São Lucas, 22

1. Aproximava-se a festa dos pães sem fermento, chamada Páscoa.*

1. Nadchodziła uroczystość Przaśników, tak zwana Pascha.

2. Os príncipes dos sacerdotes e os escribas buscavam um meio de matar Jesus, mas temiam o povo.

2. Arcykapłani i uczeni w Piśmie szukali sposobu, jak by Go zabić, gdyż bali się ludu.

3. Entretanto, Satanás entrou em Judas, que tinha por sobrenome Iscariotes, um dos Doze.

3. Wtedy szatan wszedł w Judasza, zwanego Iskariotą, który był jednym z Dwunastu.

4. Judas foi procurar os príncipes dos sacerdotes e os oficiais para se entender com eles sobre o modo de lho entregar.

4. Poszedł więc i umówił się z arcykapłanami i dowódcami straży, jak ma im Go wydać.

5. Eles se alegraram com isso, e concordaram em lhe dar dinheiro.

5. Ucieszyli się i ułożyli się z nim, że dadzą mu pieniądze.

6. Também ele se obrigou. E buscava ocasião oportuna para o trair, sem que a multidão o soubesse. (= Mt 26,17-29 = Mc 14,12-25)

6. On zgodził się i szukał sposobności, żeby im Go wydać bez wiedzy tłumu.

7. Raiou o dia dos pães sem fermento, em que se devia imolar a Páscoa.*

7. Tak nadszedł dzień Przaśników, w którym należało ofiarować Paschę.

8. Jesus enviou Pedro e João, dizendo: “Ide e preparai-nos a ceia da Páscoa”.

8. Jezus posłał Piotra i Jana z poleceniem: Idźcie i przygotujcie nam Paschę, byśmy mogli ją spożyć.

9. Perguntaram-lhe eles: “Onde queres que a preparemos?”.

9. Oni Go zapytali: Gdzie chcesz, abyśmy ją przygotowali?

10. Ele respondeu: “Ao entrardes na cidade, encon­trareis um homem carregando uma bilha de água; segui-o até a casa em que ele entrar,

10. Odpowiedział im: Oto gdy wejdziecie do miasta, spotka się z wami człowiek niosący dzban wody. Idźcie za nim do domu, do którego wejdzie,

11. e direis ao dono da casa: O Mestre pergunta-te: Onde está a sala em que comerei a Páscoa com os meus discípulos?

11. i powiecie gospodarzowi: Nauczyciel pyta cię: Gdzie jest izba, w której mógłbym spożyć Paschę z moimi uczniami?

12. Ele vos mostrará no andar superior uma grande sala mobiliada, e ali fazei os preparativos”.

12. On wskaże wam salę dużą, usłaną; tam przygotujecie.

13. Foram, pois, e acharam tudo como Jesus lhes dissera; e prepararam a Páscoa.

13. Oni poszli, znaleźli tak, jak im powiedział, i przygotowali Paschę.

14. Chegada que foi a hora, Jesus pôs-se à mesa, e com ele os apóstolos.

14. A gdy nadeszła pora, zajął miejsce u stołu i Apostołowie z Nim.

15. Disse-lhes: “Tenho desejado ardentemente comer convosco esta Páscoa, antes de sofrer.

15. Wtedy rzekł do nich: Gorąco pragnąłem spożyć Paschę z wami, zanim będę cierpiał.

16. Pois vos digo: não tornarei a comê-la, até que ela se cumpra no Reino de Deus”.

16. Albowiem powiadam wam: Już jej spożywać nie będę, aż się spełni w królestwie Bożym.

17. Pegando o cálice, deu graças e disse: “Tomai este cálice e distribuí-o entre vós.

17. Potem wziął kielich i odmówiwszy dziękczynienie rzekł: Weźcie go i podzielcie między siebie;

18. Pois vos digo: já não tornarei a beber do fruto da videira, até que venha o Reino de Deus”.

18. albowiem powiadam wam: odtąd nie będę już pił z owocu winnego krzewu, aż przyjdzie królestwo Boże.

19. Tomou em seguida o pão e depois de ter dado graças, partiu-o e deu-lho, dizendo: “Isto é o meu corpo, que é dado por vós; fazei isto em memória de mim”.

19. Następnie wziął chleb, odmówiwszy dziękczynienie połamał go i podał mówiąc: To jest Ciało moje, które za was będzie wydane: to czyńcie na moją pamiątkę!

