Biblia w rok.

W 285. dniu jesteśmy świadkami znaczących zwycięstw Machabeuszy, symbolizujących wierność i odwagę. Księga Syracha 10-12 uczy nas zasad hojności i sprawiedliwości. Księga Przysłów 22:9-12 podkreśla wagę pomagania potrzebującym i praktykowania mądrości w życiu codziennym, dostosowując nasze życie do woli Bożej.

1. Gorgiasz wziął ze sobą pięć tysięcy piechoty i tysiąc wyborowej konnicy i w nocy wyszedł z obozu,

2. ażeby niespodzianie napaść na obóz Żydów i zadać im klęskę. Przewodnikami jego byli żołnierze z zamku.

3. Juda jednak dowiedział się o tym i sam ruszył z wojownikami, aby uderzyć na siły królewskie, które pozostały w obozie pod Emmaus

4. jeszcze w tym czasie, kiedy część wojska była z dala od obozu.

5. Gorgiasz w nocy przybył do obozu Judy. Nikogo jednak nie zastał. Szukał więc ich w górach, gdyż mówił sobie: Oni uciekają przed nami.

6. Z nastaniem dnia Juda ukazał się na równinie razem z trzema tysiącami żołnierzy. Poza pancerzami i mieczami nie mieli żadnej broni, jaką by mieć pragnęli.

7. Zobaczyli zaś, jak obóz pogan był mocny i obwarowany, i otoczony konnicą, a oni wyćwiczeni w walce.

8. Wtedy Juda odezwał się do tych ludzi, którzy z nim byli: Nie obawiajcie się ich wielkiej liczby! Nie bójcie się ich natarcia!

9. Przypomnijcie sobie, jak to w Morzu Czerwonym ocaleli nasi przodkowie, gdy ścigał ich faraon razem z wojskiem.

10. Teraz więc wołajmy do Nieba, może ma w nas upodobanie i wspomni na przymierze zawarte z przodkami, i zgniecie dzisiaj to wojsko przed nami,

11. aby wszystkie narody przekonały się, że istnieje Ten, który wybawia i ratuje Izraela.

12. Poganie podnieśli oczy i zobaczyli, że oni idą przeciwko nim.

13. Wyszli więc z obozu do walki. Ci, którzy byli obok Judy, zagrali na trąbach.

14. Tak rozpoczęto bitwę. Poganie zostali pobici i uciekli na równinę,

15. a którzy uciekali ostatni, wszyscy padli pod mieczem. Ścigano ich aż do Gezer, do równiny idumejskiej, do Azotu i do Jamnii. Zginęło z nich blisko trzy tysiące żołnierzy.

16. Potem Juda i wojsko powrócili z pościgu za nimi,

17. Juda zaś powiedział do ludzi: Na łupy się nie łakomcie! Walka bowiem jest jeszcze przed nami.

18. Gorgiasz i jego wojsko jest blisko nas, na górze. Stańcie więc teraz przeciwko naszym wrogom, pobijcie ich, a wtedy z całą swobodą będziecie mogli zabrać łupy.

19. Jeszcze Juda tych słów nie dokończył, gdy ukazał się jakiś oddział, który schodził z góry.

20. Zobaczył on, że swoi pouciekali, a obóz spalony. Dym bowiem, który się unosił, jasno ukazywał to, co się stało.

21. Ci, którzy to zobaczyli, bardzo się przelękli. Kiedy zaś zobaczyli na równinie także wojsko Judy gotowe do boju,

22. wszyscy uciekli do filistyńskiego kraju.

23. Wtedy Juda wrócił się, aby zabrać łupy z obozu. Zabrali wiele złota i srebra, a także purpury fioletowej i czerwonej, i wiele innego bogactwa.

24. Wracając zaś śpiewali pieśni i dziękowali Niebu, że jest dobre i że na wieki Jego łaskawość.

25. Tego bowiem dnia dokonało się prawdziwe wybawienie Izraela.

26. Ci z pogan, którzy zdołali się uratować, udali się do Lizjasza i donieśli mu o wszystkim, co się stało.

27. On zaś dowiedziawszy się o tym zatrwożył się i upadł na duchu, bo z Izraelem nie tak się stało, jak on sobie życzył, i nie tak wyszło, jak mu król rozkazał.

