Liber Proverbiorum, 17
1. Melior est buccella sicca cum pace quam domus plena victimis cum iurgio.
1. κρείσσων ψωμὸς μεθ’ ἡδονῆς ἐν εἰρήνῃ ἢ οἶκος πλήρης πολλῶν ἀγαθῶν καὶ ἀδίκων θυμάτων μετὰ μάχης
2. Servus sapiens dominabitur filiis inhonestis et inter fratres hereditatem dividet.
2. οἰκέτης νοήμων κρατήσει δεσποτῶν ἀφρόνων ἐν δὲ ἀδελφοῖς διελεῖται μέρη
3. Sicut igne probatur argentum et aurum camino, ita corda probat Dominus.
3. ὥσπερ δοκιμάζεται ἐν καμίνῳ ἄργυρος καὶ χρυσός οὕτως ἐκλεκταὶ καρδίαι παρὰ κυρίῳ
4. Malus oboedit labio iniquo, et fallax obtemperat linguae mendaci.
4. κακὸς ὑπακούει γλώσσης παρανόμων δίκαιος δὲ οὐ προσέχει χείλεσιν ψευδέσιν
5. Qui despicit pauperem, exprobrat Factori eius; et, qui in ruina laetatur alterius, non erit impunitus.
5. ὁ καταγελῶν πτωχοῦ παροξύνει τὸν ποιήσαντα αὐτόν ὁ δὲ ἐπιχαίρων ἀπολλυμένῳ οὐκ ἀθῳωθήσεται ὁ δὲ ἐπισπλαγχνιζόμενος ἐλεηθήσεται
6. Corona senum filii filiorum, et gloria filiorum patres eorum.
6. στέφανος γερόντων τέκνα τέκνων καύχημα δὲ τέκνων πατέρες αὐτῶν (6a) τοῦ πιστοῦ ὅλος ὁ κόσμος τῶν χρημάτων τοῦ δὲ ἀπίστου οὐδὲ ὀβολός
7. Non decent stultum verba composita, nec principem labium mentiens.
7. οὐχ ἁρμόσει ἄφρονι χείλη πιστὰ οὐδὲ δικαίῳ χείλη ψευδῆ
8. Gemma gratissima munus in oculis domini eius; quocumque se verterit, prospere aget.
8. μισθὸς χαρίτων ἡ παιδεία τοῖς χρωμένοις οὗ δ’ ἂν ἐπιστρέψῃ εὐοδωθήσεται
9. Qui celat delictum, quaerit amicitias; qui sermone repetit, separat foederatos.
9. ὃς κρύπτει ἀδικήματα ζητεῖ φιλίαν ὃς δὲ μισεῖ κρύπτειν διίστησιν φίλους καὶ οἰκείους
10. Plus proficit correptio apud prudentem quam centum plagae apud stultum.
10. συντρίβει ἀπειλὴ καρδίαν φρονίμου ἄφρων δὲ μαστιγωθεὶς οὐκ αἰσθάνεται
11. Semper iurgia quaerit malus; angelus autem crudelis mittetur contra eum.
11. ἀντιλογίας ἐγείρει πᾶς κακός ὁ δὲ κύριος ἄγγελον ἀνελεήμονα ἐκπέμψει αὐτῷ
12. Expedit magis ursae occurrere, raptis fetibus, quam fatuo confidenti in stultitia sua.
12. ἐμπεσεῖται μέριμνα ἀνδρὶ νοήμονι οἱ δὲ ἄφρονες διαλογιοῦνται κακά
13. Qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo eius.
13. ὃς ἀποδίδωσιν κακὰ ἀντὶ ἀγαθῶν οὐ κινηθήσεται κακὰ ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ
14. Aquarum proruptio initium est iurgiorum; et, antequam exacerbetur contentio, desere.
14. ἐξουσίαν δίδωσιν λόγοις ἀρχὴ δικαιοσύνης προηγεῖται δὲ τῆς ἐνδείας στάσις καὶ μάχη