20. Do mesmo modo tomou também o cálice, depois de cear, dizendo: “Este cálice é a Nova Aliança em meu sangue, que é derramado por vós...*

20. Tak samo i kielich po wieczerzy, mówiąc: Ten kielich to Nowe Przymierze we Krwi mojej, która za was będzie wylana.

21. Entretanto, eis que a mão de quem me trai está à mesa comigo.

21. Lecz oto ręka mojego zdrajcy jest ze Mną na stole.

22. O Filho do Homem vai, segundo o que está determinado, mas ai daquele homem por quem ele é traído!”.

22. Wprawdzie Syn Człowieczy odchodzi według tego, jak jest postanowione, lecz biada temu człowiekowi, przez którego będzie wydany.

23. Perguntavam então os discípulos entre si quem deles seria o que tal haveria de fazer. (= Mt 20,25-28 = Mc 10,42-45 = Jo 13,1-20)

23. A oni zaczęli wypytywać jeden drugiego, kto by mógł spośród nich to uczynić.

24. Surgiu também entre eles uma discussão: qual deles seria o maior.

24. Powstał również spór między nimi o to, który z nich zdaje się być największy.

25. E Jesus disse-lhes: “Os reis dos pagãos dominam como senhores, e os que exercem sobre eles autoridade chamam-se benfeitores.*

25. Lecz On rzekł do nich: Królowie narodów panują nad nimi, a ich władcy przyjmują nazwę dobroczyńców.

26. Que não seja assim entre vós; mas o que entre vós é o maior, torne-se como o último; e o que governa seja como o servo.

26. Wy zaś nie tak [macie postępować]. Lecz największy między wami niech będzie jak najmłodszy, a przełożony jak sługa!

27. Pois qual é o maior: o que está sentado à mesa ou o que serve? Não é aquele que está sentado à mesa? Todavia, eu estou no meio de vós, como aquele que serve.

27. Któż bowiem jest większy? Czy ten, kto siedzi za stołem, czy ten, kto służy? Czyż nie ten, kto siedzi za stołem? Otóż Ja jestem pośród was jak ten, kto służy.

28. E vós tendes permanecido comigo nas minhas provações;

28. Wyście wytrwali przy Mnie w moich przeciwnościach.

29. eu, pois, disponho do Reino a vosso favor, assim como meu Pai o dispôs a meu favor,

29. Dlatego i Ja przekazuję wam królestwo, jak Mnie przekazał je mój Ojciec:

30. para que comais e bebais à minha mesa no meu Reino e vos senteis em tronos, para julgar as doze tribos de Israel”. (= Mt 26,30-35 = Mc 14,26-31 = Jo 13,36ss)

30. abyście w królestwie moim jedli i pili przy moim stole oraz żebyście zasiadali na tronach, sądząc dwanaście pokoleń Izraela.

31. “Simão, Simão, eis que Satanás vos reclamou para vos peneirar como o trigo;

31. Szymonie, Szymonie, oto szatan domagał się, żeby was przesiać jak pszenicę;

32. mas eu roguei por ti, para que a tua confiança não desfaleça; e tu, por tua vez, confirma os teus irmãos.”*

32. ale Ja prosiłem za tobą, żeby nie ustała twoja wiara. Ty ze swej strony utwierdzaj twoich braci.

33. Pedro disse-lhe: “Senhor, estou pronto a ir contigo tanto para a prisão como para a morte”.

33. On zaś rzekł: Panie, z Tobą gotów jestem iść nawet do więzienia i na śmierć.

34. Jesus respondeu-lhe: “Digo-te, Pedro, não cantará hoje o galo, até que três vezes hajas negado que me conheces”.

34. Lecz Jezus odrzekł: Powiadam ci, Piotrze, nie zapieje dziś kogut, a ty trzy razy wyprzesz się tego, że Mnie znasz.

35. Depois ajuntou: “Quando vos mandei sem bolsa, sem mochila e sem calçado, faltou-vos porventura alguma coisa?”. Eles responderam: “Nada”.

35. I rzekł do nich: Czy brak wam było czego, kiedy was posyłałem bez trzosa, bez torby i bez sandałów? Oni odpowiedzieli: Niczego.

36. “Mas agora” – disse-lhes ele –, “aquele que tem uma bolsa, tome-a; aquele que tem uma mochila, tome-a igualmente; e aquele que não tiver uma espada, venda sua capa para comprar uma.

36. Lecz teraz - mówił dalej - kto ma trzos, niech go weźmie; tak samo torbę; a kto nie ma, niech sprzeda swój płaszcz i kupi miecz!

37. Pois vos digo: é necessário que se cumpra em mim ainda este oráculo: E foi contado entre os malfeitores (Is 53,12). Com efeito, aquilo que me diz respeito está próximo de se cumprir.”

