Biblia w rok.

W 294. dniu, 1 Księga Machabejska 13 ukazuje wytrwałość Machabeuszy w czasach konfliktu. Syr 32-33 udziela wskazówek dotyczących równowagi emocjonalnej i samokontroli, a Księga Przysłów 23:17-21 ostrzega przed nadużyciami i uczy umiaru. Dzień umacniania wiary i dyscypliny.

1. Szymon dowiedział się, że Tryfon zebrał liczne wojsko w tym celu, aby iść do ziemi judzkiej i zniszczyć ją.

2. Ponieważ zaś widział, że lud jest pełen lęku i bojaźni, udał się do Jerozolimy i zwołał lud,

3. a dodając im odwagi, mówił: Wy sami wiecie, ile ja, moi bracia i rodzina mojego ojca uczyniliśmy dla Prawa i świątyni, oraz ile było walk i trudów, które ponieśliśmy.

4. Dlatego wszyscy moi bracia zginęli za Izraela. Pozostałem tylko ja sam jeden.

5. Teraz zaś, gdy nadszedł czas wielkich utrapień, bynajmniej nie będę chronił mego życia. Nie jestem bowiem lepszy od swoich braci.

6. Przeciwnie - mścić się będę za swój naród, za świątynię, za żony i dzieci wasze. Wszystkie bowiem narody związały się nienawiścią przeciwko nam i chcą nas zetrzeć.

7. Gdy lud usłyszał te słowa, na nowo rozpaliła się w nim odwaga

8. i donośnym głosem tak mu odpowiedział: Ty jesteś naszym wodzem w miejsce swych braci Judy i Jonatana.

9. Prowadź naszą wojnę! Cokolwiek nam rozkażesz - wykonamy.

10. Wtedy zebrał on wszystkich ludzi zdolnych do noszenia broni, a potem z wielkim poświęceniem wykończył mury Jerozolimy i wokoło ją obwarował.

11. Do Jafy zaś posłał Jonatana, syna Absaloma, z dość dużym oddziałem wojska. Ten zaś wypędził tych, którzy w niej przebywali, a sam w niej pozostał.

12. Tryfon razem z licznym wojskiem wyruszył z Ptolemaidy do ziemi judzkiej. Jonatan był z nim jako więzień.

13. Szymon zaś rozłożył swój obóz koło Adidy na brzegu równiny.

14. Gdy Tryfon dowiedział się, że Szymon stanął w miejsce swego brata Jonatana i że zamierza stoczyć z nim bitwę,

15. wysłał do niego poselstwo z oznajmieniem: Zatrzymaliśmy twego brata Jonatana w sprawie pieniędzy, które z racji swego urzędu był winien królewskiej kasie.

16. Prześlij więc teraz sto talentów srebra i dwóch spośród jego synów jako zakładników, aby przypadkiem po uwolnieniu nie odstąpił od nas. Wtedy go uwolnimy.

17. Szymon wiedział, że podstępnie do niego mówią. Posłał jednak pieniądze i chłopców, by wśród ludu nie wzniecić przeciwko sobie wielkiej nienawiści.

18. Mówiliby bowiem: Zginął dlatego, że nie posłał mu pieniędzy i chłopców.

19. Posłał więc chłopców i sto talentów, ale tamten złamał swoje słowo i Jonatana nie wypuścił.

20. Potem Tryfon wyruszył z zamiarem wejścia do kraju i zniszczenia go. Przeszli okrężną drogą do Adory. Szymon zaś ze swoim wojskiem zagradzał mu drogę w każdym miejscu, przez które przechodził.

21. Załoga zamku wysłała do Tryfona poselstwo z prośbą, aby przybył do nich przez pustynię i przysłał im żywności.

22. Tryfon całą swoją konnicę przygotował do drogi. Tej nocy jednak spadło bardzo wiele śniegu, do tego stopnia, że z powodu śniegu nie mógł się tam udać. Wyruszył więc i udał się do Gileadu.

