Evangelium secundum Lucam, 1
1. Quoniam quidem multi conati sunt ordinare narrationem, quae in nobis completae sunt, rerum,
1. Molti hanno già cercato di mettere insieme un racconto degli avvenimenti verificatisi tra noi,
2. sicut tradiderunt nobis, qui ab initio ipsi viderunt et ministri fuerunt verbi,
2. così come ce li hanno trasmessi coloro che fin dall'inizio furono testimoni oculari e ministri della parola.
3. visum est et mihi, adsecuto a principio omnia, diligenter ex ordine tibi scribere, optime Theophile,
3. Tuttavia, anch'io, dopo aver indagato accuratamente ogni cosa fin dall'origine, mi sono deciso a scrivertene con ordine, egregio Teofilo,
4. ut cognoscas eorum verborum, de quibus eruditus es, firmitatem.
4. affinché tu abbia esatta conoscenza di quelle cose intorno alle quali sei stato catechizzato.
5. Fuit in diebus Herodis regis Iudaeae sacerdos quidam nomine Zacharias de vice Abiae, et uxor illi de filiabus Aaron, et nomen eius Elisabeth.
5. Al tempo di Erode, re della Giudea, c'era un sacerdote di nome Zaccaria, della classe di Abia, che aveva per moglie una donna discendente da Aronne, chiamata Elisabetta.
6. Erant autem iusti ambo ante Deum, incedentes in omnibus mandatis et iustificationibus Domini, irreprehensibiles.
6. Ambedue erano giusti agli occhi di Dio, osservando in modo irreprensibile tutti i comandamenti e i precetti del Signore,
7. Et non erat illis filius, eo quod esset Elisabeth sterilis, et ambo processissent in diebus suis.
7. ma non avevano figli: Elisabetta infatti era sterile e tutti e due erano di età avanzata.
8. Factum est autem, cum sacerdotio fungeretur in ordine vicis suae ante Deum,
8. Avvenne però che, mentre egli esercitava le sue funzioni sacerdotali davanti a Dio nel turno della sua classe,
9. secundum consuetudinem sacerdotii sorte exiit, ut incensum poneret ingressus in templum Domini;
9. gli toccò in sorte, secondo l'usanza del servizio sacerdotale, di entrare nel santuario per offrire l'incenso.
10. et omnis multitudo erat populi orans foris hora incensi.
10. Intanto tutto il popolo stava fuori in preghiera, nell'ora dell'offerta dell'incenso.
11. Apparuit autem illi angelus Domini stans a dextris altaris incensi;
11. Gli apparve allora un angelo del Signore, stando alla destra dell'altare dell'incenso.
12. et Zacharias turbatus est videns, et timor irruit super eum.
12. Al vederlo Zaccaria fu sconvolto e preso da timore.
13. Ait autem ad illum angelus: “Ne timeas, Zacharia, quoniam exaudita est deprecatio tua, et uxor tua Elisabeth pariet tibi filium, et vocabis nomen eius Ioannem.
13. Ma l'angelo gli disse: "Non temere, Zaccaria, la tua preghiera è stata accolta: infatti tua moglie Elisabetta darà alla luce un figlio e tu lo chiamerai Giovanni.
14. Et erit gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate eius gaudebunt:
14. Sarà per te motivo di gioia e di esultanza, anzi saranno in molti a rallegrarsi per la sua nascita.
15. erit enim magnus coram Domino et vinum et siceram non bibet et Spiritu Sancto replebitur adhuc ex utero matris suae
15. Egli infatti sarà grande agli occhi del Signore; non berrà né vino né bevande inebrianti, ma fin dal seno di sua madre sarà riempito di Spirito Santo.
16. et multos filiorum Israel convertet ad Dominum Deum ipsorum.
16. Ricondurrà molti figli di Israele al Signore, loro Dio.
17. Et ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Eliae, ut convertat corda patrum in filios et incredibiles ad prudentiam iustorum, parare Domino plebem perfectam”.
17. Egli stesso andrà innanzi a Lui con lo spirito e la forza di Elia, per riportare i cuori dei padri verso i figli e i ribelli alla sapienza dei giusti, per preparare al Signore un popolo ben disposto".