37. Albowiem powiadam wam: to, co jest napisane, musi się spełnić na Mnie: Zaliczony został do złoczyńców. To bowiem, co się do Mnie odnosi, dochodzi kresu.

38. Eles replicaram: “Se­nhor, eis aqui duas espadas”. “Basta” – respondeu ele.* (= Mt 26,36-46 = Mc 14,32-42)

38. Oni rzekli: Panie, tu są dwa miecze. Odpowiedział im: Wystarczy.

39. Conforme o seu costume, Jesus saiu dali e dirigiu-se para o monte das Oliveiras, seguido dos seus discípulos.

39. Potem wyszedł i udał się, według zwyczaju, na Górę Oliwną: towarzyszyli Mu także uczniowie.

40. Ao chegar àquele lugar, disse-lhes: “Orai para que não caiais em tentação”.

40. Gdy przyszedł na miejsce, rzekł do nich: Módlcie się, abyście nie ulegli pokusie.

41. Depois se afastou deles à distância de um tiro de pedra e, ajoelhando-se, orava:

41. A sam oddalił się od nich na odległość jakby rzutu kamieniem, upadł na kolana i modlił się

42. “Pai, se é de teu agrado, afasta de mim este cálice! Não se faça, todavia, a minha vontade, mas sim a tua”.

42. tymi słowami: Ojcze, jeśli chcesz, zabierz ode Mnie ten kielich! Jednak nie moja wola, lecz Twoja niech się stanie!

43. Apareceu-lhe então um anjo do céu para confortá-lo.

43. Wtedy ukazał Mu się anioł z nieba i umacniał Go.

44. Ele entrou em agonia e orava ain­da com mais instância, e seu suor tornou-se como gotas de sangue a escorrer pela terra.

44. Pogrążony w udręce jeszcze usilniej się modlił, a Jego pot był jak gęste krople krwi, sączące się na ziemię.

45. Depois de ter rezado, levantou-se, foi ter com os discípulos e achou-os adormecidos de tristeza.

45. Gdy wstał od modlitwy i przyszedł do uczniów, zastał ich śpiących ze smutku.

46. Disse-lhes: “Por que dormis? Levantai-vos, orai, para não cairdes em tentação”. (= Mt 26,47-56 = Mc 14,43-52 = Jo 18,1-11)

46. Rzekł do nich: Czemu śpicie? Wstańcie i módlcie się, abyście nie ulegli pokusie.

47. Ele ainda falava, quando apareceu uma multidão de gente; e à testa deles vinha um dos Doze, que se chamava Judas. Achegou-se de Jesus para o beijar.

47. Gdy On jeszcze mówił, oto zjawił się tłum. A jeden z Dwunastu, imieniem Judasz, szedł na ich czele i zbliżył się do Jezusa, aby Go pocałować.

48. Jesus perguntou-lhe: “Judas, com um beijo trais o Filho do Homem!”.

48. Jezus mu rzekł: Judaszu, pocałunkiem wydajesz Syna Człowieczego?

49. Os que estavam ao redor dele, vendo o que ia acontecer, perguntaram: “Senhor, devemos atacá-los à espada?”.

49. Towarzysze Jezusa widząc, na co się zanosi, zapytali: Panie, czy mamy uderzyć mieczem?

50. E um deles feriu o servo do príncipe dos sacerdotes, decepando-lhe a orelha direita.

50. I któryś z nich uderzył sługę najwyższego kapłana i odciął mu prawe ucho.

51. Mas Jesus interveio: “Deixai, basta”. E, tocando na orelha daquele homem, curou-o.

51. Lecz Jezus odpowiedział: Przestańcie, dosyć! I dotknąwszy ucha, uzdrowił go.

52. Voltando-se para os príncipes dos sacerdotes, para os oficiais do templo e para os anciãos que tinham vindo contra ele, disse-lhes: “Saístes armados de espadas e cacetes, como se viésseis contra um ladrão.

52. Do arcykapłanów zaś, dówódcy straży świątynnej i starszych, którzy wyszli przeciw Niemu, Jezus rzekł: Wyszliście z mieczami i kijami jak na zbójcę?

53. Entretanto, eu estava todos os dias convosco no templo, e não estendestes as mãos contra mim; mas esta é a vossa hora e do poder das trevas”. (= Mt 26,69-75 = Mc 14,66-72 = Jo 18,13-27)

53. Gdy codziennie bywałem u was w świątyni, nie podnieśliście rąk na Mnie, lecz to jest wasza godzina i panowanie ciemności.

