São Mateus, 22

1. Jesus tornou a falar-lhes por meio de parábolas:

1. A Jezus znowu w przypowieściach mówił do nich:

2. “O Reino dos Céus é comparado a um rei que celebrava as bodas de seu filho.

2. Królestwo niebieskie podobne jest do króla, który wyprawił ucztę weselną swemu synowi.

3. Enviou seus servos para chamar os convidados, mas eles não quiseram vir.

3. Posłał więc swoje sługi, żeby zaproszonych zwołali na ucztę, lecz ci nie chcieli przyjść.

4. Enviou outros ainda, dizendo-lhes: Dizei aos convidados que já está preparado o meu banquete; meus bois e meus animais cevados estão mortos, tudo está preparado. Vinde às bodas!

4. Posłał jeszcze raz inne sługi z poleceniem: Powiedzcie zaproszonym: Oto przygotowałem moją ucztę: woły i tuczne zwierzęta pobite i wszystko jest gotowe. Przyjdźcie na ucztę!

5. Mas, sem se importarem com aquele convite, foram-se, um a seu campo e outro para seu negócio.

5. Lecz oni zlekceważyli to i poszli: jeden na swoje pole, drugi do swego kupiectwa,

6. Outros lançaram mãos de seus servos, insultaram-nos e os mataram.

6. a inni pochwycili jego sługi i znieważywszy [ich], pozabijali.

7. O rei soube e indignou-se em extremo. Enviou suas tropas, matou aqueles assassinos e incendiou-lhes a cidade.

7. Na to król uniósł się gniewem. Posłał swe wojska i kazał wytracić owych zabójców, a miasto ich spalić.

8. Disse depois a seus servos: O festim está pronto, mas os convidados não foram dignos.

8. Wtedy rzekł swoim sługom: Uczta wprawdzie jest gotowa, lecz zaproszeni nie byli jej godni.

9. Ide às encruzilhadas e convidai para as bodas todos quantos achardes.

9. Idźcie więc na rozstajne drogi i zaproście na ucztę wszystkich, których spotkacie.

10. Espalharam-se eles pelos caminhos e reuniram todos quantos acharam, maus e bons, de modo que a sala do banquete ficou repleta de convidados.

10. Słudzy ci wyszli na drogi i sprowadzili wszystkich, których napotkali: złych i dobrych. I sala zapełniła się biesiadnikami.

11. O rei entrou para vê-los e viu ali um homem que não trazia a veste nupcial.

11. Wszedł król, żeby się przypatrzyć biesiadnikom, i zauważył tam człowieka, nie ubranego w strój weselny.

12. Perguntou-lhe: Meu amigo, como entraste aqui, sem a veste nupcial? O homem não proferiu palavra alguma.

12. Rzekł do niego: Przyjacielu, jakże tu wszedłeś nie mając stroju weselnego? Lecz on oniemiał.

13. Disse, então, o rei aos servos: Amarrai-lhe os pés e as mãos e lançai-o nas trevas exteriores. Ali haverá choro e ranger de dentes.

13. Wtedy król rzekł sługom: Zwiążcie mu ręce i nogi i wyrzućcie go na zewnątrz, w ciemności! Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.

14. Porque muitos são os chamados, e poucos os escolhidos”.

14. Bo wielu jest powołanych, lecz mało wybranych.

15. Reuniram-se então os fariseus para deliberar entre si sobre a maneira de surpreender Jesus nas suas próprias palavras.

15. Wtedy faryzeusze odeszli i naradzali się, jak by podchwycić Go w mowie.

16. Enviaram seus discípulos com os herodianos, que lhe disseram: “Mestre, sabemos que és verdadeiro e ensinas o caminho de Deus em toda a verdade, sem te preocupares com ninguém, porque não olhas para a aparência dos homens.*

16. Posłali więc do Niego swych uczniów razem ze zwolennikami Heroda, aby Mu powiedzieli: Nauczycielu, wiemy, że jesteś prawdomówny i drogi Bożej w prawdzie nauczasz. Na nikim Ci też nie zależy, bo nie oglądasz się na osobę ludzką.

17. Dize-nos, pois, o que te parece: É permitido ou não pagar o imposto a César?”.

17. Powiedz nam więc, jak Ci się zdaje? Czy wolno płacić podatek Cezarowi, czy nie?

18. Jesus, percebendo a sua malícia, respondeu: “Por que me tentais, hipócritas?

18. Jezus przejrzał ich przewrotność i rzekł: Czemu Mnie wystawiacie na próbę, obłudnicy?

19. Mostrai-me a moeda com que se paga o imposto!”. Apresentaram-lhe um denário.

19. Pokażcie Mi monetę podatkową! Przynieśli Mu denara.

20. Perguntou Jesus: “De quem é esta imagem e esta inscrição?”.

20. On ich zapytał: Czyj jest ten obraz i napis?

21. “De César” – responderam-lhe. Disse-lhes então Jesus: “Dai, pois, a César o que é de César e a Deus o que é de Deus”.

21. Odpowiedzieli: Cezara. Wówczas rzekł do nich: Oddajcie więc Cezarowi to, co należy do Cezara, a Bogu to, co należy do Boga.

