Eclesiástico, 38

1. Honra o médico por causa da necessidade, pois foi o Altíssimo quem o criou.

1. Czcij lekarza czcią należną z powodu jego posług, albowiem i jego stworzył Pan.

2. Toda a medicina provém de Deus, e ele recebe presentes do rei:

2. Od Najwyższego pochodzi uzdrowienie, i od Króla dar się otrzymuje.

3. a ciência do médico o eleva em honra; ele é admirado na presença dos grandes.

3. Wiedza lekarza podnosi mu głowę, nawet i wobec możnowładców będą go podziwiać.

4. O Senhor fez a terra produzir os medicamentos: o homem sensato não os despreza.

4. Pan stworzył z ziemi lekarstwa, a człowiek mądry nie będzie nimi gardził.

5. Uma espécie de madeira não adoçou o amargor da água? Essa virtude chegou ao conhecimento dos homens.*

5. Czyż to nie drzewo wodę uczyniło słodką, aby moc Jego poznano?

6. O Altíssimo deu-lhes a ciência da medicina para ser honrado em suas maravilhas;

6. On dał ludziom wiedzę, aby się wsławili dzięki Jego dziwnym dziełom.

7. e dela se serve para acalmar as dores e curá-las; o farmacêutico faz misturas agradáveis, compõe unguentos úteis à saúde, e seu trabalho não terminará,

7. Dzięki nim się leczy i ból usuwa, z nich aptekarz sporządza leki,

8. até que a paz divina se estenda sobre a face da terra.

8. aby się nie kończyło Jego działanie i pokój od Niego był po całej ziemi.

9. Meu filho, se estiveres doente não te descuides de ti, mas ora ao Senhor, que te curará.

9. Synu, w chorobie swej nie odwracaj się od Pana, ale módl się do Niego, a On cię uleczy.

10. Afasta-te do pecado, reergue as mãos e purifica teu coração de todo o pecado.

10. Usuń przewrotność - wyprostuj ręce i oczyść serce z wszelkiego grzechu!

11. Oferece um incenso suave e uma lembrança de flor de farinha; faze a oblação de uma vítima gorda.*

11. Ofiaruj kadzidło, złóż ofiarę dziękczynną z najczystszej mąki, i hojne dary, na jakie cię tylko stać.

12. Em seguida dá lugar ao médico, pois ele foi criado por Deus; que ele não te deixe, pois sua arte te é necessária.

12. Potem sprowadź lekarza, bo jego też stworzył Pan, nie odsuwaj się od niego, albowiem jest on ci potrzebny.

13. Virá um tempo em que cairás nas mãos deles.*

13. Jest czas, kiedy w ich rękach jest wyjście z choroby:

14. E eles mesmos rogarão ao Senhor que mande por meio deles o alívio e a saúde (ao doente) segundo a finalidade de sua vida.

14. oni sami będą błagać Pana, aby dał im moc przyniesienia ulgi i uleczenia, celem zachowania życia.

15. Aquele que peca na presença daquele que o fez cairá nas mãos do médico.

15. Grzeszący przeciw Stwórcy swemu niech wpadnie w ręce lekarza!

16. Meu filho, derrama lágrimas sobre um morto, e chora como um homem que sofreu cruelmente. Sepulta o seu corpo segundo o costume, e não descuides de sua sepultura.

16. Synu, wylewaj łzy nad zmarłym i jako bardzo cierpiący zacznij lament, według tego, co mu przystoi, pochowaj ciało i nie lekceważ jego pogrzebu!

17. Chora-o amargamente durante um dia, por causa da opinião pública, e depois consola-te de tua tristeza;*

17. Płacz gorzko i z przejęciem uderzaj się w piersi, zarządź żałobę odpowiednio do jego godności, dzień jeden lub dwa, dla uniknięcia potwarzy, potem już daj się pocieszyć w smutku!

18. toma luto segundo o merecimento da pessoa, um dia ou dois, para evitar as más palavras.