15. Qui iustificat impium et qui condemnat iustum, abominabilis est uterque apud Dominum.
15. ὃς δίκαιον κρίνει τὸν ἄδικον ἄδικον δὲ τὸν δίκαιον ἀκάθαρτος καὶ βδελυκτὸς παρὰ θεῷ
16. Ad quid pretium in manu stulti? Ad emendam sapientiam, cum careat corde?
16. ἵνα τί ὑπῆρξεν χρήματα ἄφρονι κτήσασθαι γὰρ σοφίαν ἀκάρδιος οὐ δυνήσεται (16a) ὃς ὑψηλὸν ποιεῖ τὸν ἑαυτοῦ οἶκον ζητεῖ συντριβήν ὁ δὲ σκολιάζων τοῦ μαθεῖν ἐμπεσεῖται εἰς κακά
17. Omni tempore diligit, qui amicus est, et frater ad angustiam natus est.
17. εἰς πάντα καιρὸν φίλος ὑπαρχέτω σοι ἀδελφοὶ δὲ ἐν ἀνάγκαις χρήσιμοι ἔστωσαν τούτου γὰρ χάριν γεννῶνται
18. Stultus homo iungit manus, cum spoponderit pro amico suo.
18. ἀνὴρ ἄφρων ἐπικροτεῖ καὶ ἐπιχαίρει ἑαυτῷ ὡς καὶ ὁ ἐγγυώμενος ἐγγύῃ τὸν ἑαυτοῦ φίλον
19. Qui diligit delictum, diligit rixas; et, qui exaltat ostium, quaerit effracturam.
19. φιλαμαρτήμων χαίρει μάχαις
20. Qui perversi cordis est, non inveniet bonum; et, qui vertit linguam, incidet in malum.
20. ὁ δὲ σκληροκάρδιος οὐ συναντᾷ ἀγαθοῖς ἀνὴρ εὐμετάβολος γλώσσῃ ἐμπεσεῖται εἰς κακά
21. Qui generat stultum, maerorem generat sibi, sed nec pater in fatuo laetabitur.
21. καρδία δὲ ἄφρονος ὀδύνη τῷ κεκτημένῳ αὐτήν οὐκ εὐφραίνεται πατὴρ ἐπὶ υἱῷ ἀπαιδεύτῳ υἱὸς δὲ φρόνιμος εὐφραίνει μητέρα αὐτοῦ
22. Animus gaudens aetatem floridam facit, spiritus tristis exsiccat ossa.
22. καρδία εὐφραινομένη εὐεκτεῖν ποιεῖ ἀνδρὸς δὲ λυπηροῦ ξηραίνεται τὰ ὀστᾶ
23. Munera de sinu impius accipit, ut pervertat semitas iudicii.
23. λαμβάνοντος δῶρα ἐν κόλπῳ ἀδίκως οὐ κατευοδοῦνται ὁδοί ἀσεβὴς δὲ ἐκκλίνει ὁδοὺς δικαιοσύνης
24. In facie prudentis lucet sapientia, oculi stultorum in finibus terrae.
24. πρόσωπον συνετὸν ἀνδρὸς σοφοῦ οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ τοῦ ἄφρονος ἐπ’ ἄκρα γῆς
25. Ira patris filius stultus et dolor matris, quae genuit eum.
25. ὀργὴ πατρὶ υἱὸς ἄφρων καὶ ὀδύνη τῇ τεκούσῃ αὐτοῦ
26. Non est bonum multam inferre iusto nec percutere principem contra rectitudinem.
26. ζημιοῦν ἄνδρα δίκαιον οὐ καλόν οὐδὲ ὅσιον ἐπιβουλεύειν δυνάσταις δικαίοις
27. Qui moderatur sermones suos, novit scientiam, et lenis spiritu est vir prudens.
27. ὃς φείδεται ῥῆμα προέσθαι σκληρόν ἐπιγνώμων μακρόθυμος δὲ ἀνὴρ φρόνιμος
28. Stultus quoque, si tacuerit, sapiens reputabitur et, si compresserit labia sua, intellegens.
28. ἀνοήτῳ ἐπερωτήσαντι σοφίαν σοφία λογισθήσεται ἐνεὸν δέ τις ἑαυτὸν ποιήσας δόξει φρόνιμος εἶναι
