Ewangelia Łukasza, 9

1. Wtedy zwołał Dwunastu, dał im moc i władzę nad wszystkimi złymi duchami i władzę leczenia chorób.

1. convocatis autem duodecim apostolis dedit illis virtutem et potestatem super omnia dæmonia et ut languores curarent

2. I wysłał ich, aby głosili królestwo Boże i uzdrawiali chorych.

2. et misit illos prædicare regnum Dei et sanare infirmos

3. Mówił do nich: Nie bierzcie nic na drogę: ani laski, ani torby podróżnej, ani chleba, ani pieniędzy; nie miejcie też po dwie suknie!

3. et ait ad illos nihil tuleritis in via neque virgam neque peram neque panem neque pecuniam neque duas tunicas habeatis

4. Gdy do jakiego domu wejdziecie, tam pozostańcie i stamtąd będziecie wychodzić.

4. et in quamcumque domum intraveritis ibi manete et inde ne exeatis

5. Jeśli was gdzie nie przyjmą, wyjdźcie z tego miasta i strząśnijcie proch z nóg waszych na świadectwo przeciwko nim!

5. et quicumque non receperint vos exeuntes de civitate illa etiam pulverem pedum vestrorum excutite in testimonium supra illos

6. Wyszli więc i chodzili po wsiach, głosząc Ewangelię i uzdrawiając wszędzie.

6. egressi autem circumibant per castella evangelizantes et curantes ubique

7. O wszystkich tych wydarzeniach usłyszał również tetrarcha Herod i był zaniepokojony. Niektórzy bowiem mówili, że Jan powstał z martwych;

7. audivit autem Herodes tetrarcha omnia quæ fiebant ab eo et hæsitabat eo quod diceretur

8. inni, że Eliasz się zjawił; jeszcze inni, że któryś z dawnych proroków zmartwychwstał.

8. a quibusdam quia Johannes surrexit a mortuis a quibusdam vero quia Helias apparuit ab aliis autem quia propheta unus de antiquis surrexit

9. Lecz Herod mówił: Jana ja ściąć kazałem. Któż więc jest Ten, o którym takie rzeczy słyszę? I chciał Go zobaczyć.

9. et ait Herodes Johannem ego decollavi quis autem est iste de quo audio ego talia et quærebat videre eum

10. Gdy Apostołowie wrócili, opowiedzieli Mu wszystko, co zdziałali. Wtedy wziął ich z sobą i udał się osobno w okolicę miasta, zwanego Betsaidą.

10. et reversi apostoli narraverunt illi quæcumque fecerunt et adsumptis illis secessit seorsum in locum desertum qui est Bethsaida

11. Lecz tłumy dowiedziały się o tym i poszły za Nim. On je przyjął i mówił im o królestwie Bożym, a tych, którzy leczenia potrzebowali, uzdrawiał.

11. quod cum cognovissent turbæ secutæ sunt illum et excepit illos et loquebatur illis de regno Dei et eos qui cura indigebant sanabat

12. Dzień począł się chylić ku wieczorowi. Wtedy przystąpiło do Niego Dwunastu mówiąc: Odpraw tłum; niech idą do okolicznych wsi i zagród, gdzie znajdą schronienie i żywność, bo jesteśmy tu na pustkowiu.

12. dies autem cœperat declinare et accedentes duodecim dixerunt illi dimitte turbas ut euntes in castella villasque quæ circa sunt devertant et inveniant escas quia hic in loco deserto sumus

13. Lecz On rzekł do nich: Wy dajcie im jeść! Oni odpowiedzieli: Mamy tylko pięć chlebów i dwie ryby; chyba że pójdziemy i nakupimy żywności dla wszystkich tych ludzi.

13. ait autem ad illos vos date illis manducare at illi dixerunt non sunt nobis plus quam quinque panes et duo pisces nisi forte nos eamus et emamus in omnem hanc turbam escas

14. Było bowiem około pięciu tysięcy mężczyzn. Wtedy rzekł do swych uczniów: Każcie im rozsiąść się gromadami mniej więcej po pięćdziesięciu!

