I Macabeus, 13
1. Simão foi informado de que Trifão havia organizado um poderoso exército para vir à Judeia e devastá-la.
1. Et audivit Simon quod con gregavit Tryphon exercitum copiosum, ut veniret in terram Iudae et attereret eam.
2. Vendo o povo amedrontado e espavorido, subiu a Jerusalém, convocou a população
2. Videns quia in tremore populus est et in timore, ascendit Ierusalem et congregavit populum
3. e dirigiu-lhe a palavra nestes termos: “Vós mesmos sabeis bem o que eu, meus irmãos e a casa de meu pai temos feito pelas leis e pelo santuário, assim como as guerras e as dificuldades que temos suportado.
3. et exhortatus est eos et dixit illis: “Vos scitis quanta ego et fratres mei et domus patris mei fecimus pro legibus et pro sanctis proelia et angustias quales vidimus.
4. Foi assim que meus irmãos foram mortos pela causa de Israel e que fiquei sozinho.
4. Horum gratia perierunt fratres mei omnes propter Israel, et relictus sum ego solus.
5. Deus me guarde agora de poupar minha vida, quando o inimigo nos oprime, porque não sou melhor que meus irmãos!
5. Et nunc non mihi contingat parcere animae meae in omni tempore tribulationis; non enim melior sum fratribus meis.
6. Por isso, serei o vingador de meu povo, do santuário, de vossas mulheres e vossos filhos, uma vez que todas as nações, por seu ódio, estão coligadas para nos destruir”.
6. Vindicabo tamen gentem meam et sancta, uxores quoque et natos vestros, quia congregatae sunt universae gentes conterere nos inimicitiae gratia”.
7. A essas palavras, os ânimos inflamaram-se
7. Et accensus est spiritus populi, simul ut audivit sermones istos,
8. e todos responderam, gritando: “Tu és o nosso chefe em lugar de Judas e de Jônatas, teus irmãos;
8. et responderunt voce magna dicentes: “Tu es dux noster loco Iudae et Ionathae fratris tui;
9. combate por nós e faremos tudo o que disseres”.
9. pugna proelium nostrum, et omnia, quaecumque dixeris nobis, faciemus”.
10. Então, Simão reuniu todos os que podiam lutar, apressou-se em terminar os muros de Jerusalém e fortificou o recinto.
10. Et congregans omnes viros bellatores acceleravit consummare universos muros Ierusalem et munivit eam in gyro.
11. A Jope enviou Jônatas, filho de Absalão, com consideráveis tropas. Jônatas expulsou seus habitantes e instalou-se na cidade.
11. Et misit Ionathan filium Absalomi et cum eo exercitum magnum in Ioppen et, eiectis his, qui erant in ea, remansit illic in ea.
12. Todavia, Trifão partiu de Ptolemaida com numeroso exército para invadir a Judeia. Trouxe consigo Jônatas como prisioneiro.
12. Et movit Tryphon a Ptolemaida cum exercitu multo, ut veniret in terram Iudae, et Ionathas cum eo in custodia.
13. Simão, por sua vez, acampou em Adida, em frente à planície.
13. Simon autem applicuit in Adidis contra faciem campi.
14. Informado de que Simão havia ocupado o lugar de seu irmão Jônatas e se aprontava para combatê-lo, Trifão enviou-lhe mensageiros, para dizer-lhe:
14. Et ut cognovit Tryphon quia surrexit Simon loco fratris sui Ionathae et quia commissurus esset cum eo proelium, misit ad eum legatos
15. “Guardamos teu irmão por causa do dinheiro que ele deve ao tesouro real, em vista das funções que exercia.
15. dicens: “Pro argento, quod debebat frater tuus Ionathas fisco regis propter negotia, quae habuit, detinuimus eum;
16. Envia, pois, agora, cem talentos de prata e, para que, uma vez livre, não abandone nossa causa, manda também dois de seus filhos como reféns, e nós o deixaremos ir”.
16. et nunc mitte argenti talenta centum et duos filios eius obsides, ut non dimissus fugiat a nobis, et remittemus eum”.
17. Simão percebeu que essas palavras eram falsas, mas mandou buscar o dinheiro e os filhos, com receio de cair na hostilidade do povo, que poderia dizer:
17. Et cognovit Simon quia cum dolo loquuntur secum; misit tamen accipere argentum et pueros, ne inimicitiam magnam sumeret ad populum,
18. “Foi porque eu não mandei o dinheiro e os filhos, que Jônatas morreu”.
18. qui dicerent: “Quia non misit ei argentum et pueros, periit”.
19. Remeteu, pois, o dinheiro e os filhos, mas Trifão quebrou a palavra e não libertou Jônatas.
19. Et misit pueros et centum talenta. Et mentitus est et non dimisit Ionathan;
20. Depois, pôs-se ele a caminho para entrar na Judeia e devastá-la, fazendo um rodeio pelo caminho que conduz a Adora, mas Simão se apresentava diante dele em todo lugar por onde passava.
