Ewangelia Jana, 6

1. Potem Jezus udał się za Jezioro Galilejskie, czyli Tyberiadzkie.

1. post hæc abiit Jesus trans mare Galilææ quod est Tiberiadis

2. Szedł za Nim wielki tłum, bo widziano znaki, jakie czynił dla tych, którzy chorowali.

2. et sequebatur eum multitudo magna quia videbant signa quæ faciebat super his qui infirmabantur

3. Jezus wszedł na wzgórze i usiadł tam ze swoimi uczniami.

3. subiit ergo in montem Jesus et ibi sedebat cum discipulis suis

4. A zbliżało się święto żydowskie, Pascha.

4. erat autem proximum pascha dies festus Judæorum

5. Kiedy więc Jezus podniósł oczy i ujrzał, że liczne tłumy schodzą do Niego, rzekł do Filipa: Skąd kupimy chleba, aby oni się posilili?

5. cum sublevasset ergo oculos Jesus et vidisset quia multitudo maxima venit ad eum dicit ad Philippum unde ememus panes ut manducent hii

6. A mówił to wystawiając go na próbę. Wiedział bowiem, co miał czynić.

6. hoc autem dicebat temptans eum ipse enim sciebat quid esset facturus

7. Odpowiedział Mu Filip: Za dwieście denarów nie wystarczy chleba, aby każdy z nich mógł choć trochę otrzymać.

7. respondit ei Philippus ducentorum denariorum panes non sufficiunt eis ut unusquisque modicum quid accipiat

8. Jeden z uczniów Jego, Andrzej, brat Szymona Piotra, rzekł do Niego:

8. dicit ei unus ex discipulis ejus Andreas frater Simonis Petri

9. Jest tu jeden chłopiec, który ma pięć chlebów jęczmiennych i dwie ryby, lecz cóż to jest dla tak wielu?

9. est puer unus hic qui habet quinque panes hordiacios et duos pisces sed hæc quid sunt inter tantos

10. Jezus zatem rzekł: Każcie ludziom usiąść! A w miejscu tym było wiele trawy. Usiedli więc mężczyźni, a liczba ich dochodziła do pięciu tysięcy.

10. dixit ergo Jesus facite homines discumbere erat autem fænum multum in loco discubuerunt ergo viri numero quasi quinque milia

11. Jezus więc wziął chleby i odmówiwszy dziękczynienie, rozdał siedzącym; podobnie uczynił z rybami, rozdając tyle, ile kto chciał.

11. accepit ergo panes Jesus et cum gratias egisset distribuit discumbentibus similiter et ex piscibus quantum volebant

12. A gdy się nasycili, rzekł do uczniów: Zbierzcie pozostałe ułomki, aby nic nie zginęło.

12. ut autem impleti sunt dixit discipulis suis colligite quæ superaverunt fragmenta ne pereant

13. Zebrali więc, i ułomkami z pięciu chlebów jęczmiennych, które zostały po spożywających, napełnili dwanaście koszów.

13. collegerunt ergo et impleverunt duodecim cofinos fragmentorum ex quinque panibus hordiaciis quæ superfuerunt his qui manducaverunt

14. A kiedy ci ludzie spostrzegli, jaki cud uczynił Jezus, mówili: Ten prawdziwie jest prorokiem, który miał przyjść na świat.

14. illi ergo homines cum vidissent quod fecerat signum dicebant quia hic est vere propheta qui venturus est in mundum

15. Gdy więc Jezus poznał, że mieli przyjść i porwać Go, aby Go obwołać królem, sam usunął się znów na górę.

15. Jesus ergo cum cognovisset quia venturi essent ut raperent eum et facerent eum regem fugit iterum in montem ipse solus

16. O zmierzchu uczniowie Jego zeszli nad jezioro

16. ut autem sero factum est descenderunt discipuli ejus ad mare

17. i wsiadłszy do łodzi przeprawili się przez nie do Kafarnaum. Nastały już ciemności, a Jezus jeszcze do nich nie przyszedł;

17. et cum ascendissent navem venerunt trans mare in Capharnaum et tenebræ jam factæ erant et non venerat ad eos Jesus

18. jezioro burzyło się od silnego wiatru.

18. mare autem vento magno flante exsurgebat

19. Gdy upłynęli około dwudziestu pięciu lub trzydziestu stadiów, ujrzeli Jezusa kroczącego po jeziorze i zbliżającego się do łodzi. I przestraszyli się.

