Mosaico decorativo

1. Abitava in Babilonia un uomo chiamato Ioakìm,

1. Et erat vir habitans in Babylone, et nomen eius Ioakim

2. il quale aveva sposato una donna chiamata Susanna, figlia di Chelkìa, di rara bellezza e timorata di Dio.

2. Et accepit uxorem nomine Susannam, filiam Helciæ pulchram nimis, et timentem Deum

3. I suoi genitori, che erano giusti, avevano educato la figlia secondo la legge di Mosè.

3. parentes enim illius, cum essent iusti, erudierunt filiam suam secundum legem Moysi.

4. Ioakìm era molto ricco e possedeva un giardino vicino a casa ed essendo stimato più di ogni altro i Giudei andavano da lui.

4. Erat autem Ioakim dives valde, et erat ei pomarium vicinum domui suæ et ad ipsum confluebant Iudæi, eo quod esset honorabilior omnium.

5. In quell'anno erano stati eletti giudici del popolo due anziani: erano di quelli di cui il Signore ha detto: «L'iniquità è uscita da Babilonia per opera di anziani e di giudici, che solo in apparenza sono guide del popolo».

5. Et constituti sunt de populo duo senes iudices in illo anno de quibus locutus est Dominus Quia egressa est iniquitas de Babylone a senioribus iudicibus, qui videbantur regere populum.

6. Questi frequentavano la casa di Ioakìm e tutti quelli che avevano qualche lite da risolvere si recavano da loro.

6. Isti frequentabant domum Ioakim, et veniebant ad eos omnes, qui habebant iudicia.

7. Quando il popolo, verso il mezzogiorno, se ne andava, Susanna era solita recarsi a passeggiare nel giardino del marito.

7. Cum autem populus revertisset per meridiem, ingrediebatur Susanna, et deambulabat in pomario viri sui.

8. I due anziani che ogni giorno la vedevano andare a passeggiare, furono presi da un'ardente passione per lei:

8. Et videbant eam senes quotidie ingredientem, et deambulantem et exarserunt in concupiscentiam eius

9. persero il lume della ragione, distolsero gli occhi per non vedere il Cielo e non ricordare i giusti giudizi.

9. et everterunt sensum suum, et declinaverunt oculos suos ut non viderent caëlum, neque recordarentur iudiciorum iustorum.

10. Eran colpiti tutt'e due dalla passione per lei,

10. Erant ergo ambo vulnerati amore eius, nec indicaverunt sibi vicissim dolorem suum

11. ma l'uno nascondeva all'altro la sua pena, perché si vergognavano di rivelare la brama che avevano di unirsi a lei.

11. erubescebant enim indicare sibi concupiscentiam suam, volentes concumbere cum ea

12. Ogni giorno con maggior desiderio cercavano di vederla. Un giorno uno disse all'altro:

12. et observabant quotidie solicitius videre eam. Dixitque alter ad alterum

13. «Andiamo pure a casa: è l'ora di desinare» e usciti se ne andarono.

13. Eamus domum, quia hora prandii est. Et egressi recesserunt a se.

14. Ma ritornati indietro, si ritrovarono di nuovo insieme e, domandandosi a vicenda il motivo, confessarono la propria passione. Allora studiarono il momento opportuno di poterla sorprendere sola.

14. Cumque revertissent, venerunt in unum et sciscitantes ab invicem causam, confessi sunt concupiscentiam suam et tunc in communi statuerunt tempus, quando eam possent invenire solam.

15. Mentre aspettavano l'occasione favorevole, Susanna entrò, come al solito, con due sole ancelle, nel giardino per fare il bagno, poiché faceva caldo.

15. Factum est autem, cum observarent diem aptum, ingressa est aliquando sicut heri et nudiustertius, cum duabus solis puellis, voluitque lavari in pomario æstus quippe erat

16. Non c'era nessun altro al di fuori dei due anziani nascosti a spiarla.

16. et non erat ibi quisquam, præter duos senes absconditos, et contemplantes eam.