14. erant autem fere viri quinque milia ait autem ad discipulos suos facite illos discumbere per convivia quinquagenos

15. Uczynili tak i rozmieścili wszystkich.

15. et ita fecerunt et discumbere fecerunt omnes

16. A On wziął te pięć chlebów i dwie ryby, spojrzał w niebo i odmówiwszy błogosławieństwo, połamał i dawał uczniom, by podawali ludowi.

16. acceptis autem quinque panibus et duobus piscibus respexit in cælum et benedixit illis et fregit et distribuit discipulis suis ut ponerent ante turbas

17. Jedli i nasycili się wszyscy, i zebrano jeszcze dwanaście koszów ułomków, które im zostały.

17. et manducaverunt omnes et saturati sunt et sublatum est quod superfuit illis fragmentorum cofini duodecim

18. Gdy raz modlił się na osobności, a byli z Nim uczniowie, zwrócił się do nich z zapytaniem: Za kogo uważają Mnie tłumy?

18. et factum est cum solus esset orans erant cum illo et discipuli et interrogavit illos dicens quem me dicunt esse turbæ

19. Oni odpowiedzieli: Za Jana Chrzciciela; inni za Eliasza; jeszcze inni mówią, że któryś z dawnych proroków zmartwychwstał.

19. at illi responderunt et dixerunt Johannem Baptistam alii autem Heliam alii quia propheta unus de prioribus surrexit

20. Zapytał ich: A wy za kogo Mnie uważacie? Piotr odpowiedział: Za Mesjasza Bożego.

20. dixit autem illis vos autem quem me esse dicitis respondens Simon Petrus dixit Christum Dei

21. Wtedy surowo im przykazał i napomniał ich, żeby nikomu o tym nie mówili.

21. at ille increpans illos præcepit ne cui dicerent hoc

22. I dodał: Syn Człowieczy musi wiele wycierpieć: będzie odrzucony przez starszyznę, arcykapłanów i uczonych w Piśmie; będzie zabity, a trzeciego dnia zmartwychwstanie.

22. dicens quia oportet Filium hominis multa pati et reprobari a senioribus et principibus sacerdotum et scribis et occidi et tertia die resurgere

23. Potem mówił do wszystkich: Jeśli kto chce iść za Mną, niech się zaprze samego siebie, niech co dnia bierze krzyż swój i niech Mnie naśladuje!

23. dicebat autem ad omnes si quis vult post me venire abneget se ipsum et tollat crucem suam cotidie et sequatur me

24. Bo kto chce zachować swoje życie, straci je, a kto straci swe życie z mego powodu, ten je zachowa.

24. qui enim voluerit animam suam salvam facere perdet illam nam qui perdiderit animam suam propter me salvam faciet illam

25. Bo cóż za korzyść ma człowiek, jeśli cały świat zyska, a siebie zatraci lub szkodę poniesie?

25. quid enim proficit homo si lucretur universum mundum se autem ipsum perdat et detrimentum sui faciat

26. Kto się bowiem Mnie i słów moich zawstydzi, tego Syn Człowieczy wstydzić się będzie, gdy przyjdzie w swojej chwale oraz w chwale Ojca i świętych aniołów.

26. nam qui me erubuerit et meos sermones hunc Filius hominis erubescet cum venerit in majestate sua et Patris et sanctorum angelorum

27. Zaprawdę, powiadam wam: Niektórzy z tych, co tu stoją, nie zaznają śmierci, aż ujrzą królestwo Boże.

27. dico autem vobis vere sunt aliqui hic stantes qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei

28. W jakieś osiem dni po tych mowach wziął z sobą Piotra, Jana i Jakuba i wyszedł na górę, aby się modlić.

28. factum est autem post hæc verba fere dies octo et adsumpsit Petrum et Johannem et Jacobum et ascendit in montem ut oraret

29. Gdy się modlił, wygląd Jego twarzy się odmienił, a Jego odzienie stało się lśniąco białe.

29. et factum est dum oraret species vultus ejus altera et vestitus ejus albus refulgens

30. A oto dwóch mężów rozmawiało z Nim. Byli to Mojżesz i Eliasz.

30. et ecce duo viri loquebantur cum illo erant autem Moses et Helias

31. Ukazali się oni w chwale i mówili o Jego odejściu, którego miał dokonać w Jerozolimie.

31. visi in majestate et dicebant excessum ejus quem conpleturus erat in Hierusalem

32. Tymczasem Piotr i towarzysze snem byli zmorzeni. Gdy się ocknęli, ujrzeli Jego chwałę i obydwóch mężów, stojących przy Nim.