23. W pobliżu Baskama zamordował Jonatana i został on tam pochowany.

24. Następnie Tryfon wycofał się i powrócił do swojej krainy.

25. Szymon rozkazał zabrać kości swego brata Jonatana i pochować go w Modin, mieście swych ojców.

26. Cały Izrael okazywał po nim wielki żal i opłakiwał go przez długi czas.

27. Szymon zaś na grobie swego ojca i swych braci wybudował pomnik tak wysoki, że z daleka można go było zobaczyć - pomnik, który z jednej i drugiej strony był wyłożony ciosowymi kamieniami.

28. Ponadto zaś wystawił siedem piramid, jedną obok drugiej: dla ojca, dla matki i dla czterech braci.

29. Wokoło nich jako ozdobę wybudował wysokie kolumny, a na kolumnach na wieczną pamiątkę umieścił zbroję, obok zaś zbroi wyryto okręty, tak żeby mogli je zobaczyć ci, którzy będą płynęli po morzu.

30. To jest pomnik grobowy, który wybudował w Modin, a który stoi do dnia dzisiejszego.

31. Tryfon zaś używał podstępów w stosunku do młodego króla Antiocha, a potem go zamordował.

32. W jego miejsce sam ogłosił się królem i włożył sobie na głowę diadem Azji, a krajowi przyniósł wielkie nieszczęście.

33. Szymon tymczasem budował w Judei twierdze, umacniał je potężnymi wieżami, wysokimi murami, bramami i zasuwami. W twierdzach składał zapasy żywności.

34. Szymon także dobrał ludzi i posłał ich do króla Demetriusza, aby kraj zwolnił od podatków. Bo czynami Tryfona były tylko grabieże.

35. Król zaś Demetriusz posłał do niego te słowa i dał mu pisemną odpowiedź następującym listem:

36. Król Demetriusz arcykapłanowi i przyjacielowi królów, Szymonowi, starszyźnie oraz całemu narodowi żydowskiemu - pozdrowienie.

37. Otrzymaliśmy złotą koronę i palmową gałąź, które przysłaliście. Jesteśmy też gotowi zawrzeć z wami całkowity pokój, a także napisać do urzędników, aby nie ściągali z was tego, co już zostało darowane.

38. To wszystko bowiem, co postanowiliśmy w stosunku do was, będzie obowiązywało, i twierdze, które wybudowaliście, będą należały do was.

39. Zapewniamy wam darowanie przeoczeń i wykroczeń aż do dnia dzisiejszego, tak samo zwalniamy was od podatku koronnego, który jeszcze jesteście winni, a jeżeli jeszcze w Jerozolimie są jakieś podatki do zapłacenia, niech już nie będą płacone!

40. Jeżeli między wami są zdatni do zaciągnięcia się w poczet naszej służby przybocznej, niech się zaciągają! Pomiędzy nami niech będzie pokój!

41. W roku więc sto siedemdziesiątym pogańskie jarzmo zostało zdjęte z Izraela,

42. a lud na dokumentach i na umowach zaczął pisać: W pierwszym roku Szymona, wielkiego arcykapłana, wodza i zwierzchnika Żydów.

43. W tym czasie rozłożył on swój obóz koło Gezer i otoczył je swoim wojskiem. Potem wybudował wieżę oblężniczą i przyprowadził ją pod miasto, w wieży miejskiej zrobił wyłom i zdobył ją.

44. Załoga wieży oblężniczej dostała się do miasta, w mieście więc powstał wielki popłoch.

45. Mieszkańcy miasta razem ze swoimi żonami i dziećmi wchodzili na mury, rozdzierali szaty, krzyczeli i błagali Szymona, żeby im podał prawicę.

46. Mówili: Postępuj z nami nie według naszych nieprawości, ale według swojego miłosierdzia!

47. Szymon dał się im ubłagać i nie walczył już przeciwko nim. Wypędził ich jednak z miasta i oczyścił domy, w których znajdowały się bożki, i wtedy dopiero odbył swój wjazd do niego przy śpiewie hymnów i pochwalnych pieśni.

48. Wszelką nieczystość wyrzucił stamtąd, a osiedlił ludzi, którzy zachowywali Prawo. Potem zaś umocnił miasto i wybudował w nim dla siebie mieszkanie.

49. Tym, którzy byli na zamku w Jerozolimie, nie pozwolono utrzymywać żadnych stosunków z krajem, nie pozwolono im kupować ani sprzedawać. Cierpieli więc bardzo wielki głód, a nawet wielu z nich zmarło z głodu.