17. Susanna disse alle ancelle: «Portatemi l'unguento e i profumi, poi chiudete la porta, perché voglio fare il bagno».

17. Dixit ergo puellis Afferte mihi oleum, et smigmata, et ostia pomarii claudite, ut laver.

18. Esse fecero come aveva ordinato: chiusero le porte del giardino ed entrarono in casa dalla porta laterale per portare ciò che Susanna chiedeva, senza accorgersi degli anziani poiché si erano nascosti.

18. Et fecerunt sicut præceperat clauseruntque ostia pomarii, et egressæ sunt per posticum ut afferrent quæ iusserat. nesciebantque senes intus esse absconditos.

19. Appena partite le ancelle, i due anziani uscirono dal nascondiglio, corsero da lei e le dissero:

19. Cum autem egressæ essent puellæ, surrexerunt duo senes, et accurrerunt ad eam, et dixerunt

20. «Ecco, le porte del giardino sono chiuse, nessuno ci vede e noi bruciamo di passione per te; acconsenti e datti a noi.

20. Ecce ostia pomarii clausa sunt, et nemo nos videt, et nos in concupiscentia tui sumus quam ob rem assentire nobis, et commiscere nobiscum.

21. In caso contrario ti accuseremo; diremo che un giovane era con te e perciò hai fatto uscire le ancelle».

21. quod si nolueris, dicemus contra te testimonium, quod fuerit tecum iuvenis, et ob hanc causam emiseris puellas a te.

22. Susanna, piangendo, esclamò: «Sono alle strette da ogni parte. Se cedo, è la morte per me; se rifiuto, non potrò scampare dalle vostre mani.

22. Ingemuit Susanna, et ait Angustiæ sunt mihi undique si enim hoc egero, mors mihi est si autem non egero, non effugiam manus vestras.

23. Meglio però per me cadere innocente nelle vostre mani che peccare davanti al Signore!».

23. Sed melius est mihi absque opere incidere in manus vestras, quam peccare in conspectu Domini.

24. Susanna gridò a gran voce. Anche i due anziani gridarono contro di lei

24. Et exclamavit voce magna Susanna exclamaverunt autem et senes adversus eam.

25. e uno di loro corse alle porte del giardino e le aprì.

25. Et cucurrit unus ad ostia pomarii, et aperuit.

26. I servi di casa, all'udire tale rumore in giardino, si precipitarono dalla porta laterale per vedere che cosa stava accadendo.

26. Cum ergo audissent clamorem famuli domus in pomario, irruerunt per posticum ut viderent quidnam esset.

27. Quando gli anziani ebbero fatto il loro racconto, i servi si sentirono molto confusi, perché mai era stata detta una simile cosa di Susanna.

27. Postquam autem senes locuti sunt, erubuerunt servi vehementer quia numquam dictus fuerat sermo huiuscemodi de Susanna. Et facta est dies crastina.

28. Il giorno dopo, tutto il popolo si adunò nella casa di Ioakìm, suo marito e andarono là anche i due anziani pieni di perverse intenzioni per condannare a morte Susanna.

28. Cumque venisset populus ad Ioakim virum eius, venerunt et duo presbyteri pleni iniqua cogitatione adversus Susannam ut interficerent eam.

29. Rivolti al popolo dissero: «Si faccia venire Susanna figlia di Chelkìa, moglie di Ioakìm». Mandarono a chiamarla

29. Et dixerunt coram populo Mittite ad Susannam filiam Helciæ uxorem Ioakim. Et statim miserunt.

30. ed essa venne con i genitori, i figli e tutti i suoi parenti.

30. Et venit cum parentibus, et filiis, et universis cognatis suis.

31. Susanna era assai delicata d'aspetto e molto bella di forme;

31. Porro Susanna erat delicata nimis, et pulchra specie.

32. aveva il velo e quei perversi ordinarono che le fosse tolto per godere almeno così della sua bellezza.

32. At iniqui illi iusserunt ut discooperiretur (erat enim cooperta) ut vel sic satiarentur decore eius.

33. Tutti i suoi familiari e amici piangevano.

33. Flebant igitur sui, et omnes qui noverant eam.

34. I due anziani si alzarono in mezzo al popolo e posero le mani sulla sua testa.

34. Consurgentes autem duo presbyteri in medio populi, posuerunt manus suas super caput eius.

35. Essa piangendo alzò gli occhi al cielo, con il cuore pieno di fiducia nel Signore.

35. Quæ flens suspexit ad caëlum erat enim cor eius fiduciam habens in Domino.

36. Gli anziani dissero: «Mentre noi stavamo passeggiando soli nel giardino, è venuta con due ancelle, ha chiuse le porte del giardino e poi ha licenziato le ancelle.