18. Et dixit Zacharias ad angelum: “Unde hoc sciam? Ego enim sum senex, et uxor mea processit in diebus suis”.
18. Ma Zaccaria disse all'angelo: "In che modo potrò conoscere questo? Io infatti sono vecchio e mia moglie è avanti negli anni".
19. Et respondens angelus dixit ei: “Ego sum Gabriel, qui adsto ante Deum, et missus sum loqui ad te et haec tibi evangelizare.
19. Gli rispose l'angelo: "Io sono Gabriele e sto davanti a Dio. Sono stato mandato a parlarti e portarti questa gioiosa notizia.
20. Et ecce: eris tacens et non poteris loqui usque in diem, quo haec fiant, pro eo quod non credidisti verbis meis, quae implebuntur in tempore suo”.
20. Ecco, tu diventerai muto e non potrai più parlare fino al giorno in cui avverranno queste cose, perché non hai creduto a ciò che ti ho detto; ma a suo tempo tutto si realizzerà".
21. Et erat plebs exspectans Zachariam, et mirabantur quod tardaret ipse in templo.
21. Intanto il popolo attendeva Zaccaria e si meravigliava per il fatto che egli indugiava troppo nel santuario.
22. Egressus autem non poterat loqui ad illos, et cognoverunt quod visionem vidisset in templo; et ipse erat innuens illis et permansit mutus.
22. Quando uscì non poteva parlare con loro; compresero allora che nel santuario egli aveva avuto una visione. Faceva loro dei cenni, ma non poteva parlare.
23. Et factum est, ut impleti sunt dies officii eius, abiit in domum suam.
23. Trascorso il periodo del suo servizio, se ne tornò a casa sua.
24. Post hos autem dies concepit Elisabeth uxor eius et occultabat se mensibus quinque dicens:
24. Dopo quei giorni sua moglie Elisabetta concepì, ma si tenne nascosta per cinque mesi, dicendo:
25. “Sic mihi fecit Dominus in diebus, quibus respexit auferre opprobrium meum inter homines”.
25. "Ecco ciò che ha fatto per me il Signore in questi giorni nei quali ha volto su di me lo sguardo, per togliere la mia vergogna tra gli uomini".
26. In mense autem sexto missus est angelus Gabriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth,
26. Al sesto mese Dio mandò l'angelo Gabriele in una città della Galilea chiamata Nàzaret,
27. ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Ioseph de domo David, et nomen virginis Maria.
27. a una vergine sposa di un uomo di nome Giuseppe della casa di Davide: il nome della vergine era Maria.
28. Et ingressus ad eam dixit: “Ave, gratia plena, Dominus tecum”.
28. Entrò da lei e le disse: "Salve, piena di grazia, il Signore è con te".
29. Ipsa autem turbata est in sermone eius et cogitabat qualis esset ista salutatio.
29. Per tali parole ella rimase turbata e si domandava che cosa significasse un tale saluto.
30. Et ait angelus ei: “Ne timeas, Maria; invenisti enim gratiam apud Deum.
30. Ma l'angelo le disse: "Non temere, Maria, perché hai trovato grazia presso Dio.
31. Et ecce concipies in utero et paries filium et vocabis nomen eius Iesum.
31. Ecco, tu concepirai nel grembo e darai alla luce un figlio. Lo chiamerai Gesù.
32. Hic erit magnus et Filius Altissimi vocabitur, et dabit illi Dominus Deus sedem David patris eius,
32. Egli sarà grande e sarà chiamato Figlio dell'Altissimo; il Signore Dio gli darà il trono di Davide, suo padre,
33. et regnabit super domum Iacob in aeternum, et regni eius non erit finis”.
33. e regnerà sulla casa di Giacobbe in eterno e il suo regno non avrà mai fine".
34. Dixit autem Maria ad angelum: “Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco?”.
34. Allora Maria disse all'angelo: "Come avverrà questo, poiché io non conosco uomo?".
35. Et respondens angelus dixit ei: “Spiritus Sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi: ideoque et quod nascetur sanctum, vocabitur Filius Dei.
35. L'angelo le rispose: "Lo Spirito Santo scenderà sopra di te e la potenza dell'Altissimo ti coprirà con la sua ombra; perciò quello che nascerà sarà chiamato santo, Figlio di Dio.