28. W następnym więc roku zgromadził sześćdziesiąt tysięcy wyborowej piechoty i pięć tysięcy konnicy, aby ich pobić.

29. Przybyli do Idumei i w Bet-Sur rozłożyli się obozem. Juda z dziesięciu tysiącami żołnierzy wyruszył im naprzeciw.

30. Kiedy zobaczył ogromne wojsko, modlił się słowami: Błogosławiony jesteś, Wybawicielu Izraela, który natarcie mocarza złamałeś ręką swego sługi Dawida i który obóz filistyński wydałeś w ręce Jonatana, syna Saula, i tego, który broń za nim nosił.

31. Tak samo wydaj ten obóz w ręce ludu Twego izraelskiego. Niech będą pohańbieni razem ze swym wojskiem i ze swą konnicą.

32. Ześlij na nich strach, zniszcz ich odwagę i męstwo, niech drżą z obawy przed swoją klęską!

33. Powal ich na ziemię mieczem tych, którzy cię miłują, i niechaj Cię pieśniami sławią wszyscy, co znają Twoje imię.

34. Rzucili się jedni na drugich. Z wojska Lizjasza padło blisko pięć tysięcy żołnierzy przez nich zabitych.

35. Kiedy Lizjasz spostrzegł odwrót swoich szyków i odwagę żołnierzy Judy, jak gotowi byli albo żyć, albo mężnie zginąć, wycofał się do Antiochii i najmował żołnierzy, aby znów znaleźć się w Judei z większą ilością wojska.

36. Juda i jego bracia powiedzieli: Oto nasi wrogowie są starci. Chodźmy, aby świątynię oczyścić i na nowo poświęcić.

37. Zebrało się więc całe wojsko i poszli na górę Syjon.

38. Tam zobaczyli, że świątynia jest spustoszona, ołtarz zbezczeszczony, bramy popalone, na dziedzińcu krzaki rozrośnięte jakby w lesie albo na jakiejś górze, a pomieszczenia dla kapłanów zamienione w ruinę.

39. Rozdarli więc swoje szaty, podnieśli ogromny płacz, głowy posypali popiołem

40. i upadli twarzą na ziemię. Potem zaś zaczęli grać na trąbach sygnałowych i wołali do Nieba.

41. Wtedy Juda rozkazał ludziom, aby walczyli z tymi, co przebywali na zamku, aż świątynia zostanie oczyszczona.

42. Wybrał kapłanów nienagannych i wiernych Prawu.

43. Oczyścili oni świątynię i wynieśli splugawione kamienie na nieczyste miejsce.

44. Potem naradzali się, co zrobić z ołtarzem całopalenia, który został zbezczeszczony.

45. Przyszła im jednak dobra myśl, żeby go rozwalić, aby nie było dla nich hańbą to, że poganie go zbezcześcili. Rozwalili więc ołtarz,

46. a kamienie złożyli na oznaczonym miejscu na świątynnej górze, na tak długo, aż się ukaże prorok i nimi rozporządzi.

47. Potem zaś, zgodnie z nakazami Prawa, wzięli nieciosanych kamieni i na wzór poprzedniego wybudowali nowy ołtarz.

48. Naprawili też świątynię i poświęcili wnętrze przybytku i dziedzińce.

49. Wykonali także nowe święte naczynia, a do przybytku wnieśli świecznik, ołtarz kadzenia i stół.

50. Na ołtarzu palili kadzidło, zapalili świece na świeczniku, i jaśniały one w przybytku.

51. Na stole położyli chleby, zawiesili zasłony. Tak do końca doprowadzili wszystko, czego się podjęli.

52. Dwudziestego piątego dnia dziewiątego miesiąca, to jest miesiąca Kislew, sto czterdziestego ósmego roku, wstali wcześnie rano

53. i zgodnie z Prawem złożyli ofiarę na nowym ołtarzu całopalenia, który wybudowali.

54. Dokładnie w tym samym czasie i tego samego dnia, którego poganie go zbezcześcili, został on na nowo poświęcony przy śpiewie pieśni i grze na cytrach, harfach i cymbałach.