36. Et dixerunt presbyteri Cum deambularemus in pomario soli, ingressa est hæc cum duabus puellis et clausit ostia pomarii, et dimisit a se puellas.

37. Quindi è entrato da lei un giovane che era nascosto, e si è unito a lei.

37. Venitque ad eam adolescens, qui erat absconditus, et concubuit cum ea.

38. Noi che eravamo in un angolo del giardino, vedendo una tale nefandezza, ci siamo precipitati su di loro e li abbiamo sorpresi insieme.

38. Porro nos cum essemus in angulo pomarii, videntes iniquitatem, cucurrimus ad eos, et vidimus eos pariter commisceri.

39. Non abbiamo potuto prendere il giovane perché, più forte di noi, ha aperto la porta ed è fuggito.

39. Et illum quidem non quivimus comprehendere, quia fortior nobis erat, et apertis ostiis exilivit

40. Abbiamo preso lei e le abbiamo domandato chi era quel giovane, ma lei non ce l'ha voluto dire. Di questo noi siamo testimoni».

40. hanc autem cum apprehendissemus, interrogavimus, quisnam esset adolescens, et noluit indicare nobis huius rei testes sumus.

41. La moltitudine prestò loro fede poiché erano anziani e giudici del popolo e la condannò a morte.

41. Credidit eis multitudo quasi senibus et iudicibus populi, et condemnaverunt eam ad mortem.

42. Allora Susanna ad alta voce esclamò: «Dio eterno, che conosci i segreti, che conosci le cose prima che accadano,

42. Exclamavit autem voce magna Susanna, et dixit Deus æterne, qui absconditorum es cognitor, qui nosti omnia antequam fiant,

43. tu lo sai che hanno deposto il falso contro di me! Io muoio innocente di quanto essi iniquamente hanno tramato contro di me».

43. tu scis quoniam falsum testimonium tulerunt contra me et ecce morior, cum nihil horum fecerim, quæ isti malitiose composuerunt adversum me.

44. E il Signore ascoltò la sua voce.

44. Exaudivit autem Dominus vocem eius.

45. Mentre Susanna era condotta a morte, il Signore suscitò il santo spirito di un giovanetto, chiamato Daniele,

45. Cumque duceretur ad mortem, suscitavit Dominus spiritum sanctum pueri iunioris, cuius nomen Daniel

46. il quale si mise a gridare: «Io sono innocente del sangue di lei!».

46. Et exclamavit voce magna Mundus ego sum a sanguine huius.

47. Tutti si voltarono verso di lui dicendo: «Che vuoi dire con le tue parole?».

47. Et conversus omnis populus ad eum, dixit Quis est iste sermo, quem tu locutus es?

48. Allora Daniele, stando in mezzo a loro, disse: «Siete così stolti, Israeliti? Avete condannato a morte una figlia d'Israele senza indagare la verità!

48. Qui cum staret in medio eorum, ait Sic fatui filii Israël, non iudicantes, neque quod verum est cognoscentes, condemnastis filiam Israël?

49. Tornate al tribunale, perché costoro hanno deposto il falso contro di lei».

49. Revertimini ad iudicium, quia falsum testimonium locuti sunt adversus eam.

50. Il popolo tornò subito indietro e gli anziani dissero a Daniele: «Vieni, siedi in mezzo a noi e facci da maestro, poiché Dio ti ha dato il dono dell'anzianità».

50. Reversus est ergo populus cum festinatione, et dixerunt ei senes Veni, et sede in medio nostrum, et indica nobis quia tibi Deus dedit honorem senectutis.