18. Ze smutku bowiem śmierć następuje: smutek serca łamie siłę.

19. Pois a tristeza apressa a morte, tira o vigor, e o desgosto do coração faz inclinar a cabeça.

19. Tylko do chwili pogrzebu niechaj trwa smutek, bo życie udręczone - przekleństwem dla serca.

20. A tristeza permanece quando o corpo é levado; e a vida do pobre é o espelho de seu coração.*

20. Nie oddawaj smutkowi swego serca, odsuń go, pomnąc na swój koniec.

21. Não entregues teu coração à tristeza, mas afasta-a e lembra-te do teu fim.

21. Nie zapominaj, że nie ma on powrotu, tamtemu nie pomożesz, a sobie zaszkodzisz.

22. Não te esqueças dele, porque não há retorno; de nada lhe servirás e só causarás dano a ti mesmo.

22. Pamiętaj o moim losie, który będzie też twoim: mnie wczoraj, tobie dzisiaj.

23. Lembra-te da sentença que me foi dada: a tua será igual; ontem para mim, hoje para ti.

23. Gdy spoczął zmarły, niech spocznie i pamięć o nim, pociesz się po nim, skoro już wyszedł duch jego.

24. Na paz em que o morto entrou, deixa repousar a sua memória, e conforta-o no momento em que exalar o último suspiro.

24. Uczony w Piśmie zdobywa mądrość w czasie wolnym od zajęć, i kto ma mniej działania, ten stanie się mądry.

25. A sabedoria do escriba lhe vem no tempo do lazer. Aquele que pouco se agita adquirirá sabedoria.

25. Jakże może poświęcić się mądrości ten, kto trzyma pług, kto chlubi się tylko ostrzem włóczni, kto woły pogania i całkowicie zajęty jest ich pracą, a rozmawia tylko o cielętach?

26. Que sabedoria poderia ter o homem que conduz a charrua, que faz ponto de honra aguilhoar os bois, que participa de seu labor, e só sabe falar das crias dos touros?

26. Serce przykładać będzie do tego, by wyorywać bruzdy, a w czasie nocy bezsennej myśli o paszy dla jałówek.

27. Ele põe todo o seu coração em traçar sulcos, e o seu cuidado é engordar novilhas.

27. Tak każdy rzemieślnik i artysta, który noce i dnie na pracy przepędza, i ten, co rzeźbi wizerunki na pieczęciach, którego wytrwałość urozmaica kształty rzeźb, serce swe przykłada do tego, by obraz uczynić żywym, a po nocach nie śpi, by wykończyć dzieło.

28. Igualmente acontece com todo carpinteiro, todo arquiteto, que passa no trabalho os dias e as noites. Assim sucede àquele que grava as marcas dos sinetes, variando as figuras por um trabalho assíduo; que aplica todo o seu coração na imitação da pintura, e põe todo o cuidado no acabamento de seu trabalho.

28. Tak kowal siedzący blisko kowadła, pilnie zastanawia się nad pracą z żelaza, wyziewy ognia niszczą jego ciało, a on walczy z żarem pieca - huk młota przytępia jego słuch, a oczy jego są zwrócone tylko na wzorzec przedmiotu; serce swe przykłada do wykończenia robót, a po nocach nie śpi, by dzieło doskonale przyozdobić.

29. Assim acontece com o ferreiro sentado perto da bigorna, examinando o ferro que vai amoldar; o vapor do fogo queima as suas carnes, e ele resiste ao ardor da fornalha.

29. Tak garncarz, siedzący przy swej pracy i obracający nogami koło, stale jest pochłonięty troską o swoje dzieło, a cała jego praca - [pogoń] za ilością.

30. O barulho do martelo lhe fere o ouvido de golpes repetidos; seus olhos estão fixos no modelo do objeto.

30. Rękami swymi kształtuje glinę, a nogami pokonuje jej opór, stara się pilnie, aby wykończyć polewę, a po nocach nie śpi, by piec wyczyścić.

31. Ele aplica o seu coração em aperfeiçoar a sua obra, e põe um cuidado vigilante em torná-la bela e perfeita.

31. Ci wszyscy zaufali swym rękom, każdy z nich jest mądry w swoim zawodzie;

32. O mesmo sucede com o oleiro que, entregue à sua tarefa, gira a roda com os pés, sempre cuidadoso pela sua obra; e todo o seu trabalho visa a produzir uma quantidade determinada.

32. bez nich miasto nie będzie zbudowane, a gdzie oni zamieszkają, nie odczuwa się niedostatku.

33. Com o seu braço dá forma ao barro, torna-o maleável com os pés,

33. Tych jednak do rady ludu nie będzie się szukać ani na zgromadzeniu nie posunie się na wyższe miejsce. Ani nie zasiądą oni na krześle sędziowskim, ani nie będą znać się na Prawie Przymierza.

34. aplica o seu coração em aperfeiçoar o verniz, e limpa o forno com muita diligência.

34. Nie zabłysną ani nauką, ani sądem, ani się nie znajdą między [tymi, co układają] przypowieści, ale podtrzymują oni odwieczne stworzenie, a modlitwa ich prac dotyczy [ich] zawodu.

35. Todos esses artistas esperam tudo de suas mãos; cada um deles é sábio em sua profissão.

35.

36. Sem eles nenhuma cidade seria construída,

36.

37. nem habitada, nem frequentada; mas eles mesmos não terão parte na assembleia,*

37.

38. não se sentarão nas cadeiras dos juízes, não entenderão as disposições judiciárias, não apregoarão nem a instrução nem o direito, nem serão encontrados a estudar as máximas.

38.

39. Entretanto, sustentam as coisas deste mundo. Sua oração se refere aos trabalhos de sua arte; a eles aplicam sua alma, e estudam juntos a Lei do Altíssimo.*

39.