32. Petrus vero et qui cum illo gravati erant somno et evigilantes viderunt majestatem ejus et duos viros qui stabant cum illo

33. Gdy oni odchodzili od Niego, Piotr rzekł do Jezusa: Mistrzu, dobrze, że tu jesteśmy. Postawimy trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza. Nie wiedział bowiem, co mówi.

33. et factum est cum discederent ab illo ait Petrus ad Jesum præceptor bonum est nos hic esse et faciamus tria tabernacula unum tibi et unum Mosi et unum Heliæ nesciens quid diceret

34. Gdy jeszcze to mówił, zjawił się obłok i osłonił ich; zlękli się, gdy [tamci] weszli w obłok.

34. hæc autem illo loquente facta est nubes et obumbravit eos et timuerunt intrantibus illis in nubem

35. A z obłoku odezwał się głos: To jest Syn mój, Wybrany, Jego słuchajcie!

35. et vox facta est de nube dicens hic est Filius meus electus ipsum audite

36. W chwili, gdy odezwał się ten głos, Jezus znalazł się sam. A oni zachowali milczenie i w owym czasie nikomu nic nie oznajmiali o tym, co widzieli.

36. et dum fieret vox inventus est Jesus solus et ipsi tacuerunt et nemini dixerunt in illis diebus quicquam ex his quæ viderant

37. Następnego dnia, gdy zeszli z góry, wielki tłum wyszedł naprzeciw Niego.

37. factum est autem in sequenti die descendentibus illis de monte occurrit illi turba multa

38. Naraz ktoś z tłumu zawołał: Nauczycielu, spojrzyj, proszę Cię, na mego syna; to mój jedynak.

38. et ecce vir de turba exclamavit dicens magister obsecro te respice in filium meum quia unicus est mihi

39. A oto duch chwyta go, tak że nagle krzyczy; targa go tak, że się pieni, i tylko z trudem odstępuje od niego, męcząc go.

39. et ecce spiritus adprehendit illum et subito clamat et elidit et dissipat eum cum spuma et vix discedit dilanians eum

40. Prosiłem Twoich uczniów, żeby go wyrzucili, ale nie mogli.

40. et rogavi discipulos tuos ut eicerent illum et non potuerunt

41. Na to Jezus rzekł: O plemię niewierne i przewrotne! Jak długoi jeszcze będę u was i będę was znosił? Przyprowadź tu swego syna.

41. respondens autem Jesus dixit o generatio infidelis et perversa usquequo ero apud vos et patiar vos adduc huc filium tuum

42. Gdy on jeszcze się zbliżał, zły duch porwał go i zaczął targać. Jezus rozkazał surowo duchowi nieczystemu, uzdrowił chłopca i oddał go jego ojcu.

42. et cum accederet elisit illum dæmonium et dissipavit

43. A wszyscy osłupieli ze zdumienia nad wielkością Boga. Gdy tak wszyscy pełni byli podziwu dla wszystkich Jego czynów, Jezus powiedział do swoich uczniów:

43. et increpavit Jesus spiritum inmundum et sanavit puerum et reddidit illum patri ejus

44. Weźcie wy sobie dobrze do serca te właśnie słowa: Syn Człowieczy będzie wydany w ręce ludzi.

44. stupebant autem omnes in magnitudine Dei omnibusque mirantibus in omnibus quæ faciebat dixit ad discipulos suos ponite vos in cordibus vestris sermones istos Filius enim hominis futurum est ut tradatur in manus hominum

45. Lecz oni nie rozumieli tego powiedzenia; było ono zakryte przed nimi, tak że go nie pojęli, a bali się zapytać Go o nie.