51. Daniele esclamò: «Separateli bene l'uno dall'altro e io li giudicherò».

51. Et dixit ad eos Daniel Separate illos ab invicem procul, et diiudicabo eos.

52. Separati che furono, Daniele disse al primo: «O invecchiato nel male! Ecco, i tuoi peccati commessi in passato vengono alla luce,

52. Cum ergo divisi essent alter ab altero, vocavit unum de eis, et dixit ad eum Inveterate dierum malorum, nunc venerunt peccata tua, quæ operabaris prius

53. quando davi sentenze ingiuste opprimendo gli innocenti e assolvendo i malvagi, mentre il Signore ha detto: Non ucciderai il giusto e l'innocente.

53. iudicans iudicia iniusta, innocentes opprimens, et dimittens noxios, dicente Domino Innocentem et iustum non interficies.

54. Ora dunque, se tu hai visto costei, dì: sotto quale albero tu li hai visti stare insieme?». Rispose: «Sotto un lentisco».

54. Nunc ergo si vidisti eam, dic sub qua arbore videris eos colloquentes sibi. Qui ait Sub schino.

55. Disse Daniele: «In verità, la tua menzogna ricadrà sulla tua testa. Gia l'angelo di Dio ha ricevuto da Dio la sentenza e ti spaccherà in due».

55. Dixit autem Daniel Recte mentitus es in caput tuum Ecce enim Angelus Dei accepta sententia ab eo, scindet te medium.

56. Allontanato questo, fece venire l'altro e gli disse: «Razza di Canaan e non di Giuda, la bellezza ti ha sedotto, la passione ti ha pervertito il cuore!

56. Et, amoto eo, iussit venire alium, et dixit ei Semen Chanaan, et non Iuda, species decepit te, et concupiscentia subvertit cor tuum

57. Così facevate con le donne d'Israele ed esse per paura si univano a voi. Ma una figlia di Giuda non ha potuto sopportare la vostra iniquità.

57. sic faciebatis filiabus Israël, et illæ timentes loquebantur vobis sed filia Iuda non sustinuit iniquitatem vestram.

58. Dimmi dunque, sotto quale albero li hai trovati insieme?». Rispose: «Sotto un leccio».

58. Nunc ergo dic mihi, sub qua arbore comprehenderis eos loquentes sibi. Qui ait Sub prino.

59. Disse Daniele: «In verità anche la tua menzogna ti ricadrà sulla testa. Ecco l'angelo di Dio ti aspetta con la spada in mano per spaccarti in due e così farti morire».

59. Dixit autem ei Daniel Recte mentitus es et tu in caput tuum manet enim Angelus Domini, gladium habens, ut secet te medium, et interficiat vos.

60. Allora tutta l'assemblea diede in grida di gioia e benedisse Dio che salva coloro che sperano in lui.

60. Exclamavit itaque omnis cœtus voce magna, et benedixerunt Deum, qui salvat sperantes in se.

61. Poi insorgendo contro i due anziani, ai quali Daniele aveva fatto confessare con la loro bocca di aver deposto il falso, fece loro subire la medesima pena alla quale volevano assoggettare il prossimo

61. Et consurrexerunt adversus duos presbyteros (convicerat enim eos Daniel ex ore suo falsum dixisse testimonium) feceruntque eis sicut male egerant adversus proximum,

62. e applicando la legge di Mosè li fece morire. In quel giorno fu salvato il sangue innocente.

62. ut facerent secundum legem Moysi et interfecerunt eos, et salvatus est sanguis innoxius in die illa.

63. Chelkìa e sua moglie resero grazie a Dio per la figlia Susanna insieme con il marito Ioakìm e tutti i suoi parenti, per non aver trovato in lei nulla di men che onesto.

63. Helcias autem et uxor eius laudaverunt Deum pro filia sua Susanna cum Ioakim marito eius, et cognatis omnibus, quia non esset inventa in ea res turpis.

64. Da quel giorno in poi Daniele divenne grande di fronte al popolo.

64. Daniel autem factus est magnus in conspectu populi a die illa, et deinceps.

65.

65. Et rex Astyages appositus est ad patres suos, et suscepit Cyrus Perses regnum eius.



Przeczytaj Biblię w rok

Dołącz do naszej społeczności i przeczytaj całą Biblię w 365 dni. Ustrukturyzowana i inspirująca ścieżka pogłębiająca Twoją wiarę i wiedzę o Piśmie Świętym.