50. Prosili więc Szymona, żeby im podał prawicę. Podał więc im, ale wypędził ich stamtąd, a zamek oczyścił z wszelkiej nieczystości.

51. Dnia dwudziestego trzeciego miesiąca drugiego roku sto siedemdziesiątego pierwszego weszli do zamku przy śpiewie pieśni, z palmowymi gałęziami w rękach. Grano na harfach, na cymbałach, na lirach, [śpiewano] hymny i pieśni, bo wielki nieprzyjaciel został usunięty spośród Izraela.

52. Szymon postanowił, że ten dzień będzie się obchodziło każdego roku z radością. Potem umocnił on świątynną górę, która jest obok zamku, i zamieszkał tam razem ze swoimi ludźmi.

53. Gdy Szymon przekonał się, że jego syn Jan jest już dojrzałym mężczyzną, złożył na niego dowództwo nad wszystkimi wojskami. Mieszkał on w Gezer.

Rozdział 32

1. Jeśli posadzono cię na pierwszym miejscu, nie wbijaj się w pychę, bądź między nimi jak jeden z nich, miej staranie o nich, a dopiero potem usiądź!

2. Gdy wykonasz wszystko, co do ciebie należy, zajmij swoje miejsce, abyś się radował wraz z nimi i otrzymał wieniec za umiejętność kierowania ucztą.

3. Mów, starcze, tobie to bowiem przystoi, jednak z dokładnym wyczuciem, abyś nie przeszkadzał muzyce.

4. A kiedy jej słuchają, nie rozwódź się mową ani nie okazuj swej mądrości w niestosownym czasie!

5. Czym pieczęć z rubinu w złotej oprawie, tym koncert muzyków na uczcie przy winie.

6. Jak pieczęć szmaragdowa w złotym obramowaniu tak melodia muzyków przy słodkim winie.

7. Przemów, młodzieńcze, jeśli już musisz, skoro cię o to usilnie dwa razy proszono.

8. Mów zwięźle, w niewielu słowach [zamknij] wiele treści, okaż, że jesteś taki, który coś wie, a zarazem umie milczeć.

9. Nie wywyższaj się między dostojnikami, a gdy inny mówi, wiele nie gadaj!

10. Przed grzmotem przelatuje błyskawica, a przed skromnym człowiekiem idzie przychylność.

11. Gdy przyjdzie czas, powstań, nie bądź ostatni, idź szybko do domu i nie postępuj lekkomyślnie!

12. Tam możesz się zabawić i czynić, co ci się podoba, ale nie grzesz mową zuchwałą!

13. Za wszystko wysławiaj Tego, który cię stworzył i który cię upaja swoimi dobrami.

14. Kto się boi Pana, otrzyma wychowanie, a którzy od wczesnego rana Go szukają, znajdą [Jego] upodobanie.

15. Ten, kto bada Prawo, życie swe nim wypełni, ale obłudnik znajdzie w nim sposobność do upadku.

16. Którzy się Pana boją, zrozumieją Prawo, a ich sprawiedliwość jak światło zabłyśnie.

17. Człowiek grzeszny unika nagany i według swej woli tłumaczy Prawo.

18. Człowiek roztropny nie gardzi myślą [obcą], a głupi i pyszny niczym się nie przejmuje.

19. Nic nie czyń bez zastanowienia, a nie będziesz żałował swego czynu.

20. Na drogę wyboistą nie wchodź, abyś nogą nie uderzył o kamień.

21. Nie czuj się bezpieczny na drodze bez przeszkód

22. i miej się na baczności na swoich ścieżkach!