54. Prenderam-no então e conduziram-no à casa do príncipe dos sacerdotes. Pedro seguia-o de longe.

54. Schwycili Go więc, poprowadzili i zawiedli do domu najwyższego kapłana. A Piotr szedł z daleka.

55. Acenderam um fogo no meio do pátio, e sentaram-se em redor. Pedro veio sentar-se com eles.

55. Gdy rozniecili ogień na środku dziedzińca i zasiedli wkoło, Piotr usiadł także między nimi.

56. Uma criada percebeu-o sentado junto ao fogo, encarou-o de perto e disse: “Também este homem estava com ele”.

56. A jakaś służąca, zobaczywszy go siedzącego przy ogniu, przyjrzała mu się uważnie i rzekła: I ten był razem z Nim.

57. Mas ele negou-o: “Mulher, não o conheço”.

57. Lecz on zaprzeczył temu, mówiąc: Nie znam Go, kobieto.

58. Pouco depois, viu-o outro e disse-lhe: “Também tu és um deles”. Pedro respondeu: “Não, eu não o sou”.

58. Po chwili zobaczył go ktoś inny i rzekł: I ty jesteś jednym z nich. Piotr odrzekł: Człowieku, nie jestem.

59. Passada quase uma hora, afirmava um outro: “Certamente também este homem estava com ele, pois também é galileu”.

59. Po upływie prawie godziny jeszcze ktoś inny począł zawzięcie twierdzić: Na pewno i ten był razem z Nim; jest przecież Galilejczykiem.

60. Mas Pedro disse: “Meu amigo, não sei o que queres dizer.” E, no mesmo instante, quando ainda falava, cantou o galo.

60. Piotr zaś rzekł: Człowieku, nie wiem, co mówisz. I w tej chwili, gdy on jeszcze mówił, kogut zapiał.

61. Voltando-se o Senhor, olhou para Pedro. Então, Pedro se lembrou da palavra do Se­nhor: “Hoje, antes que o galo cante, tu me negarás três vezes”.

61. A Pan obrócił się i spojrzał na Piotra. Wspomniał Piotr na słowo Pana, jak mu powiedział: Dziś, zanim kogut zapieje, trzy razy się Mnie wyprzesz.

62. Saiu dali e chorou amargamente. (= Mt 26,57-68 = Mc 14,61-64 = Jo 18,19-24)

62. Wyszedł na zewnątrz i gorzko zapłakał.

63. Entretanto, os homens que guardavam Jesus escarneciam dele e davam-lhe bofetadas.

63. Tymczasem ludzie, którzy pilnowali Jezusa, naigrawali się z Niego i bili Go.

64. Cobriam-lhe o rosto e diziam: “Adivinha quem te bateu!”.

64. Zasłaniali Mu oczy i pytali: Prorokuj, kto Cię uderzył.

65. E injuriavam-no ainda de outros modos.

65. Wiele też innych obelg miotali przeciw Niemu.

66. Ao amanhecer, reuniram-se os an­ciãos do povo, os príncipes dos sacerdotes e os escribas, e mandaram trazer Jesus ao seu conselho.

66. Skoro dzień nastał, zebrała się starszyzna ludu, arcykapłani i uczeni w Piśmie i kazali przyprowadzić Go przed swoją Radę.

67. Perguntaram-lhe: “Dize-nos se és o Cristo!” Respondeu-lhes ele: “Se eu vo-lo disser, não me acreditareis;

67. Rzekli: Jeśli Ty jesteś Mesjasz, powiedz nam! On im odrzekł: Jeśli wam powiem, nie uwierzycie Mi,

68. e se vos fizer qualquer pergunta, não me respondereis.

68. i jeśli was zapytam, nie dacie Mi odpowiedzi.

69. Mas, doravante, o Filho do Homem estará sentado à direita do poder de Deus”.

69. Lecz odtąd Syn Człowieczy siedzieć będzie po prawej stronie Wszechmocy Bożej.

70. Então, perguntaram todos: “Logo, tu és o Filho de Deus?”. Respondeu: “Sim, eu sou.

70. Zawołali wszyscy: Więc Ty jesteś Synem Bożym? Odpowiedział im: Tak. Jestem Nim.

71. Eles então exclamaram: “Temos nós ainda necessidade de testemunho? Nós mesmos o ouvimos de sua boca”. (= Mt 27,11-26 = Mc 15,1-15 = Jo 18,28-19,16)

71. A oni zawołali: Na co nam jeszcze potrzeba świadectwa? Sami przecież słyszeliśmy z ust Jego.