19. cum remigassent ergo quasi stadia viginti quinque aut triginta vident Jesum ambulantem super mare et proximum navi fieri et timuerunt

20. On zaś rzekł do nich: To Ja jestem, nie bójcie się!

20. ille autem dicit eis ego sum nolite timere

21. Chcieli Go zabrać do łodzi, ale łódź znalazła się natychmiast przy brzegu, do którego zdążali.

21. voluerunt ergo accipere eum in navi et statim fuit navis ad terram quam ibant

22. Nazajutrz lud, stojąc po drugiej stronie jeziora, spostrzegł, że poza jedną łodzią nie było tam żadnej innej oraz że Jezus nie wsiadł do łodzi razem ze swymi uczniami, lecz że Jego uczniowie odpłynęli sami.

22. altera die turba quæ stabat trans mare vidit quia navicula alia non erat ibi nisi una et quia non introisset cum discipulis suis Jesus in navem sed soli discipuli ejus abissent

23. Tymczasem w pobliże tego miejsca, gdzie spożyto chleb po modlitwie dziękczynnej Pana, przypłynęły od Tyberiady inne łodzie.

23. aliæ vero supervenerunt naves a Tiberiade juxta locum ubi manducaverant panem gratias agente Domino

24. A kiedy ludzie z tłumu zauważyli, że nie ma tam Jezusa, a także Jego uczniów, wsiedli do łodzi, przybyli do Kafarnaum i tam szukali Jezusa.

24. cum ergo vidisset turba quia Jesus non esset ibi neque discipuli ejus ascenderunt naviculas et venerunt Capharnaum quærentes Jesum

25. Gdy zaś odnaleźli Go na przeciwległym brzegu, rzekli do Niego: Rabbi, kiedy tu przybyłeś?

25. et cum invenissent eum trans mare dixerunt ei rabbi quando huc venisti

26. W odpowiedzi rzekł im Jezus: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Szukacie Mnie nie dlatego, żeście widzieli znaki, ale dlatego, żeście jedli chleb do sytości.

26. respondit eis Jesus et dixit amen amen dico vobis quæritis me non quia vidistis signa sed quia manducastis ex panibus et saturati estis

27. Troszczcie się nie o ten pokarm, który ginie, ale o ten, który trwa na wieki, a który da wam Syn Człowieczy; Jego to bowiem pieczęcią swą naznaczył Bóg Ojciec.

27. operamini non cibum qui perit sed qui permanet in vitam æternam quem Filius hominis vobis dabit hunc enim Pater signavit Deus

28. Oni zaś rzekli do Niego: Cóż mamy czynić, abyśmy wykonywali dzieła Boże?

28. dixerunt ergo ad eum quid faciemus ut operemur opera Dei

29. Jezus odpowiadając rzekł do nich: Na tym polega dzieło /zamierzone przez/ Boga, abyście uwierzyli w Tego, którego On posłał.

29. respondit Jesus et dixit eis hoc est opus Dei ut credatis in eum quem misit ille

30. Rzekli do Niego: Jakiego więc dokonasz znaku, abyśmy go widzieli i Tobie uwierzyli? Cóż zdziałasz?

30. dixerunt ergo ei quod ergo tu facis signum ut videamus et credamus tibi quid operaris

31. Ojcowie nasi jedli mannę na pustyni, jak napisano: Dał im do jedzenia chleb z nieba.

31. patres nostri manna manducaverunt in deserto sicut scriptum est panem de cælo dedit eis manducare

32. Rzekł do nich Jezus: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Nie Mojżesz dał wam chleb z nieba, ale dopiero Ojciec mój da wam prawdziwy chleb z nieba.

32. dixit ergo eis Jesus amen amen dico vobis non Moses dedit vobis panem de cælo sed Pater meus dat vobis panem de cælo verum

33. Albowiem chlebem Bożym jest Ten, który z nieba zstępuje i życie daje światu.

33. panis enim Dei est qui descendit de cælo et dat vitam mundo

34. Rzekli więc do Niego: Panie, dawaj nam zawsze tego chleba!

34. dixerunt ergo ad eum Domine semper da nobis panem hunc

35. Odpowiedział im Jezus: Jam jest chleb życia. Kto do Mnie przychodzi, nie będzie łaknął; a kto we Mnie wierzy, nigdy pragnąć nie będzie.

