I Macabeos, 9

1. Cuando supo Demetrio que Nicanor y su ejército habían caído en la guerra, envió a la tierra de Judá, en una nueva expedición, a Báquides y Alcimo con el ala derecha de su ejército.

1. Kad je Demetrije doèuo da je u borbi poginuo Nikanor i njegova vojska, ponovo je poslao Bakida i Alkima u Judeju, na èelu desnoga krila.

2. Tomaron el camino de Galilea y pusieron cerco a Mesalot en el territorio de Arbelas; se apoderaron de ella y mataron mucha gente.

2. Oni se uputiše prema Galileji i opsjednuše Mesalot na podruèju Arbele. Pošto su ga zauzeli, pogubili su mnogo stanovnika.

3. El primer mes del año 152 acamparon frente a Jerusalén,

3. Prvoga mjeseca godine sto pedeset i druge utaborili su se pred Jeruzalemom,

4. de donde partieron con 20.000 hombres y 2.000 jinetes en dirección a Beerzet.

4. a potom su sa dvadeset tisuæa pješaka i dvije tisuæe konjanika otišli u Beerzet.

5. Judas tenía puesto su campamento en Eleasá y estaban con él 3.000 hombres escogidos.

5. Juda se sa tri tisuæe odabranih ratnika utaborio u Eleasi.

6. Pero al ver la gran muchedumbre de los enemigos, les entró mucho miedo y muchos escaparon del campamento; no quedaron más que ochocientos hombres.

6. Videæi velik broj neprijatelja, uplašiše se. Mnogi pobjegoše iz tabora. U njem nije ostalo više od osam stotina ljudi.

7. Judas vio que su ejército estaba desbandado y que la batalla le apremiaba, y se le quebrantó el corazón, pues no había tiempo de volverlos a juntar.

7. Juda je vidio da mu se vojska raspala prije bitke. Klonulo mu srce jer više nije imao vremena da je sakupi.

8. Aunque desfallecido, dijo a los que le habían quedado: «Levantémonos y subamos contra nuestros adversarios por si podemos hacerles frente.»

8. Onako zabrinut reèe onima koji su preostali: "Ustanimo! Hajdemo na protivnike! Možda æemo ih ipak suzbiti."

9. Trataban de disuadirle diciéndole: «No podemos; salvemos nuestras vidas de momento y volvamos luego con nuestros hermanos para combatir contra ellos, que ahora estamos pocos.»

9. Oni su ga odvraæali rijeèima: "Zasad možemo samo spasiti život, tako da se sa svojom braæom vratimo i nastavimo borbu. Sad nas je zaista premalo."

10. Judas replicó: «¡Eso nunca, obrar así y huir ante ellos! Si nuestra hora ha llegado, muramos con valor por nuestros hermanos y no dejemos tacha a nuestra gloria.»

10. Juda odvrati: "Ne, toga neæu nikad uèiniti da od njih bježim! Ako nam je došlo vrijeme, poginimo junaèki za svoju braæu i ne ostavljajmo ljage na svojoj slavi!"

11. Salió la tropa del campamento y se ordenó para irles al encuentro: la caballería dividida en dos escuadrones, arqueros y honderos en avanzadilla, y los más aguerridos en primera línea;

11. Vojska je krenula iz tabora i stala prema njima. Konjanici se razdijelili na dva odreda, praæari i strijelci stupiše na èelo vojske, a tako i udarne èete, sve sami junaci. Bakid je držao desno krilo,

12. Báquides ocupaba el ala derecha. La falange se acercó por los dos lados y tocaron las trompetas. Los que estaban con Judas tocaron también las suyas,

12. bojni se red približavo uza zvuk trube sa dva boka.

13. y la tierra se estremeció con el estruendo de los ejércitos. Se trabó el combate y se mantuvo desde el amanecer hasta la caída de la tarde.

13. Oni na Judinoj strani i sami zatrubiše, potresla se zemlja od bojnog tutnja. Bitka se zapodjela ujutro i trajala do veèera.

14. Vio Judas que Báquides y sus mejores tropas se encontraban en la parte derecha; se unieron a él los más esforzados,

14. Juda je opazio da je Bakid s jezgrom svoje vojske nadesno: oko njega se okupili svi srèani ljudi

15. y derrotaron al ala derecha y la persiguieron hasta los montes de Azara.

15. i razbili su desno krilo i gonili ga do gore Azara.

16. Pero el ala izquierda, al ver derrotada el ala derecha, se volvió sobre los pasos de Judas y los suyos, por detrás.

16. Ali kad su Sirci s lijevoga krila opazili da im je desno krilo provaljeno, nagnuše za Judom i njegovim ljudima i napadoše ih s leða.