55. Cały lud upadł na twarz, oddał pokłon i aż pod niebo wysławiał Tego, który im zesłał takie szczęście.

56. Przez osiem dni obchodzili poświęcenie ołtarza, a przy tym pełni radości składali całopalenia, ofiary pojednania i uwielbienia.

57. Fasadę świątyni ozdobili złotymi wieńcami i małymi tarczami, odbudowali bramy i pomieszczenia dla kapłanów i drzwi do nich pozakładali,

58. a między ludem panowała bardzo wielka radość z tego powodu, że skończyła się hańba, którą sprowadzili poganie.

59. Juda zaś, jego bracia i całe zgromadzenie Izraela postanowili, że uroczystość poświęcenia ołtarza będą z weselem i radością obchodzili z roku na rok przez osiem dni, począwszy od dnia dwudziestego piątego miesiąca Kislew.

60. W tym też czasie wokoło góry Syjon wybudowali wysoki mur i mocne wieże jako obronę przeciw poganom, aby nie przyszli i nie podeptali ich, jak to już poprzednio zrobili.

61. Juda zostawił też tam wojsko, które miało jej strzec. Umocnił także Bet-Sur, aby jej strzegło, a lud miał miejsce obronne od strony Idumei.

Rozdział 10

1. Mądry władca dobrze swój lud poprowadzi, a rządy rozumnego będą dobrze uporządkowane.

2. Jaki władca ludu, tacy i jego ministrowie, jaki władca miasta, tacy i jego mieszkańcy.

3. Król bez nauki zgubi swój lud, a mądrość władców zbuduje miasto.

4. W ręku Pana są rządy na ziemi, w swoim czasie wzbudzi On dla niej odpowiedniego władcę.

5. W ręku Pana spoczywa powodzenie męża, On osobie prawodawcy udziela swej chwały.

6. Za każdy zły czyn nie unoś się gniewem na bliźniego i nie czyń nic, co jest dziełem zuchwalstwa.

7. Pycha jest obmierzła Panu i ludziom, a ciemiężenie [innych] uważają oni za [wielkie] przestępstwo.

8. Panowanie przechodzi od narodu do narodu przez krzywdy, bezprawia, pieniądze.

9. Dlaczego pyszni się ziemia i popiół, skoro za życia jeszcze wyrzuca swe wnętrzności?

10. Mała choroba, żartuje lekarz, a kto dziś królem - jutro umiera.

11. Gdy człowiek życie zakończy, odziedziczy zgniliznę, bestie i robaki.

12. Początkiem pychy człowieka jest odstępstwo od Pana, gdy odstąpił sercem od swego Stworzyciela.

13. Albowiem początkiem pychy - grzech, a kto się da jej opanować, zalany będzie obrzydliwością. Dlatego Pan zesłał przedziwne kary i takich doszczętnie zatracił.

14. Pan wywrócił trony władców, a na ich miejscu posadził pokornych.

15. Pan wysuszył korzenie narodów, a na ich miejscu zasadził pobożnych.

16. Pan spustoszył kraje narodów i zniszczył je aż do fundamentów ziemi.

17. Wyrwał, zatracił i wymazał na ziemi ich pamięć.

18. Nie dla ludzi stworzona jest pycha ani szalony gniew dla zrodzonych z niewiasty.

19. Jakie pokolenie jest poważne? Pokolenie człowieka. Jakie pokolenie jest szanowane? Bojące się Pana. Jakie pokolenie jest wzgardzone? Pokolenie człowieka. Jakie pokolenie jest wzgardzone? Przekraczające przykazania.

20. Wśród braci jest poważany ich zwierzchnik, a w oczach Pana - są ci, którzy się Go boją. (1p) Początkiem dobrego przyjęcia jest bojaźń Pańska, a początkiem odrzucenia jest zatwardziałość i pycha.