35. dixit autem eis Jesus ego sum panis vitæ qui veniet ad me non esuriet et qui credit in me non sitiet umquam

36. Powiedziałem wam jednak: Widzieliście Mnie, a przecież nie wierzycie.

36. sed dixi vobis quia et vidistis me et non creditis

37. Wszystko, co Mi daje Ojciec, do Mnie przyjdzie, a tego, który do Mnie przychodzi, precz nie odrzucę,

37. omne quod dat mihi Pater ad me veniet et eum qui venit ad me non eiciam foras

38. ponieważ z nieba zstąpiłem nie po to, aby pełnić swoją wolę, ale wolę Tego, który Mnie posłał.

38. quia descendi de cælo non ut faciam voluntatem meam sed voluntatem ejus qui misit me

39. Jest wolą Tego, który Mię posłał, abym ze wszystkiego, co Mi dał, niczego nie stracił, ale żebym to wskrzesił w dniu ostatecznym.

39. hæc est autem voluntas ejus qui misit me Patris ut omne quod dedit mihi non perdam ex eo sed resuscitem illum novissimo die

40. To bowiem jest wolą Ojca mego, aby każdy, kto widzi Syna i wierzy w Niego, miał życie wieczne. A ja go wskrzeszę w dniu ostatecznym.

40. hæc est enim voluntas Patris mei qui misit me ut omnis qui videt Filium et credit in eum habeat vitam æternam et resuscitabo ego eum in novissimo die

41. Ale Żydzi szemrali przeciwko Niemu, dlatego że powiedział: Jam jest chleb, który z nieba zstąpił.

41. murmurabant ergo Judæi de illo quia dixisset ego sum panis qui de cælo descendi

42. I mówili: Czyż to nie jest Jezus, syn Józefa, którego ojca i matkę my znamy? Jakżeż może On teraz mówić: Z nieba zstąpiłem.

42. et dicebant nonne hic est Jesus filius Joseph cujus nos novimus patrem et matrem quomodo ergo dicit hic quia de cælo descendi

43. Jezus rzekł im w odpowiedzi: Nie szemrajcie między sobą!

43. respondit ergo Jesus et dixit eis nolite murmurare in invicem

44. Nikt nie może przyjść do Mnie, jeżeli go nie pociągnie Ojciec, który Mnie posłał; Ja zaś wskrzeszę go w dniu ostatecznym.

44. nemo potest venire ad me nisi Pater qui misit me traxerit eum et ego resuscitabo eum novissimo die

45. Napisane jest u Proroków: Oni wszyscy będą uczniami Boga. Każdy, kto od Ojca usłyszał i nauczył się, przyjdzie do Mnie.

45. est scriptum in prophetis et erunt omnes docibiles Dei omnis qui audivit a Patre et didicit venit ad me

46. Nie znaczy to, aby ktokolwiek widział Ojca; jedynie Ten, który jest od Boga, widział Ojca.

46. non quia Patrem vidit quisquam nisi is qui est a Deo hic vidit Patrem

47. Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Kto /we Mnie/ wierzy, ma życie wieczne.

47. amen amen dico vobis qui credit in me habet vitam æternam

48. Jam jest chleb życia.

48. ego sum panis vitæ

49. Ojcowie wasi jedli mannę na pustyni i pomarli.

49. patres vestri manducaverunt in deserto manna et mortui sunt

50. To jest chleb, który z nieba zstępuje: kto go spożywa, nie umrze.

50. hic est panis de cælo descendens ut si quis ex ipso manducaverit non moriatur

51. Ja jestem chlebem żywym, który zstąpił z nieba. Jeśli kto spożywa ten chleb, będzie żył na wieki. Chlebem, który Ja dam, jest moje ciało za życie świata.

51. ego sum panis vivus qui de cælo descendi

52. Sprzeczali się więc między sobą Żydzi mówiąc: Jak On może nam dać /swoje/ ciało do spożycia?

52. si quis manducaverit ex hoc pane vivet in æternum et panis quem ego dabo caro mea est pro mundi vita

53. Rzekł do nich Jezus: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Jeżeli nie będziecie spożywali Ciała Syna Człowieczego i nie będziecie pili Krwi Jego, nie będziecie mieli życia w sobie.