20. et post haec venit Tryphon intrare in regionem, ut contereret eam, et gyraverunt per viam, quae ducit Adoram. Et Simon et castra eius ambulabant in omnem locum, quocumque ibant.
21. Por seu lado, os ocupantes da fortaleza enviaram a Trifão mensageiro pedindo-lhe que se apressasse a ir ter com eles pelo deserto e lhes fornecesse víveres.
21. Qui autem in arce erant, miserunt ad Tryphonem legatos urgentes eum, ut veniret ad eos per desertum et mitteret illis alimonias.
22. Trifão aprontou sua cavalaria para partir naquela mesma noite, mas havia ali muita neve e ele não pôde encetar o caminho. Partiu, todavia, e foi à região de Galaad.
22. Et paravit Tryphon omnem equitatum suum, ut veniret; et in illa nocte fuit nix multa valde, et non venit propter nivem et discessit et abiit in Galaaditim.
23. Quando chegou perto de Bascama, matou Jônatas e o sepultou;
23. Et cum appropinquasset Bascaman, occidit Ionathan, et sepultus est illic;
24. em seguida, retrocedeu e voltou à sua terra.
24. et convertit Tryphon et abiit in terram suam.
25. Simão mandou recolher os restos de seu irmão Jônatas e os sepultou em Modin, cidade de seus pais.
25. Et misit Simon et accepit ossa Ionathae fratris sui et sepelivit eum in Modin civitate patrum eius.
26. E todo o Israel chorou abundantemente e conservou o luto durante muitos dias.
26. Et planxerunt eum omnis Israel planctu magno et luxerunt eum dies multos.
27. Sobre o túmulo de seu pai e de seus irmãos, Simão edificou um monumento grandioso com pedras polidas, na frente e por trás.
27. Et aedificavit Simon super sepulcrum patris sui et fratrum suorum et exaltavit illud visu, lapide polito retro et ante;
28. Ergueu ali sete pirâmides, uma diante da outra, para seu pai, sua mãe e seus quatro irmãos.*
28. et statuit septem pyramidas, unam contra unam, patri et matri et quattuor fratribus.
29. Colocou nelas ornamentos e cercou-as com altas colunas, sobre as quais, para eterna lembrança, colocou muitas armas e, junto a estas, navios esculpidos, que podiam ser vistos por todos os que se achavam no mar.
29. Et his fecit machinamenta circumponens columnas magnas et super columnas arma ad memoriam aeternam et iuxta arma naves sculptas, quae viderentur ab omnibus navigantibus mare.
30. Tal foi a sepultura que ele construiu em Modin e que existe ainda hoje.
30. Hoc est sepulcrum, quod fecit in Modin, usque in hunc diem.
31. Trifão, que servia o jovem rei Antíoco, com duplicidade, mandou assassiná-lo,
31. Tryphon autem iter faciebat dolo cum Antiocho rege adulescentiore et occidit eum
32. reinou em seu lugar e usurpou o diadema da Ásia. Ele causou muito mal ao país.*
32. et regnavit loco eius et imposuit sibi diadema Asiae et fecit plagam magnam in terra.
33. Simão reergueu as fortalezas da Judeia, muniu-as com torres altas, com grandes muros e portas. E ferrolhos e as abasteceu com víveres.
33. Et aedificavit Simon praesidia Iudaeae muniens ea turribus excelsis et muris magnis et portis et seris; et posuit alimenta in munitionibus.
34. Escolheu mensageiros e enviou-os ao rei Demétrio, pedindo-lhe que restabelecesse o país porque Trifão o havia submetido inteiramente à pilhagem.
34. Et elegit Simon viros et misit ad Demetrium regem, ut faceret remissionem regioni, quia actus omnes Tryphonis fuerant rapinae.
35. O rei Demétrio mandou-lhe sua resposta e escreveu-lhe nestes termos:
35. Et Demetrius rex ad verba ista respondit ei et scripsit epistulam talem:
36. “O rei Demétrio a Simão, sumo sacerdote e amigo dos reis, aos anciãos e ao povo judeu, saudações!
36. “Rex Demetrius Simoni summo sacerdoti et amico regum et senioribus et genti Iudaeorum salutem.
37. Recebemos a coroa de ouro e a palma que nos enviastes, e estamos dispostos a concluir convosco uma paz sólida, bem como a escrever aos funcionários que vos dispensem dos impostos.
37. Coronam auream et baen, quam misistis, suscepimus; et parati sumus facere vobiscum pacem magnam et scribere praepositis regis remittere vobis, quae indulsimus.