22. Czy to bogaty, czy godzien sławy, czy biedny - chlubą ich bojaźń Pana.

23. Nie jest słuszną rzeczą odmawiać czci ubogiemu, ale mądremu, i nie godzi się szanować człowieka grzesznego.

24. Zwierzchnik, sędzia, władca są poważani, ale żaden z nich nie jest większy od tego, który się boi Pana.

25. Słudze mądremu służyć będą wolni, a ten, który posiada wiedzę, nie będzie narzekał.

26. Nie szukaj wymówek, gdy masz spełnić swój obowiązek, i nie przechwalaj się, gdy przyszedł czas twego poniżenia.

27. Lepszy jest ten, który pracuje, a opływa we wszystko, niż ten, co przechadza się poważany, a nie ma chleba.

28. Synu, ze skromnością dbaj o cześć dla swej osoby i oceniaj siebie w sposób należyty.

29. Tego, kto wykracza przeciw samemu sobie, któż usprawiedliwi, i któż będzie poważał tego, kto hańbi swe życie?

30. Ubogi będzie poważany z powodu swej wiedzy, a bogaty dzięki swej zamożności.

31. Ten, kto jest poważanym w ubóstwie, o ileż bardziej nim będzie w bogactwie, a kto jest bez czci w bogactwie, o ileż bardziej będzie nim w ubóstwie.

Rozdział 11

1. Mądrość biednego podniesie mu głowę i posadzi go między możnymi.

2. Nie wychwalaj męża z powodu jego pięknej postawy ani się nie brzydź człowiekiem z powodu jego wyglądu.

3. Mała jest pszczoła wśród latających stworzeń, lecz owoc jej ma pierwszeństwo pośród słodyczy.

4. Nie chlub się ubraniem, które cię okrywa, a w dniu twej chwały nie bądź zarozumiały: zdumiewające są bowiem dzieła Pana i zakryte sprawy Jego przed ludźmi.

5. Wielu poniżonych zasiadło na tronie, i ten, o którym nikt nie myślał, nosił koronę.

6. Wielu panujących bardzo zelżono i władców wydano w ręce obcych.

7. Nie oskarżaj, zanim dokładnie nie zbadasz, najpierw zastanów się, a dopiero potem udzielaj nagany.

8. Nie odpowiadaj, zanim nie wysłuchasz, a w środek mów nie wpadaj!

9. Nie wadź się o rzecz, która ci nie jest konieczna, i nie mieszaj się do sporów grzeszników!

10. Synu, nie bierz na siebie za wiele spraw, bo jeśli będziesz je mnożył, nie unikniesz szkody. I choćbyś pędził, nie dopędzisz, a uciekając nie uciekniesz.

11. Niejeden pracuje, trudzi się i spieszy, a tym bardziej pozostaje w tyle.

12. Niejeden słaby potrzebuje pomocy, brak mu sił i obfituje w biedę, lecz gdy tylko oczy Pana łaskawie na niego spojrzą, wydźwignie On go z nędzy

13. i podniesie mu głowę, a wielu zdumieje się tym, co go spotkało.

14. Dobra i niedole, życie i śmierć, ubóstwo i bogactwo pochodzą od Pana. (5p) Mądrość, wiedza i znajomość Prawa są od Pana, miłość drogi dobrych czynów są od Niego. (6p) Błąd i mrok stworzone są dla grzeszników, a dla tych, którzy są dumni z niegodziwości, nieszczęścia będą towarzyszami starości,

17. Dar Pana spocznie na ludziach bogobojnych, a upodobanie Jego na zawsze zapewni im szczęście.

18. Niejeden wzbogacił się mozołem i swoją chciwością, a oto udział jego w nagrodzie:

19. gdy powie: Znalazłem odpoczynek i teraz mogę żyć z moich dostatków - nie wie, ile czasu minie, a zostawi je innym i umrze.

20. Trwaj w przymierzu twoim i bądź mu oddany, a wypełniając je zestarzej się!

21. Niech cię w podziw nie wprawiają czyny grzesznika, ufaj Panu i wytrwaj w twym trudzie, albowiem łatwą jest rzeczą w oczach Pana natychmiast i niespodziewanie wzbogacić ubogiego.

