São Lucas, 20

1. Um dia, Jesus ensinava no templo e anunciava ao povo a Boa-Nova. Chegaram os príncipes dos sacerdotes e os escribas com os anciãos,

1. Pewnego dnia, kiedy nauczał lud w świątyni i głosił Dobrą Nowinę, podeszli arcykapłani i uczeni w Piśmie wraz ze starszymi

2. e falaram-lhe: “Dize-nos: com que direito fazes essas coisas, ou quem é que te deu essa autoridade?”.

2. i zapytali Go: Powiedz nam, jakim prawem to czynisz albo kto Ci dał tę władzę?

3. Jesus respondeu: “Também eu vos farei uma pergunta.

3. Odpowiedział im: Ja też zadam wam pytanie. Powiedzcie Mi:

4. Respondei-me: o batismo de João era do céu ou dos homens?”.

4. Czy chrzest Janowy pochodził z nieba, czy też od ludzi?

5. Eles começaram a raciocinar entre si, dizendo: “Se dissermos: Do céu, ele dirá: Por que razão, pois, não crestes nele?

5. Oni zastanawiali się i mówili między sobą: Jeśli powiemy: z nieba, zarzuci nam: Dlaczego nie uwierzyliście mu?

6. Se, porém, dissermos: Dos homens, todo o povo nos apedrejará, porque está convencido de que João era profeta”.

6. A jeśli powiemy: Od ludzi, cały lud nas ukamienuje, bo jest przekonany, że Jan był prorokiem.

7. Responderam por fim que não sabiam de onde era.

7. Odpowiedzieli więc, że nie wiedzą, skąd pochodził.

8. Replicou-lhes também Jesus: “Nem eu vos direi com que direito faço estas coisas”. (= Mt 21,33-46 = Mc 12,1-12)

8. Wtedy Jezus im rzekł: To i Ja wam nie powiem, jakim prawem to czynię.

9. Então, Jesus propôs-lhes esta parábola: “Um homem plantou uma vinha, arrendou-a a vinha­teiros e ausentou-se por muito tempo para uma terra estranha.

9. I zaczął mówić do ludu tę przypowieść: Pewien człowiek założył winnicę, oddał ją w dzierżawę rolnikom i wyjechał na dłuższy czas.

10. No tempo da colheita, enviou um servo aos vinhateiros para que lhe dessem do produto da vinha. Estes o feriram e o reenviaram de mãos vazias.

10. W odpowiedniej porze wysłał sługę do rolników, aby mu oddali jego część z plonu winnicy. Lecz rolnicy obili go i odesłali z niczym.

11. Tornou a enviar outro servo; eles feriram também a este, ultrajaram-no e despediram-no sem coisa alguma.

11. Ponownie posłał drugiego sługę. Lecz i tego obili, znieważyli i odesłali z niczym.

12. Tornou a enviar um terceiro; feriram também este e expulsaram-no.

12. Posłał jeszcze trzeciego; tego również pobili do krwi i wyrzucili.

13. Disse então o senhor da vinha: Que farei? Mandarei meu filho amado; talvez o respeitem.

13. Wówczas rzekł pan winnicy: Co mam począć? Poślę mojego syna ukochanego, chyba go uszanują.

14. Vendo-o, porém, os vinha­teiros discorriam entre si e diziam: Este é o herdeiro; matemo-lo, para que se torne nossa a herança.

14. Lecz rolnicy, zobaczywszy go, naradzali się między sobą mówiąc: To jest dziedzic, zabijmy go, a dziedzictwo stanie się nasze.

15. E lançaram-no fora da vinha e mataram-no. Que lhes fará, pois, o dono da vinha?

15. I wyrzuciwszy go z winnicy, zabili. Co więc uczyni z nimi właściciel winnicy?

16. Virá e exterminará esses vinhateiros e dará a vinha a outros”. A essas palavras, disseram: “Que Deus não o permita!”.