17. La lucha se encarnizó y cayeron muchos de uno y otro bando.

17. Zametnula se ogorèena borba i ranjeni su mnogi s jedne i druge strane.

18. Judas cayó y los demás huyeron.

18. I Juda je pao, a ostali se razbjegli.

19. Jonatán y Simón tomaron a su hermano Judas y le dieron sepultura en el sepulcro de sus padres en Modín.

19. Jonatan i Šimun podigli su svog brata Judu i pokopali ga u grobu svojih otaca u Modinu.

20. Todo Israel le lloró, hizo gran duelo por él y muchos días estuvieron repitiendo esta lamentación:

20. Oplakivao ga je sav Izrael i ljuto tužio za njim, narièuæi više dana ovako:

21. «¡Cómo ha caído el héroe que salvaba a Israel!»

21. "O, kako pade junak, Izraelov spas!"

22. Las demás empresas de Judas, sus guerras, proezas que realizó, ocasiones en que alcanzó gloria, fueron demasiado numerosas para ser escritas.

22. Ostala Judina djela, njegovi ratovi, junaštva koja je izvršio i dokazi njegove slave nisu zapisani jer ih bijaše u obilju. Ê(160.-143. prije Krista)

23. Con la muerte de Judas asomaron los sin ley por todo el territorio de Israel y levantaron cabeza todos los que obraban la iniquidad.

23. Kad je poginuo Juda, podigli su glave svi bezakonici na svem izraelskom podruèju i ponovo se pojavili svi zlotvori.

24. Hubo entonces un hambre extrema y el país se pasó a ellos.

24. Kako je u to vrijeme pritisnula veoma velika glad, zemlja je prešla na njihovu stranu.

25. Báquides escogió hombres impíos y los puso al frente del país.

25. Bakid je namjerno izabirao bezbožne ljude da upravljaju zemljom.

26. Se dieron éstos a buscar con toda su suerte de pesquisas a los amigos de Judas y los llevaban a Báquides, que les castigaba y escarnecía.

26. Ti su kod Judinih prijatelja vršili premetaèine i istrage i dovodili ih Bakidu, koji ih je kažnjavao i izvrgavao ruglu.

27. Tribulación tan grande no sufrió Israel desde los tiempos en que dejaron de aparecer profetas.

27. Tada se u Izraelu razbjesnilo takvo ugnjetavanje kakva nije bilo u sve vrijeme otkad se više nije pojavljivao prorok.

28. Entonces todos los amigos de Judas se reunieron y dijeron a Jonatán:

28. Onda se okupiše svi Judini prijatelji i rekoše Jonatanu:

29. «Desde la muerte de tu hermano Judas no tenemos un hombre semejante a él que salga y vaya contra los enemigos, contra Báquides y contra los que odian a nuestra nación.

29. "Otkako je umro tvoj brat Juda, nema više èovjeka slièna njemu da se opre našim neprijateljima, Bakidu i mrziteljima našega naroda.

30. Por eso, te elegimos hoy a ti para que, ocupando el lugar de tu hermano, seas nuestro jefe y guía en la lucha que sostenemos.»

30. Zato te, dakle, danas biramo na njegovo mjesto da nam budeš poglavar i voða u borbi koju smo poduzeli."

31. En aquel momento Jonatán tomó el mando como sucesor de su hermano Judas.

31. Tako je Jonatan prihvatio vodstvo i naslijedio svoga brata Judu.

32. Al enterarse Báquides trataba de hacer morir a Jonatán.

32. Kad je Bakid za to doznao, samo je gledao da ubije Jonatana.

33. Pero Jonatán lo supo y su hermano Simón y todos sus partidarios y huyeron al desierto de Técoa, donde establecieron su campamento junto a las aguas de la cisterna de Asfar.

33. Èim je za to doèuo, Jonatan je sa svojim bratom Šimunom i sa svima onima koji su ih pratili pobjegao u pustinju Tekou i utaborio se kraj vode Asfara.

34. (Báquides se enteró un día de sábado y pasó con todas las tropas al lado de allá del Jordán.)

34. Bakid je to saznao u subotnji dan, pa je i on sa svim svojim vojnicima prešao preko Jordana.

35. Jonatán envió a su hermano, jefe de la tropa, a pedir a sus amigos los nabateos autorización para dejar con ellos su impedimenta, que era mucha.

35. Jonatan je poslao svoga brata, kao voðu pratnje, da zamoli prijatelje Nabatejce kako bi kod njih ostavili obilnu opremu.

36. Pero los hijos de Amrai, los de Medabá, hicieron una salida, se apoderaron de Juan y de cuanto llevaba y se alejaron con su presa.

36. Ali Amrajevi sinovi, oni iz Medabe, iziðoše i uhvatiše Ivana sa svim što je imao i otiðoše s tim plijenom.

37. Después de esto, Jonatán y su hermano Simón, recibieron la noticia de que los hijos de Amrai celebraban una espléndida boda y traían de Nabatá, en medio de gran pompa, a la novia, hija de uno de los principales de Canaán.