22. Błogosławieństwo Pana nagrodą bogobojnych i prędko zakwitnie Jego błogosławieństwo.

23. Nie mów: Czego potrzebuję i jakie dobra mam mieć od tej chwili?

24. Nie mów: Wystarczam sam sobie i jakież zło może mnie obecnie spotkać?

25. W czasie pomyślności zapomina się o przykrościach, a w czasie przykrości nie pamięta się o pomyślności.

26. A dla Pana łatwą jest rzeczą w dzień śmierci oddać człowiekowi według jego postępowania.

27. Godzina nieszczęścia pokrywa zapomnieniem dobrobyt, a przy końcu życia wychodzą na jaw sprawy człowieka.

28. Przed śmiercią nikogo nie nazywaj szczęśliwym, gdyż dopiero w ostatniej chwili poznaje się męża.

29. Nie wprowadzaj do domu swego każdego człowieka, różnorodne są bowiem podstępy oszusta.

30. Jak złowiona kuropatwa w klatce, tak serce pysznego: jak szpieg wypatruje on słabe strony,

31. podając dobre rzeczy za złe, przygotowuje zasadzkę i najlepszym twym zaletom przygania.

32. Przez iskrę węgiel napełnia się ogniem, a człowiek niegodziwy czyha na krew.

33. Strzeż się człowieka złego, który knuje niegodziwości, by nie sprowadził na ciebie hańby niezatartej.

34. Przyjmij obcego do domu, a wtrąci cię w zamieszanie i oddali cię od twoich najbliższych.

Rozdział 12

1. Jeśli chcesz dobrze czynić, zważ, komu masz czynić, a będą ci wdzięczni za twe dobrodziejstwa.

2. Czyń dobrze bogobojnemu, a otrzymasz nagrodę, jeśli nie od niego, to na pewno od Najwyższego.

3. Dobroczynność nie jest dla tego, kto trwa w złu, ani kto nie udziela jałmużny.

4. Dawaj bogobojnemu, a nie wspomagaj grzesznika.

5. Dobrze czyń biednemu, a nie dawaj bezbożnemu, odmów mu chleba swego i nie użyczaj mu, aby przypadkiem nie wziął góry nad tobą. Znajdziesz w dwójnasób zło za wszystko dobro, które byś mu wyświadczył.

6. Gdyż i u Najwyższego budzą odrazę grzesznicy, wymierzy On też karę bezbożnym.

7. Dawaj dobremu, a nie pomagaj grzesznikowi.

8. Przyjaciela nie poznaje się w pomyślności, wróg zaś nie zdoła się ukryć w czasie niepowodzenia.

9. Wobec pomyślności człowieka nawet wrogowie są mu przyjaciółmi, a w niepowodzeniu oddala się nawet przyjaciel.

10. Nie wierz nigdy twemu nieprzyjacielowi, jak bowiem spiż śniedzieje, tak i jego przewrotność.

11. Chociażby się uniżył i chodził schylony, uważaj na siebie i strzeż się go. Bądź względem niego jak ten, co wyczyścił zwierciadło, a poznasz, że nie do końca było zardzewiałe.

12. Nie stawiaj go przy sobie, aby cię nie odepchnął, a sam nie stanął na twym miejscu. Nie sadzaj go po twojej prawej stronie, aby nie starał się zająć twego miejsca, dopiero wówczas zrozumiałbyś mowy moje, a z powodu słów moich doznałbyś wyrzutów.

13. Któż się litować będzie nad zaklinaczem ukąszonym przez żmiję i nad tymi wszystkimi, którzy się zbliżają do dzikich zwierząt?

14. Podobnie - nad tym, który przebywa z grzesznikiem i bierze udział w jego grzechach.

15. Przez pewien czas trwa z tobą, a jeśli się potkniesz, nie wytrwa.

16. Nieprzyjaciel ma słodycz na swoich wargach, a w sercu zamyśla wtrącić cię do dołu; nieprzyjaciel łzy będzie miał w oczach, a jeśli znajdzie sposobność, krwią się nie nasyci.

17. Jeżeli przeciwności przyjdą na ciebie, znajdziesz go wtedy pierwszego przy sobie i niby pomagając, podbije ci piętę.

18. Głową potrząsać będzie, klaskać rękami, wiele szeptać i zmieniać wyraz twarzy.

9. Błogosławiony, czyj wzrok miłosierny, bo chlebem dzieli się z biednym.

10. Przepędź szydercę, a kłótnia ustąpi, ucichnie zatarg i potwarz.

11. Kto kocha czystych sercem, kto ma wdzięk na wargach - przyjacielem króla.

12. Oczy Pana strzegą rozsądku, a niweczą mowy wiarołomcy.