53. litigabant ergo Judæi ad invicem dicentes quomodo potest hic nobis carnem suam dare ad manducandum

54. Kto spożywa moje Ciało i pije moją Krew, ma życie wieczne, a Ja go wskrzeszę w dniu ostatecznym.

54. dixit ergo eis Jesus amen amen dico vobis nisi manducaveritis carnem Filii hominis et biberitis ejus sanguinem non habetis vitam in vobis

55. Ciało moje jest prawdziwym pokarmem, a Krew moja jest prawdziwym napojem.

55. qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem habet vitam æternam et ego resuscitabo eum in novissimo die

56. Kto spożywa moje Ciało i Krew moją pije, trwa we Mnie, a Ja w nim.

56. caro enim mea vere est cibus et sanguis meus vere est potus

57. Jak Mnie posłał żyjący Ojciec, a Ja żyję przez Ojca, tak i ten, kto Mnie spożywa, będzie żył przeze Mnie.

57. qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem in me manet et ego in illo

58. To jest chleb, który z nieba zstąpił - nie jest on taki jak ten, który jedli wasi przodkowie, a poumierali. Kto spożywa ten chleb, będzie żył na wieki.

58. sicut misit me vivens Pater et ego vivo propter Patrem et qui manducat me et ipse vivet propter me

59. To powiedział ucząc w synagodze w Kafarnaum.

59. hic est panis qui de cælo descendit non sicut manducaverunt patres vestri manna et mortui sunt qui manducat hunc panem vivet in æternum

60. A spośród Jego uczniów, którzy to usłyszeli, wielu mówiło: Trudna jest ta mowa. Któż jej może słuchać?

60. hæc dixit in synagoga docens in Capharnaum

61. Jezus jednak świadom tego, że uczniowie Jego na to szemrali, rzekł do nich: To was gorszy?

61. multi ergo audientes ex discipulis ejus dixerunt durus est hic sermo quis potest eum audire

62. A gdy ujrzycie Syna Człowieczego, jak będzie wstępował tam, gdzie był przedtem?

62. sciens autem Jesus apud semet ipsum quia murmurarent de hoc discipuli ejus dixit eis hoc vos scandalizat

63. Duch daje życie; ciało na nic się nie przyda. Słowa, które Ja wam powiedziałem, są duchem i są życiem.

63. si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius

64. Lecz pośród was są tacy, którzy nie wierzą. Jezus bowiem na początku wiedział, którzy to są , co nie wierzą, i kto miał Go wydać.

64. spiritus est qui vivificat caro non prodest quicquam verba quæ ego locutus sum vobis spiritus et vita sunt

65. Rzekł więc: Oto dlaczego wam powiedziałem: Nikt nie może przyjść do Mnie, jeżeli mu to nie zostało dane przez Ojca.

65. sed sunt quidam ex vobis qui non credunt sciebat enim ab initio Jesus qui essent credentes et quis traditurus esset eum

66. Odtąd wielu uczniów Jego odeszło i już z Nim nie chodziło.

66. et dicebat propterea dixi vobis quia nemo potest venire ad me nisi fuerit ei datum a Patre meo

67. Rzekł więc Jezus do Dwunastu: Czyż i wy chcecie odejść?

67. ex hoc multi discipulorum ejus abierunt retro et jam non cum illo ambulabant

68. Odpowiedział Mu Szymon Piotr: Panie, do kogóż pójdziemy? Ty masz słowa życia wiecznego.

68. dixit ergo Jesus ad duodecim numquid et vos vultis abire

69. A myśmy uwierzyli i poznali, że Ty jesteś Świętym Boga.

69. respondit ergo ei Simon Petrus Domine ad quem ibimus verba vitæ æternæ habes

70. Na to rzekł do nich Jezus: Czyż nie wybrałem was dwunastu? A jeden z was jest diabłem.

70. et nos credidimus et cognovimus quia tu es Christus Filius Dei

71. Mówił zaś o Judaszu, synu Szymona Iskarioty. Ten bowiem - jeden z Dwunastu - miał Go wydać.

71. respondit eis Jesus nonne ego vos duodecim elegi et ex vobis unus diabolus est

72.

72. dicebat autem Judam Simonis Scariotis hic enim erat traditurus eum cum esset unus ex duodecim