36. Et ecce Elisabeth cognata tua et ipsa concepit filium in senecta sua, et hic mensis est sextus illi, quae vocatur sterilis,
36. Ed ecco, Elisabetta, tua parente, ha concepito anche lei un figlio nella sua vecchiaia, e lei che era ritenuta sterile è già al sesto mese;
37. quia non erit impossibile apud Deum omne verbum”.
37. nessuna cosa infatti è impossibile a Dio".
38. Dixit autem Maria: “Ecce ancilla Domini; fiat mihi secundum verbum tuum”. Et discessit ab illa angelus.
38. Disse allora Maria: "Ecco la serva del Signore; si faccia di me come hai detto tu". E l'angelo si allontanò da lei.
39. Exsurgens autem Maria in diebus illis abiit in montana cum festinatione in civitatem Iudae
39. In quei giorni Maria, messasi in viaggio, si recò in fretta verso la regione montagnosa, in una città di Giuda.
40. et intravit in domum Zachariae et salutavit Elisabeth.
40. Entrò nella casa di Zaccaria e salutò Elisabetta.
41. Et factum est, ut audivit salutationem Mariae Elisabeth, exsultavit infans in utero eius, et repleta est Spiritu Sancto Elisabeth
41. Ed ecco che, appena Elisabetta ebbe udito il saluto di Maria, le balzò in seno il bambino. Elisabetta fu ricolma di Spirito Santo
42. et exclamavit voce magna et dixit: “Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui.
42. ed esclamò a gran voce: "Benedetta tu fra le donne e benedetto il frutto del tuo seno.
43. Et unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me?
43. Ma perché mi accade questo, che venga da me la madre del mio Signore?
44. Ecce enim ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo.
44. Ecco, infatti, che appena il suono del tuo saluto è giunto alle mie orecchie, il bambino m'è balzato in seno per la gioia.
45. Et beata, quae credidit, quoniam perficientur ea, quae dicta sunt ei a Domino”.
45. E benedetta colei che ha creduto al compimento di ciò che le è stato detto dal Signore".
46. Et ait Maria: “Magnificat anima mea Dominum,
46. E Maria disse: "L'anima mia magnifica il Signore
47. et exsultavit spiritus meus in Deo salvatore meo,
47. e il mio spirito esulta in Dio, mio Salvatore
48. quia respexit humilitatem ancillae suae. Ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes,
48. perché ha considerato l'umiltà della sua serva. D'ora in poi tutte le generazioni mi chiameranno beata.
49. quia fecit mihi magna, qui potens est, et sanctum nomen eius,
49. Perché grandi cose m'ha fatto il Potente, Santo è il suo nome,
50. et misericordia eius in progenies et progenies timentibus eum.
50. e la sua misericordia di generazione in generazione va a quelli che lo temono.
51. Fecit potentiam in brachio suo, dispersit superbos mente cordis sui;
51. Ha messo in opera la potenza del suo braccio, ha disperso i superbi con i disegni da loro concepiti.
52. deposuit potentes de sede et exaltavit humiles;
52. Ha rovesciato i potenti dai troni e innalzato gli umili.
53. esurientes implevit bonis et divites dimisit inanes.
53. Ha ricolmato di beni gli affamati e rimandato i ricchi a mani vuote.
54. Suscepit Israel puerum suum, recordatus misericordiae,
54. Ha soccorso Israele, suo servo, ricordandosi della sua misericordia,
55. sicut locutus est ad patres nostros, Abraham et semini eius in saecula”.
55. come aveva promesso ai nostri padri, a favore di Abramo e della sua discendenza, per sempre".
56. Mansit autem Maria cum illa quasi mensibus tribus et reversa est in domum suam.
56. Maria rimase con lei circa tre mesi, poi ritornò a casa sua.
57. Elisabeth autem impletum est tempus pariendi, et peperit filium.
57. Giunse intanto per Elisabetta il tempo di partorire e diede alla luce un figlio.
58. Et audierunt vicini et cognati eius quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa, et congratulabantur ei.
58. I vicini e i parenti udirono che il Signore era stato grande nella sua misericordia con lei, e si congratulavano con lei.