16. Przyjdzie i wytraci tych rolników, a winnicę da innym. Gdy to usłyszeli, zawołali: Nie, nigdy!

17. Mas Jesus, fixando o olhar neles, disse-lhes: “Que quer dizer então o que está escrito: A pedra que os edificadores rejeitaram tornou-se a pedra angular (Sl 117,22)?

17. On zaś spojrzał na nich i rzekł: Cóż więc znaczy to słowo Pisma: Właśnie ten kamień, który odrzucili budujący, stał się głowicą węgła?

18. Todo o que cair sobre esta pedra ficará despedaçado; e sobre quem ela cair, este será esmagado!”.

18. Każdy, kto upadnie na ten kamień, rozbije się, a na kogo on spadnie, zmiażdży go.

19. Naquela mesma hora, os príncipes dos sacerdotes e os escribas procuraram prendê-lo, mas temeram o povo. Tinham compreendido que se referia a eles ao propor essa parábola. (= Mt 22,15-22 = Mc 12,13-17)

19. W tej samej godzinie uczeni w Piśmie i arcykapłani chcieli koniecznie dostać Go w swoje ręce, lecz bali się ludu. Zrozumieli bowiem, że przeciwko nim skierował tę przypowieść.

20. Puseram-se então a observá-lo e mandaram espiões que se disfarçassem em homens de bem, para armar-lhe ciladas e surpreendê-lo no que dizia, a fim de o entregarem à autoridade e ao poder do governador.

20. Śledzili Go więc i nasłali na Niego szpiegów. Ci udawali pobożnych i mieli podchwycić Go w mowie, aby Go wydać zwierzchności i władzy namiestnika.

21. Perguntaram-lhe eles: “Mestre, sabemos que falas e ensinas com retidão e que, sem fazer acepção de pessoa alguma, ensinas o caminho de Deus segundo a verdade.

21. Zapytali Go więc: Nauczycielu, wiemy, że słusznie mówisz i uczysz, i nie masz względu na osobę, lecz drogi Bożej w prawdzie nauczasz.

22. É-nos permitido pagar o imposto ao imperador ou não?”.

22. Czy wolno nam płacić podatek Cezarowi, czy nie?

23. Jesus percebeu a astúcia e res­pondeu-lhes:

23. On przejrzał ich podstęp i rzekł do nich:

24. “Mostrai-me um denário. De quem leva a imagem e a inscrição?”. Responderam: “De César”.

24. Pokażcie Mi denara. Czyj nosi obraz i napis? Odpowiedzieli: Cezara.

25. Então, lhes disse: “Dai, pois, a César o que é de César e a Deus o que é de Deus”.

25. Wówczas rzekł do nich: Oddajcie więc Cezarowi to, co należy do Cezara, a Bogu to, co należy do Boga.

26. Assim não puderam surpreendê-lo em nenhuma de suas palavras diante do povo. Pelo contrário, admirados da sua resposta, tiveram de calar-se. (= Mt 22,23-33 = Mc 12,18-27)

26. I nie mogli podchwycić Go w żadnym słowie wobec ludu. Zmieszani Jego odpowiedzią, zamilkli.

27. Alguns saduceus – que negam a ressurreição – aproximaram-se de Jesus e perguntaram-lhe:

27. Wówczas podeszło do Niego kilku saduceuszów, którzy twierdzą, że nie ma zmartwychwstania, i zagadnęli Go

28. “Mestre, Moisés prescreveu-nos: Se alguém morrer e deixar mulher, mas não deixar filhos, case-se com ela o irmão dele, e dê descendência a seu irmão.

28. w ten sposób: Nauczycielu, Mojżesz tak nam przepisał: Jeśli umrze czyjś brat, który miał żonę, a był bezdzietny, niech jego brat weźmie wdowę i niech wzbudzi potomstwo swemu bratu.

29. Ora, havia sete irmãos, o primeiro dos quais tomou uma mulher, mas morreu sem filhos.

29. Otóż było siedmiu braci. Pierwszy wziął żonę i umarł bezdzietnie.

30. Casou-se com ela o segundo, mas também ele morreu sem filhos.

30. Wziął ją drugi,

31. Casou-se depois com ela o terceiro. E assim sucessivamente todos os sete, que morreram sem deixar filhos.

31. a potem trzeci, i tak wszyscy pomarli, nie zostawiwszy dzieci.