45. at illi ignorabant verbum istud et erat velatum ante eos ut non sentirent illud et timebant interrogare eum de hoc verbo

46. Przyszła im też myśl, kto z nich jest największy.

46. intravit autem cogitatio in eos quis eorum major esset

47. Lecz Jezus, znając myśli ich serca, wziął dziecko, postawił je przy sobie

47. at Jesus videns cogitationes cordis illorum adprehendens puerum statuit eum secus se

48. i rzekł do nich: Kto przyjmie to dziecko w imię moje, Mnie przyjmuje; a kto Mnie przyjmie, przyjmuje Tego, który Mnie posłał. Kto bowiem jest najmniejszy wśród was wszystkich, ten jest wielki.

48. et ait illis quicumque susceperit puerum istum in nomine meo me recipit et quicumque me recipit recipit eum qui me misit nam qui minor est inter omnes vos hic major est

49. Wtedy przemówił Jan: Mistrzu, widzieliśmy kogoś, jak w imię Twoje wypędzał złe duchy, i zabranialiśmy mu, bo nie chodzi z nami.

49. respondens autem Johannes dixit præceptor vidimus quendam in nomine tuo eicientem dæmonia et prohibuimus eum quia non sequitur nobiscum

50. Lecz Jezus mu odpowiedział: Nie zabraniajcie; kto bowiem nie jest przeciwko wam, ten jest z wami.

50. et ait ad illum Jesus nolite prohibere qui enim non est adversum vos pro vobis est

51. Gdy dopełnił się czas Jego wzięcia [z tego świata], postanowił udać się do Jerozolimy

51. factum est autem dum conplerentur dies adsumptionis ejus et ipse faciem suam firmavit ut iret Hierusalem

52. i wysłał przed sobą posłańców. Ci wybrali się w drogę i przyszli do pewnego miasteczka samarytańskiego, by Mu przygotować pobyt.

52. et misit nuntios ante conspectum suum et euntes intraverunt in civitatem Samaritanorum ut pararent illi

53. Nie przyjęto Go jednak, ponieważ zmierzał do Jerozolimy.

53. et non receperunt eum quia facies ejus erat euntis Hierusalem

54. Widząc to, uczniowie Jakub i Jan rzekli: Panie, czy chcesz, a powiemy, żeby ogień spadł z nieba i zniszczył ich?

54. cum vidissent autem discipuli ejus Jacobus et Johannes dixerunt Domine vis dicimus ut ignis descendat de cælo et consumat illos

55. Lecz On odwróciwszy się zabronił im.

55. et conversus increpavit illos

56. I udali się do innego miasteczka.

56. et abierunt in aliud castellum

57. A gdy szli drogą, ktoś powiedział do Niego: Pójdę za Tobą, dokądkolwiek się udasz!

57. factum est autem ambulantibus illis in via dixit quidam ad illum sequar te quocumque jeris

58. Jezus mu odpowiedział: Lisy mają nory i ptaki powietrzne - gniazda, lecz Syn Człowieczy nie ma miejsca, gdzie by głowę mógł oprzeć.

58. et ait illi Jesus vulpes foveas habent et volucres cæli nidos Filius autem hominis non habet ubi caput reclinet

59. Do innego rzekł: Pójdź za Mną! Ten zaś odpowiedział: Panie, pozwól mi najpierw pójść i pogrzebać mojego ojca!

59. ait autem ad alterum sequere me ille autem dixit Domine permitte mihi primum ire sepelire patrem meum

60. Odparł mu: Zostaw umarłym grzebanie ich umarłych, a ty idź i głoś królestwo Boże!

60. dixitque ei Jesus sine ut mortui sepeliant mortuos suos tu autem vade adnuntia regnum Dei

61. Jeszcze inny rzekł: Panie, chcę pójść za Tobą, ale pozwól mi najpierw pożegnać się z moimi w domu!

61. et ait alter sequar te Domine sed primum permitte mihi renuntiare his qui domi sunt

62. Jezus mu odpowiedział: Ktokolwiek przykłada rękę do pługa, a wstecz się ogląda, nie nadaje się do królestwa Bożego.

62. ait ad illum Jesus nemo mittens manum suam in aratrum et aspiciens retro aptus est regno Dei