Evangelium secundum Lucam, 12
1. multis autem turbis circumstantibus ita ut se invicem conculcarent cœpit dicere ad discipulos suos adtendite a fermento Pharisæorum quæ est hypocrisis
1. Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: “Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2. nihil autem opertum est quod non reveletur neque absconditum quod non sciatur
2. Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3. quoniam quæ in tenebris dixistis in lumine dicentur et quod in aurem locuti estis in cubiculis prædicabitur in tectis
4. dico autem vobis amicis meis ne terreamini ab his qui occidunt corpus et post hæc non habent amplius quod faciant
4. Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disso nada mais podem fazer.
5. ostendam autem vobis quem timeatis timete eum qui postquam occiderit habet potestatem mittere in gehennam ita dico vobis hunc timete
5. Eu vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a esse.*
6. nonne quinque passeres veneunt dipundio et unus ex illis non est in oblivione coram Deo
6. Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.*
7. sed et capilli capitis vestri omnes numerati sunt nolite ergo timere multis passeribus pluris estis
7. Até os cabelos de vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois, mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8. dico autem vobis omnis quicumque confessus fuerit in me coram hominibus et Filius hominis confitebitur in illo coram angelis Dei
8. Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9. qui autem negaverit me coram hominibus denegabitur coram angelis Dei
9. mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10. et omnis qui dicit verbum in Filium hominis remittetur illi ei autem qui in Spiritum Sanctum blasphemaverit non remittetur
10. Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.*
11. cum autem inducent vos in synagogas et ad magistratus et potestates nolite solliciti esse qualiter aut quid respondeatis aut quid dicatis
11. Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12. Spiritus enim Sanctus docebit vos in ipsa hora quæ oporteat dicere
12. porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer”.
13. ait autem quidam ei de turba magister dic fratri meo ut dividat mecum hereditatem
13. Disse-lhe então alguém do meio do povo: “Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.”
14. at ille dixit ei homo quis me constituit judicem aut divisorem super vos
14. Jesus respondeu-lhe: “Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?”
15. dixitque ad illos videte et cavete ab omni avaritia quia non in abundantia cujusquam vita ejus est ex his quæ possidet
15. E disse então ao povo: “Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas”.
16. dixit autem similitudinem ad illos dicens hominis cujusdam divitis uberes fructus ager adtulit
16. E propôs-lhe esta parábola: “Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17. et cogitabat intra se dicens quid faciam quod non habeo quo congregem fructus meos
17. E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18. et dixit hoc faciam destruam horrea mea et majora faciam et illuc congregabo omnia quæ nata sunt mihi et bona mea
18. Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19. et dicam animæ meæ anima habes multa bona posita in annos plurimos requiesce comede bibe epulare
19. E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20. dixit autem illi Deus stulte hac nocte animam tuam repetunt a te quæ autem parasti cujus erunt
20. Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas que ajuntaste de quem serão?