23. We wszystkich czynach uważaj na siebie samego, przez to zachowasz przykazania.

24. Albowiem kto wierzy Prawu, zachowuje przykazania, a kto zaufał Panu, nie poniesie szkody.

Rozdział 33

1. Nie spadnie zło na bojącego się Pana, a jeśli będzie doświadczany, dozna wybawienia.

2. Człowiek mądry nie będzie nienawidził Prawa, ale kto obłudnie wobec niego postępuje, jest jak okręt w czasie burzy.

3. Człowiek mądry zawierzy Prawu, ono będzie dlań niezawodne jak wyrocznia urim i tummim.

4. Przygotuj mowę, a słuchać cię będą, zbierz swą wiedzę i odpowiadaj!

5. Wnętrze głupiego jest jak koło u ciężkiego wozu i jak oś obracająca się - jego myślenie.

6. Przyjaciel niestały podobny jest do ogiera, który rży pod każdym jeźdźcem.

7. Dlaczego jeden dzień góruje nad drugim, chociaż światło wszystkich dni roku pochodzi od słońca?

8. W myśli swej Pan je wyodrębnił i On rozróżnił czasy i święta.

9. Jedne z nich wywyższył i uświęcił, a inne zaliczył do dni zwyczajnych.

10. Wszyscy ludzie są z mułu, i z ziemi Adam został stworzony.

11. Pan rozdzielił ich w pełni swej mądrości i różne wyznaczył im drogi.

12. Jednych pobłogosławił i wywyższył, uświęcił i do siebie zbliżył, innych przeklął, poniżył i wygnał ich z miejsc pobytu.

13. Jak glina w ręce garncarza, który ją kształtuje według swego upodobania, tak ludzie są w ręku Tego, który ich stworzył, i odda im według swego sądu.

14. Jak obok zła - dobro, a obok śmierci - życie, tak obok bogobojnego - grzesznik.

15. Patrz na wszystkie dzieła Najwyższego, jak występują parami, jedno obok drugiego.

16. I ja, ostatni, dołożyłem starania jak ten, kto zbiera resztki po dokonujących winobrania.

17. Dzięki błogosławieństwu Pana postąpiłem, i jak ten, co zbiera winogrona, napełniłem tłocznię.

18. Zważcie, że nie dla siebie samego się trudziłem, ale dla tych wszystkich, którzy szukają umiejętności w działaniu.

19. Słuchajcie mnie, naczelnicy ludu, i nadstawcie uszu, przewodniczący zgromadzeniu!

20. Ani synowi, ani żonie, ani bratu, ani przyjacielowi nie dawaj władzy nad sobą za życia, nie oddawaj też twoich dostatków komu innemu, abyś pożałowawszy tego, nie musiał o nie prosić.

21. Póki żyjesz i tchnienie jest w tobie, nikomu nie dawaj nad sobą władzy.

22. Lepszą jest bowiem rzeczą, żeby dzieci ciebie prosiły, niż żebyś ty patrzył na ręce swych synów.

23. W każdym czynie bądź tym, który góruje, i nie przynoś ujmy swej sławie!

24. W dniu kończącym dni twego życia i w chwili śmierci rozdaj [swoje] dziedzictwo!

25. Dla osła - pasza, kij i ciężary; chleb, ćwiczenie i praca - dla niewolnika.

26. Spraw, by sługa pracował, a znajdziesz odpoczynek, zostaw mu ręce bez zajęcia, a szukać będzie wolności.

27. Jarzmo i rzemień zginają kark, a słudze krnąbrnemu wałek i dochodzenia.

28. Wyślij go do pracy, by nie był bez zajęcia, lenistwo bowiem nauczyło wiele złego.

29. Daj go do pracy jemu odpowiedniej, a jeśliby cię nie słuchał, zakuj go w cięższe kajdany,

30. ale nie przebieraj miary względem żadnego człowieka i nie czyń nic bez zastanowienia!

31. Jeśli masz sługę, niech ci będzie jak ty sam sobie, ponieważ za krew go nabyłeś.

32. Jeśli masz sługę, postępuj z nim jak z bratem, ponieważ potrzebować go będziesz jak siebie samego.

33. Jeśli go skrzywdzisz, a on ucieknie, na jakiej drodze szukać go będziesz?

17. Niech twoje serce nie zazdrości grzesznikom, lecz zabiega tylko o bojaźń Pańską:

18. gdyż przyszłe życie istnieje, nie zawiedzie cię twoja nadzieja.

19. Słuchaj, mój synu - bądź dobry, prostą drogą prowadź twe serce,

20. nie bądź z tych, co winu hołdują lub mięsem się lubią obżerać;

21. bo pijak i żarłok jest w nędzy, ospałość chodzi w łachmanach.