Dzieje Apostolskie, 14

1. W Ikonium weszli tak samo do synagogi żydowskiej i przemawiali, tak że wielka liczba Żydów i pogan uwierzyła.

1. factum est autem Iconii ut simul introirent synagogam Judæorum et loquerentur ita ut crederet Judæorum et Græcorum copiosa multitudo

2. Ale ci Żydzi, którzy nie uwierzyli, podburzali i źle usposobili pogan wobec braci.

2. qui vero increduli fuerunt Judæi suscitaverunt et ad iracundiam concitaverunt animas gentium adversus fratres

3. Pozostali tam dość długi czas i nauczali odważnie, ufni w Pana, który potwierdzał słowo swej łaski cudami i znakami, dokonywanymi przez ich ręce.

3. multo igitur tempore demorati sunt fiducialiter agentes in Domino testimonium perhibente verbo gratiæ suæ dante signa et prodigia fieri per manus eorum

4. I podzielili się mieszkańcy miasta: jedni byli z Żydami, a drudzy z apostołami.

4. divisa est autem multitudo civitatis et quidam quidem erant cum Judæis quidam vero cum apostolis

5. Gdy jednak dowiedzieli się, że poganie i Żydzi wraz ze swymi władzami zamierzają ich znieważyć i ukamienować,

5. cum autem factus esset impetus gentilium et Judæorum cum principibus suis ut contumeliis adficerent et lapidarent eos

6. uciekli do miast Likaonii: do Listry i Derbe oraz w ich okolice,

6. intellegentes confugerunt ad civitates Lycaoniæ Lystram et Derben et universam in circuitu regionem et ibi evangelizantes erant

7. i tam głosili Ewangelię.

7. et quidam vir in Lystris infirmus pedibus sedebat claudus ex utero matris suæ qui numquam ambulaverat

8. W Listrze mieszkał pewien człowiek o bezwładnych nogach, kaleka od urodzenia, który nigdy nie chodził.

8. hic audivit Paulum loquentem qui intuitus eum et videns quia haberet fidem ut salvus fieret

9. Słuchał on przemówienia Pawła; ten spojrzał na niego uważnie i widząc, że ma wiarę potrzebną do uzdrowienia,

9. dixit magna voce surge super pedes tuos rectus et exilivit et ambulabat

10. zawołał głośno: Stań prosto na nogach! A on zerwał się i zaczął chodzić.

10. turbæ autem cum vidissent quod fecerat Paulus levaverunt vocem suam lycaonice dicentes dii similes facti hominibus descenderunt ad nos

11. Na widok tego, co uczynił Paweł, tłumy zaczęły wołać po likaońsku: Bogowie przybrali postać ludzi i zstąpili do nas!

11. et vocabant Barnaban Jovem Paulum vero Mercurium quoniam ipse erat dux verbi

12. Barnabę nazywali Zeusem, a Pawła Hermesem, gdyż głównie on przemawiał.

12. sacerdos quoque Jovis qui erat ante civitatem tauros et coronas ante januas adferens cum populis volebat sacrificare

13. A kapłan Zeusa, który miał świątynię przed miastem, przywiódł przed bramę woły i przyniósł wieńce, i chciał razem z tłumem złożyć ofiarę.

13. quod ubi audierunt apostoli Barnabas et Paulus conscissis tunicis suis exilierunt in turbas clamantes

14. Na wieść o tym apostołowie, Barnaba i Paweł, rozdarli szaty i rzucili się w tłum, krzycząc:

14. et dicentes viri quid hæc facitis et nos mortales sumus similes vobis homines adnuntiantes vobis ab his vanis converti ad Deum vivum qui fecit cælum et terram et mare et omnia quæ in eis sunt

15. Ludzie, dlaczego to robicie! My także jesteśmy ludźmi, podobnie jak wy podlegamy cierpieniom. Nauczamy was, abyście odwrócili się od tych marności do Boga żywego, który stworzył niebo i ziemię, i morze, i wszystko, co w nich się znajduje.

15. qui in præteritis generationibus dimisit omnes gentes ingredi in vias suas

16. Pozwolił On w dawnych czasach, że każdy naród chodził własnymi drogami,

16. et quidem non sine testimonio semet ipsum reliquit benefaciens de cælo dans pluvias et tempora fructifera implens cibo et lætitia corda vestra

17. ale nie przestawał dawać o sobie świadectwa czyniąc dobrze. Zsyłał wam deszcz z nieba i urodzajne lata, karmił was i radością napełniał wasze serca.

17. et hæc dicentes vix sedaverunt turbas ne sibi immolarent

18. Tymi słowami ledwie powstrzymali tłumy od złożenia im ofiary.

18. supervenerunt autem quidam ab Antiochia et Iconio Judæi et persuasis turbis lapidantesque Paulum traxerunt extra civitatem æstimantes eum mortuum esse

19. Tymczasem nadeszli Żydzi z Antiochii i z Ikonium. Podburzyli tłum, ukamienowali Pawła i wywlekli go za miasto, sądząc, że nie żyje.

19. circumdantibus autem eum discipulis surgens intravit civitatem et postera die profectus est cum Barnaba in Derben

20. Kiedy go jednak otoczyli uczniowie, podniósł się i wszedł do miasta, a następnego dnia udał się razem z Barnabą do Derbe.

20. cumque evangelizassent civitati illi et docuissent multos reversi sunt Lystram et Iconium et Antiochiam

21. W tym mieście głosili Ewangelię i pozyskali wielu uczniów, po czym wrócili do Listry, do Ikonium i do Antiochii,

21. confirmantes animas discipulorum exhortantes ut permanerent in fide et quoniam per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei

22. Umacniając dusze uczniów, zachęcając do wytrwania w wierze, bo przez wiele ucisków trzeba nam wejść do królestwa Bożego.

22. et cum constituissent illis per singulas ecclesias presbyteros et orassent cum jejunationibus commendaverunt eos Domino in quem crediderunt

23. Kiedy w każdym Kościele wśród modlitw i postów ustanowili im starszych, polecili ich Panu, w którego uwierzyli.

23. transeuntesque Pisidiam venerunt Pamphiliam

24. Potem przeszli przez Pizydię i przybyli do Pamfilii.

24. et loquentes in Pergen verbum Domini descenderunt in Attaliam

25. Nauczali w Perge, zeszli do Attalii,

25. et inde navigaverunt Antiochiam unde erant traditi gratiæ Dei in opus quod conpleverunt

26. a stąd odpłynęli do Antiochii, gdzie za łaską Bożą zostali przeznaczeni do dzieła, które wykonali.

26. cum autem venissent et congregassent ecclesiam rettulerunt quanta fecisset Deus cum illis quia aperuisset gentibus ostium fidei

27. Kiedy przybyli i zebrali [miejscowy] Kościół, opowiedzieli, jak wiele Bóg przez nich zdziałał i jak otworzył poganom podwoje wiary.

27. morati sunt autem tempus non modicum cum discipulis

28. I dość długi czas spędzili wśród uczniów.

28.