Siracide, 22
1. Il pigro è simile a una pietra imbrattata, ognuno fischia in suo disprezzo.
1. in lapide luteo lapidatus est piger et omnes loquentur super aspernationem illius
2. Il pigro è simile a una palla di sterco, chi la raccoglie scuote la mano.
2. de stercore boum lapidatus est piger et omnis qui tetigerit eum excutiet manus
3. Vergogna per un padre avere un figlio maleducato, se si tratta di una figlia, è la sua rovina.
3. confusio patris est de filio indisciplinato in filia autem in deminoratione fiet
4. Una figlia prudente sarà un tesoro per il marito, quella disonorevole un dolore per chi l'ha generata.
4. filia prudens hereditas viro suo nam quæ confundit in contumeliam fit genitoris
5. La sfacciata disonora il padre e il marito, e dall'uno e dall'altro sarà disprezzata.
5. patrem et virum confundit audax et ab impiis non minorabitur ab utrisque autem inhonorabitur
6. Come musica durante il lutto i discorsi fuori tempo, ma frusta e correzione in ogni tempo sono saggezza.
6. musica in luctu inportuna narratio flagella et doctrina in omni tempore sapientia
7. Incolla cocci chi ammaestra uno stolto, sveglia un dormiglione dal sonno profondo.
7. qui docet fatuum quasi qui conglutinet testam
8. Ragiona con un insonnolito chi ragiona con lo stolto; alla fine egli dirà: «Che cosa c'è?».
8. qui narrat verbum non adtendenti quasi qui excitat dormientem de gravi somno
9. Piangi per un morto, poiché ha perduto la luce; piangi per uno stolto, poiché ha perduto il senno.
9. qui enumerat stulto et in fine dicit quis est hic
10. Piangi meno tristemente per un morto, ché ora riposa, ma la vita dello stolto è peggiore della morte.
10. super mortuum plora defecit enim lux ejus et super fatuum plora defecit enim sensus
11. Il lutto per un morto, sette giorni; per uno stolto ed empio tutti i giorni della sua vita.
11. modicum plora supra mortuum quoniam requievit
12. Con un insensato non prolungare il discorso, non frequentare l'insipiente;
12. nequissimi enim nequissima vita super mortem fatui
13. guàrdati da lui, per non avere noie e per non contaminarti al suo contatto. Allontànati da lui e troverai pace, non sarai seccato dalla sua insipienza.
13. luctus mortui septem dies fatui autem et impii omnes dies vitæ illorum
14. Che c'è di più pesante del piombo? E qual è il suo nome, se non «lo stolto»?
14. cum stulto non multum loquaris et cum insensato ne abieris
15. Sabbia, sale, palla di ferro sono più facili a portare che un insensato.
15. serva te ab illo ut non molestiam habeas et non coinquinaberis in inpactu illius
16. Una travatura di legno ben connessa in una casa non si scompagina in un terremoto, così un cuore deciso dopo matura riflessione non verrà meno al momento del pericolo.
16. deflecte ab illo et invenies requiem et non acediaberis in stultitiam illius
17. Un cuore basato su sagge riflessioni è come un intonaco su un muro rifinito.
17. super plumbum gravabitur et quod illi aliud nomen quam fatuus
18. Una palizzata posta su un'altura di fronte al vento non resiste, così un cuore meschino, basato sulle sue fantasie, di fronte a qualsiasi timore non resiste.
18. harenam et salem et massam ferri facilius est portare quam hominem inprudentem et fatuum et impium
19. Chi punge un occhio lo farà lacrimare; chi punge un cuore ne scopre il sentimento.
19. loramentum ligneum conligatum fundamento ædificii non dissolvetur sic et cor confirmatum in cogitatione consilii
20. Chi scaglia pietre contro uccelli li mette in fuga, chi offende un amico rompe l'amicizia.
20. cogitatus sensati in omni tempore vel metu non pravabitur
21. Se hai sguainato la spada contro un amico, non disperare, può esserci un ritorno.
21. sicut pali in excelsis et cementa in inpensa posita contra faciem venti non permanebunt
22. Se hai aperto la bocca contro un amico, non temere, può esserci riconciliazione, tranne il caso di insulto e di arroganza, di segreti svelati e di un colpo a tradimento; in questi casi ogni amico scomparirà.
22. sic et cor timidum in cogitatione stulti contra impetum timoris non resistit
23. Conquìstati la fiducia del prossimo nella sua povertà per godere con lui nella sua prosperità. Nel tempo della tribolazione restagli vicino, per aver parte alla sua eredità.
23. sic et cor trepidum in cogitatione fatui omni tempore non metuebit sic et qui in præceptis Dei permanet semper
24. Prima del fuoco vapore e fumo nel camino, così prima dello spargimento del sangue le ingiurie.
24. pungens oculum deducens lacrimas et qui pungit cor proferet sensum
25. Non mi vergognerò di proteggere un amico, non mi nasconderò davanti a lui.
25. mittens lapidem in volatilia deiciet illa sic et qui conviciatur amico dissolvit amicitiam
26. Se mi succederà il male a causa sua, chiunque lo venga a sapere si guarderà da lui.
26. ad amicum et si produxeris gladium non desperes est enim regressus ad amicum
27. Chi porrà una guardia sulla mia bocca, sulle mie labbra un sigillo prudente, perché io non cada per colpa loro e la mia lingua non sia la mia rovina?
27. si aperuerit os triste non timeas est enim concordatio excepto convicio et inproperio et superbia et mysterii revelatione et plaga dolosa in his omnibus effugiet amicus
28.
28. fidem posside cum proximo in paupertate illius ut et in bonis illius læteris
29.
29. in tempore tribulationis illius permane illi fidelis ut et in hereditate illius coheres sis
30.
30. ante ignem camini vapor et fumus ignis inaltatur sic et ante sanguinem maledicta et contumeliæ et minæ
31.
31. amicum salutare non confundaris et a facie illius non me abscondam et si mala mihi evenerint per illum sustineo
32.
32. omnis qui audiet cavebit se ab eo
33.
33. quis dabit ori meo custodiam et supra labia mea signaculum certum uti ne cadam ab ipsis et lingua mea perdat me