59. Et factum est, in die octavo venerunt circumcidere puerum et vocabant eum nomine patris eius, Zachariam.
59. All'ottavo giorno vennero a circoncidere il bambino. Lo volevano chiamare Zaccaria, il nome di suo padre.
60. Et respondens mater eius dixit: “Nequaquam, sed vocabitur Ioannes”.
60. Ma sua madre intervenne dicendo: "No, ma si chiamerà Giovanni".
61. Et dixerunt ad illam: “Nemo est in cognatione tua, qui vocetur hoc nomine”.
61. Le risposero: "Non c'è nessuno della tua parentela che si chiami con questo nome".
62. Innuebant autem patri eius quem vellet vocari eum.
62. Allora domandavano con cenni a suo padre come voleva che si chiamasse.
63. Et postulans pugillarem scripsit dicens: “Ioannes est nomen eius”. Et mirati sunt universi.
63. Egli chiese una tavoletta e vi scrisse: "Il suo nome è Giovanni", e tutti ne furono meravigliati.
64. Apertum est autem ilico os eius et lingua eius, et loquebatur benedicens Deum.
64. In quel medesimo istante gli si aprì la bocca e gli si sciolse la lingua: parlava benedicendo Dio.
65. Et factus est timor super omnes vicinos eorum, et super omnia montana Iudaeae divulgabantur omnia verba haec.
65. Tutti i loro vicini furono presi da timore e in tutta la regione montagnosa della Giudea si discorreva di tutte queste cose.
66. Et posuerunt omnes, qui audierant, in corde suo dicentes: “Quid putas puer iste erit?”. Etenim manus Domini erat cum illo.
66. Coloro che le sentivano le tenevano in cuor loro e si domandavano: "Che sarà mai di questo bambino?". La mano del Signore infatti era con lui.
67. Et Zacharias pater eius impletus est Spiritu Sancto et prophetavit dicens:
67. Zaccaria, suo padre, fu ricolmo di Spirito Santo e si mise a profetare:
68. “Benedictus Dominus, Deus Israel, quia visitavit et fecit redemptionem plebi suae
68. "Benedetto il Signore, Dio di Israele, perché ha visitato e redento il suo popolo,
69. et erexit cornu salutis nobis in domo David pueri sui,
69. per noi ha suscitato una potente salvezza nella casa di Davide, suo servo,
70. sicut locutus est per os sanctorum, qui a saeculo sunt, prophetarum eius,
70. come aveva promesso per bocca dei suoi santi profeti d'un tempo:
71. salutem ex inimicis nostris et de manu omnium, qui oderunt nos;
71. salvezza dai nostri nemici e dalle mani di tutti quelli che ci odiano.
72. ad faciendam misericordiam cum patribus nostris et memorari testamenti sui sancti,
72. Così egli ha concesso misericordia ai nostri padri e s'è ricordato della sua santa alleanza,
73. iusiurandum, quod iuravit ad Abraham patrem nostrum, daturum se nobis,
73. del giuramento fatto ad Abramo, nostro padre, di concedere a noi,
74. ut sine timore, de manu inimicorum liberati, serviamus illi
74. liberati dalle mani dei nemici, di servirlo senza timore,
75. in sanctitate et iustitia coram ipso omnibus diebus nostris.
75. in santità e giustizia dinanzi a lui per tutti i nostri giorni.
76. Et tu, puer, propheta Altissimi vocaberis: praeibis enim ante faciem Domini parare vias eius,
76. E tu, bambino, sarai chiamato profeta dell'Altissimo perché andrai innanzi al Signore a preparargli la via,
77. ad dandam scientiam salutis plebi eius in remissionem peccatorum eorum,
77. per dare al suo popolo la conoscenza della salvezza per la remissione dei loro peccati,
78. per viscera misericordiae Dei nostri, in quibus visitabit nos oriens ex alto,
78. grazie alla bontà misericordiosa del nostro Dio per cui verrà a visitarci un sole dall'alto,
79. illuminare his, qui in tenebris et in umbra mortis sedent, ad dirigendos pedes nostros in viam pacis”.
79. per illuminare quelli che stanno nelle tenebre e nell'ombra di morte, per guidare i nostri passi sulla via della pace".
80. Puer autem crescebat et confortabatur spiritu et erat in deserto usque in diem ostensionis suae ad Israel.
80. Il fanciullo intanto cresceva e si fortificava nello spirito. Visse in regioni deserte, fino al giorno in cui doveva manifestarsi ad Israele.