22. Esta resposta encheu-os de admiração e, deixando-o, retiraram-se.

22. Gdy to usłyszeli, zmieszali się i zostawiwszy Go, odeszli.

23. Naquele mesmo dia, os saduceus, que negavam a ressurreição, interrogaram-no:*

23. W owym dniu przyszli do Niego saduceusze, którzy twierdzą, że nie ma zmartwychwstania, i zagadnęli go

24. “Mestre, Moisés disse: Se um homem morrer sem filhos, seu irmão case-se com a sua viúva e dê-lhe assim uma posteridade (Dt 25,5).

24. w ten sposób: Nauczycielu, Mojżesz powiedział: Jeśli kto umrze bezdzietnie, niech jego brat weźmie wdowę po nim i wzbudzi potomstwo swemu bratu.

25. Ora, havia entre nós sete irmãos. O primeiro casou-se e morreu. Como não tinha filhos, deixou sua mulher ao seu irmão.

25. Otóż było u nas siedmiu braci. Pierwszy ożenił się i umarł, a ponieważ nie miał potomstwa, zostawił swoją żonę bratu.

26. O mesmo sucedeu ao segundo, depois ao terceiro, até o sétimo.

26. Tak samo drugi i trzeci - aż do siódmego.

27. Por sua vez, depois deles todos, morreu também a mulher.

27. W końcu po wszystkich umarła ta kobieta.

28. Na ressurreição, de qual dos sete será a mulher, uma vez que todos a tiveram?”.

28. Do którego więc z tych siedmiu należeć będzie przy zmartwychwstaniu? Bo wszyscy ją mieli [ za żonę ].

29. Respondeu-lhes Jesus: “Errais, não compreendendo as Escrituras nem o poder de Deus.

29. Jezus im odpowiedział: Jesteście w błędzie, nie znając Pisma ani mocy Bożej.

30. Na ressurreição, os homens não terão mulheres nem as mulheres, maridos; mas serão como os anjos de Deus no céu.

30. Przy zmartwychwstaniu bowiem nie będą się ani żenić, ani za mąż wychodzić, lecz będą jak aniołowie Boży w niebie.

31. Quanto à ressurreição dos mortos, não lestes o que Deus vos disse:

31. A co do zmartwychwstania umarłych, nie czytaliście, co wam Bóg powiedział w słowach:

32. Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaac e o Deus de Jacó (Ex 3,6)? Ora, ele não é Deus dos mortos, mas Deus dos vivos”.*

32. Ja jestem Bóg Abrahama, Bóg Izaaka i Bóg Jakuba? Bóg nie jest [Bogiem] umarłych, lecz żywych.

33. E, ouvindo essa doutrina, as turbas se enchiam de grande admiração.

33. A tłumy, słysząc to, zdumiewały się nad Jego nauką.

34. Sabendo os fariseus que Jesus reduzira ao silêncio os saduceus, reuniram-se

34. Gdy faryzeusze dowiedzieli się, że zamknął usta saduceuszom, zebrali się razem,

35. e um deles, doutor da Lei, fez-lhe esta pergunta para pô-lo à prova:

35. a jeden z nich, uczony w Prawie, zapytał , wystawiając Go na próbę:

36. “Mestre, qual é o maior mandamento da Lei?”.

36. Nauczycielu, które przykazanie w Prawie jest największe?

37. Respondeu Jesus: “Amarás o Senhor, teu Deus, de todo o teu o coração, de toda a tua alma e de todo o teu espírito (Dt 6,5).

37. On mu odpowiedział: Będziesz miłował Pana Boga swego całym swoim sercem, całą swoją duszą i całym swoim umysłem.

38. Esse é o maior e o primeiro mandamento.

38. To jest największe i pierwsze przykazanie.

39. E o segundo, semelhante a este, é: Amarás teu próximo como a ti mesmo (Lv 19,18).

39. Drugie podobne jest do niego: Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego.

40. Nesses dois mandamentos se resumem toda a Lei e os Profetas”.

40. Na tych dwóch przykazaniach opiera się całe Prawo i Prorocy.

41. Como os fariseus se agrupassem, Jesus interrogou-os:

41. Gdy faryzeusze byli zebrani, Jezus zadał im takie pytanie:

42. “Que pensais vós de Cristo? De quem é filho?”. Responderam: “De Davi!”.

42. Co sądzicie o Mesjaszu? Czyim jest synem? Odpowiedzieli Mu: Dawida.

43. “Como então, prosseguiu Jesus, Davi, falando sob inspiração do Espírito, chama-o Senhor, dizendo:

43. Wtedy rzekł do nich: Jakżeż więc Dawid natchniony przez Ducha może nazywać Go Panem, gdy mówi:

44. O Senhor disse a meu Senhor: Senta-te à minha direita, até que eu ponha teus inimigos por escabelo dos teus pés (Sl 109,1)?

44. Rzekł Pan do Pana mego: Siądź po prawicy mojej, aż położę Twoich nieprzyjaciół pod stopy Twoje.

45. Se, pois, Davi o chama Senhor, como é ele seu filho?”

45. Jeśli więc Dawid nazywa Go Panem, to jak może być [tylko] jego synem?

46. Ninguém pôde responder-lhe nada. E, depois daquele dia, ninguém mais ousou interrogá-lo.

46. I żaden z nich nie mógł Mu odpowiedzieć. Nikt też od owego dnia nie odważył się więcej Go pytać.