38. Tudo o que foi decidido a vosso favor está confirmado e as fortalezas que construístes são vossas.
38. Quaecumque enim constituimus vobis, constant; munitiones, quas aedificastis, vobis sint.
39. Nós vos perdoamos todos os erros e as faltas cometidas até o dia de hoje. Renunciamos à coroa que nos devíeis e, se existem ainda em Jerusalém outras dívidas a pagar, não se paguem mais.
39. Remittimus quoque ignorantias et peccata usque in hodiernum diem et coronam, quam debebatis; et, si quid aliud erat tributarium in Ierusalem, iam non sit tributarium.
40. Finalmente, se existem entre vós alguns que sejam aptos a se alistarem em nossa guarda, que eles o sejam e que a paz reine entre nós”.
40. Et, si qui ex vobis apti sunt conscribi inter nostros, conscribantur, et sit inter nos pax”.
41. Foi no ano cento e setenta que o jugo dos pagãos foi afastado de Israel.*
41. Anno centesimo septuagesimo ablatum est iugum gentium ab Israel.
42. O povo começou a datar os atos e os contratos do primeiro ano de Simão, sumo sacerdote, chefe do exército e governador dos judeus.
42. Et coepit populus Israel scribere in conscriptionibus et commutationibus: “Anno primo sub Simone summo sacerdote magno duce et principe Iudaeorum”.
43. Nessa época, Simão marchou contra Gazara e cercou-a com suas tropas. Construiu uma torre móvel, levou-a para perto da cidade, atacou uma das torres e apoderou-se dela.
43. In diebus illis applicuit Simon ad Gazaram et circumdedit eam castris et fecit machinam et applicuit ad civitatem et percussit turrim unam et comprehendit.
44. Da torre móvel os soldados lançaram-se na cidade, causando ali uma grande confusão,
44. Et eruperant, qui erant intra machinam, in civitatem; et factus est motus magnus in civitate.
45. de modo que os habitantes, com suas mulheres e filhos, apareceram sobre os muros, rasgaram suas vestes e pediram com altos brados a Simão que os poupasse.
45. Et ascenderunt, qui erant in civitate, cum uxoribus et filiis supra murum, scissis tunicis suis, et clamaverunt voce magna postulantes a Simone dextras sibi dari
46. “Não nos trates conforme nossas maldades – diziam eles –, mas segundo a tua misericórdia.”
46. et dixerunt: “Non nobis reddas secundum malitias nostras sed secundum misericordiam tuam”.
47. Simão perdoou-os e não prosseguiu o ataque. Não obstante, expulsou-os da cidade e mandou purificar todas as casas onde se achavam os ídolos. Em seguida, fez sua entrada triunfal ao som de hinos e de cânticos de louvor.
47. Et consensit illis Simon et non debellavit eos; eiecit tamen eos de civitate et mundavit aedes, in quibus fuerant simulacra, et tunc intravit in eam canens et benedicens.
48. Fez desaparecer dali toda impureza e trouxe de volta os habitantes fiéis à Lei. Fortificou-a e construiu para si mesmo uma morada.
48. Et, eiecta ab ea omni immunditia, collocavit in ea viros, qui legem facerent, et munivit eam et aedificavit sibi habitationem.
49. Os ocupantes da fortaleza de Jerusalém, que não podiam sair para ir à cidade comprar e vender, achavam-se numa grande miséria e um bom número deles morreu de fome.
49. Qui autem erant in arce Ierusalem, prohibebantur egredi et ingredi regionem et emere ac vendere; et esurierunt valde, et multi ex eis fame perierunt.
50. Suplicaram a Simão para que lhes concedesse a paz. Ele a concedeu, mas os expulsou de lá e purificou a fortaleza de todas as suas contaminações.
50. Et clamaverunt ad Simonem, ut dextras acciperent, et dedit illis et eiecit eos inde et mundavit arcem a contaminationibus.
51. E entrou nela no dia vinte e três do segundo mês, do ano cento e setenta e um, com cânticos e palmas, harpas, címbalos, liras, hinos e louvores, porque um grande inimigo de Israel tinha sido aniquilado.
51. Et intraverunt in eam tertia et vicesima die secundi mensis, anno centesimo septuagesimo primo, cum laude et ramis palmarum et cinyris et cymbalis et nablis et hymnis et canticis, quia contritus est inimicus magnus ex Israel.
52. Ordenou também que esse dia fosse celebrado a cada ano com regozijo.
52. Et constituit, ut omnibus annis agerentur dies hi cum laetitia.
53. Fortificou a montanha do templo, na parte próxima à fortaleza, e habitou ali com os seus companheiros.
53. Et munivit montem templi, qui erat secus arcem, et habitavit ibi ipse et qui cum eo erant.
54. Em seguida, verificando que seu filho João se tornara um homem, confiou-lhe o comando de todas as tropas. E João foi residir em Gazara.
54. Et vidit Simon Ioannem filium suum quod vir esset et posuit eum ducem virtutum universarum; et habitavit in Gazaris.
Bíblia Ave Maria - Sva prava pridržana.