32. Por fim, morreu também a mulher.

32. W końcu umarła ta kobieta.

33. Na ressurreição, de qual deles será a mulher? Porque os sete a tiveram por mulher”.*

33. Przy zmartwychwstaniu więc którego z nich będzie żoną? Wszyscy siedmiu bowiem mieli ją za żonę.

34. Jesus respondeu: “Os filhos deste mundo casam-se e dão-se em casamento,

34. Jezus im odpowiedział: Dzieci tego świata żenią się i za mąż wychodzą.

35. mas os que serão julgados dignos do século futuro e da ressurreição dos mortos não terão mulher nem marido.

35. Lecz ci, którzy uznani zostaną za godnych udziału w świecie przyszłym i w powstaniu z martwych, ani się żenić nie będą, ani za mąż wychodzić.

36. Eles jamais poderão morrer, porque são iguais aos anjos e são filhos de Deus, porque são ressuscitados.

36. Już bowiem umrzeć nie mogą, gdyż są równi aniołom i są dziećmi Bożymi, będąc uczestnikami zmartwychwstania.

37. Por outra parte, que os mortos hão de ressuscitar é o que Moisés revelou na passagem da sarça ardente (Ex 3,6), chamando ao Senhor: Deus de Abraão, Deus de Isaac, Deus de Jacó.

37. A że umarli zmartwychwstają, to i Mojżesz zaznaczył tam, gdzie jest mowa "O krzaku", gdy Pana nazywa Bogiem Abrahama, Bogiem Izaaka i Bogiem Jakuba.

38. Ora, Deus não é Deus dos mortos, mas dos vivos; porque todos vivem para ele”.

38. Bóg nie jest [Bogiem] umarłych, lecz żywych; wszyscy bowiem dla niego żyją.

39. Alguns dos escribas disseram, então: “Mestre, falaste bem”.

39. Na to rzekli niektórzy z uczonych w Piśmie: Nauczycielu, dobrześ powiedział,

40. E já não se atreviam a fazer-lhe pergunta alguma. (= Mt 22,41-46 = Mc 12,35-37)

40. bo już o nic nie śmieli Go pytać.

41. Jesus perguntou-lhes: “Como se pode dizer que Cristo é filho de Davi?

41. Natomiast On rzekł do nich: Jak można twierdzić, że Mesjasz jest synem Dawida?

42. Pois o próprio Davi, no Livro dos Salmos, diz: Disse o Senhor a meu Senhor: Senta-te à minha direita,

42. Przecież sam Dawid mówi w Księdze Psalmów: Rzekł Pan do Pana mego: Siądź po prawicy mojej,

43. até que eu ponha os teus inimigos por escabelo dos teus pés (Sl 109,1).

43. aż położę nieprzyjaciół Twoich jako podnóżek pod Twoje stopy.

44. Portanto, Davi o chama de Senhor! Como, pois, é ele seu filho?”. (= Mt 23,1-7.14 = Mc 12,38ss)

44. Dawid nazywa Go Panem: jak zatem może On być [tylko] jego synem?

45. Enquanto todo o povo o ouvia, disse a seus discípulos:

45. Gdy cały lud się przysłuchiwał, rzekł do swoich uczniów:

46. “Guardai-vos dos escribas, que querem andar de roupas compridas e gostam das saudações nas praças públicas, das primeiras cadeiras nas sinagogas e dos primeiros lugares nos banquetes;

46. Strzeżcie się uczonych w Piśmie, którzy z upodobaniem chodzą w powłóczystych szatach, lubią pozdrowienia na rynku, pierwsze krzesła w synagogach i zaszczytne miejsca na ucztach.

47. que devoram as casas das viúvas, fingindo fazer longas orações. Eles receberão castigo mais rigoroso”. (= Mc 12,41-44)

47. Objadają oni domy wdów i dla pozoru długo się modlą. Ci tym surowszy dostaną wyrok.