21. sic est qui sibi thesaurizat et non est in Deum dives
21. Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus”. (= Mt 6,19ss.25-34)
22. dixitque ad discipulos suos ideo dico vobis nolite solliciti esse animæ quid manducetis neque corpori quid vestiamini
22. Jesus voltou-se então para seus discípulos: “Portanto, vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23. anima plus est quam esca et corpus quam vestimentum
23. A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24. considerate corvos quia non seminant neque metunt quibus non est cellarium neque horreum et Deus pascit illos quanto magis vos pluris estis illis
24. Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25. quis autem vestrum cogitando potest adicere ad staturam suam cubitum unum
25. Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26. si ergo neque quod minimum est potestis quid de ceteris solliciti estis
26. Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27. considerate lilia quomodo crescunt non laborant non nent dico autem vobis nec Salomon in omni gloria sua vestiebatur sicut unum ex istis
27. Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28. si autem fænum quod hodie in agro est et cras in clibanum mittitur Deus sic vestit quanto magis vos pusillæ fidei
28. Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29. et vos nolite quærere quid manducetis aut quid bibatis et nolite in sublime tolli
29. Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30. hæc enim omnia gentes mundi quærunt Pater autem vester scit quoniam his indigetis
30. Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas essas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31. verumtamen quærite regnum Dei et hæc omnia adicientur vobis
31. Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas essas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32. nolite timere pusillus grex quia conplacuit Patri vestro dare vobis regnum
32. Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33. vendite quæ possidetis et date elemosynam facite vobis sacculos qui non veterescunt thesaurum non deficientem in cælis quo fur non adpropiat neque tinea corrumpit
33. Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34. ubi enim thesaurus vester est ibi et cor vestrum erit
34. Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração”. (= Mt 24,42-51 = Mc 13,33-37)
35. sint lumbi vestri præcincti et lucernæ ardentes
35. “Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.*
36. et vos similes hominibus expectantibus dominum suum quando revertatur a nuptiis ut cum venerit et pulsaverit confestim aperiant ei
36. Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37. beati servi illi quos cum venerit dominus invenerit vigilantes amen dico vobis quod præcinget se et faciet illos discumbere et transiens ministrabit illis
37. Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: ele há de cingir-se, dar-lhes à mesa e os servirá.
38. et si venerit in secunda vigilia et si in tertia vigilia venerit et ita invenerit beati sunt servi illi
38. Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39. hoc autem scitote quia si sciret pater familias qua hora fur veniret vigilaret utique et non sineret perfodiri domum suam
39. Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40. et vos estote parati quia qua hora non putatis Filius hominis venit
40. Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.”
41. ait autem ei Petrus Domine ad nos dicis hanc parabolam an et ad omnes
41. Disse-lhe Pedro: “Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?”.
42. dixit autem Dominus quis putas est fidelis dispensator et prudens quem constituet dominus super familiam suam ut det illis in tempore tritici mensuram
42. O Senhor replicou: “Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43. beatus ille servus quem cum venerit dominus invenerit ita facientem
43. Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44. vere dico vobis quia supra omnia quæ possidet constituet illum
44. Em verdade vos digo: lhe confiará todos os seus bens.
45. quod si dixerit servus ille in corde suo moram facit dominus meus venire et cœperit percutere pueros et ancillas et edere et bibere et inebriari
45. Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46. veniet dominus servi illius in die qua non sperat et hora qua nescit et dividet eum partemque ejus cum infidelibus ponet
46. o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47. ille autem servus qui cognovit voluntatem domini sui et non præparavit et non fecit secundum voluntatem ejus vapulabit multas
47. O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48. qui autem non cognovit et fecit digna plagis vapulabit paucis omni autem cui multum datum est multum quæretur ab eo et cui commendaverunt multum plus petent ab eo
48. Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis, será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir”. (= Mt 10,34ss; 16,2s; 5,25s)
49. ignem veni mittere in terram et quid volo si accendatur
49. “Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50. baptisma autem habeo baptizari et quomodo coartor usque dum perficiatur
50. Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!*
51. putatis quia pacem veni dare in terram non dico vobis sed separationem
51. Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.*
52. erunt enim ex hoc quinque in domo una divisi tres in duo et duo in tres
52. Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53. dividentur pater in filium et filius in patrem suum mater in filiam et filia in matrem socrus in nurum suam et nurus in socrum suam
53. estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.”
54. dicebat autem et ad turbas cum videritis nubem orientem ab occasu statim dicitis nimbus venit et ita fit
54. Dizia ainda ao povo: “Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55. et cum austrum flantem dicitis quia æstus erit et fit
55. Quando vedes soprar o vento do Sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56. hypocritæ faciem terræ et cæli nostis probare hoc autem tempus quomodo non probatis
56. Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57. quid autem et a vobis ipsis non judicatis quod justum est
57. Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58. cum autem vadis cum adversario tuo ad principem in via da operam liberari ab illo ne forte trahat te apud judicem et judex tradat te exactori et exactor mittat te in carcerem
58. Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59. dico tibi non exies inde donec etiam novissimum minutum reddas
59. Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo”.