37. Poslije tih dogaðaja javili su Jonatanu i njegovu bratu Šimunu da Amrajevi sinovi slave veliku svadbu i da vrlo sveèano iz Nadabata vode nevjestu, kæer jednoga od uglednih ljudi u Kanaanu.

38. Recordaron entonces el sangriento fin de su hermano Juan y subieron a ocultarse al abrigo de la montaña.

38. Tada se oni sjetiše krvavog svršetka svoga brata Ivana. Popeše se i sakriše u gori.

39. Al alzar los ojos, vieron que avanzaba en medio de confusa algazara una numerosa caravana, y que a su encuentro venía el novio, acompañado de sus amigos y hermanos, con tambores, música y gran aparato.

39. Podigoše oèi i vidješe gdje se usred nejasna žagora pomalja velika povorka, kako za njom slijedi ženik sa svojim prijateljima i braæom, a prate ih bubnjevima, glazbalima i bogatom opremom.

40. Salieron entonces de su emboscada y cayeron sobre ellos para matarlos. Muchos cayeron muertos y los demás huyeron a la montaña. Se hicieron con todos sus despojos.

40. Židovi su nasrnuli na njih iz zasjede i stali ih ubijati. Mnogi su stradali, a ostali utekoše u goru. Odneseno im je sve što su imali.

41. La boda acabó en duelo y la música en lamentación.

41. Tako im se svadba okrenula u žalost, a zvuk glazbe u plaè.

42. Una vez tomada venganza de la sangre de su hermano, se volvieron a las orillas pantanosas del Jordán.

42. Pošto su ljuto osvetili krv svoga brata, vratiše se na muljevite obale Jordana.

43. Al enterarse Báquides, vino el día de sábado con numerosa tropa a las riberas del Jordán.

43. Kad je to èuo Bakid, došao je u subotnji dan s mnogom vojskom na obalu Jordana.

44. Jonatán dijo a su gente: «Levantémonos y luchemos por nuestras vidas, que hoy no es como ayer y anteayer.

44. Tada Jonatan reèe svojim ljudima: "Na noge! Borimo se za svoje živote, jer danas nije kao što je bilo juèer i prekjuèer.

45. Delante de nosotros y detrás, la guerra; por un lado y por otro, las aguas del Jordán, las marismas, las malezas: no hay lugar a donde retirarse.

45. Eto, rat je pred nama i za nama. Posvuda je voda Jordana, mulj i šikarje: nema uzmaka.

46. Levantad, pues, ahora la voz al Cielo para salvaros de las manos de vuestros enemigos.»

46. Zato sad zavapite k Nebu da izbjegnete sili svojih neprijatelja!"

47. Entablado el combate, Jonatán tendió su mano para herir a Báquides y éste le esquivó echándose atrás,

47. Boj se zametnuo. Jonatan je pružio ruku da udari Bakida, ali mu je ovaj izmakao: skoèio je unazad.

48. con lo que Jonatán y los suyos pudieron lanzarse al Jordán y ganar a nado la orilla opuesta. Sus enemigos no atravesaron el río en su persecución.

48. Onda se Jonatan sa svojim ljudima baci u Jordan i prepliva na drugu stranu, ali protivnici nisu za njima prelazili preko Jordana.

49. Unos mil hombres del ejército de Báquides sucumbieron aquel día.

49. Taj je dan na Bakidovoj strani palo oko tisuæu ljudi.

50. Vuelto a Jerusalén, hizo Báquides levantar ciudades fortificadas en Judea: la fortaleza de Jericó, Emaús, Bet Jorón, Betel, Tamnatá, Faratón y Tefón, con altas murallas, puertas y cerrojos

50. Vrativši se u Jeruzalem, Bakid poèe u Judeji graditi tvrde gradove, tvrðavu u Jerihonu, Emausu, Bet Horonu, Betelu, Tamnati, Faratonu, Tefonu, s visokim zidovima, vratima i prijevornicama.

51. y puso en ellas guarniciones que hostilizaran a Israel.

51. U svakoj je ostavio posadu da divlja protiv Izraela.

52. Fortificó también la ciudad de Bet Sur, Gázara y la Ciudadela, y puso en ellas tropas y depósitos de víveres.

52. Utvrdio je Betsur, Gezer i Tvrðu. Po njima je razmjestio vojnike i zalihe hrane.

53. Tomó como rehenes a los hijos de los principales de la región y los dejó bajo guardia en la Ciudadela de Jerusalén.

53. Pokupio je za taoce sinove zemaljskih starješina i stavio ih pod stražu u jeruzalemskoj Tvrði.

54. El segundo mes del año 153, ordenó Alcimo demoler el muro del atrio interior del Lugar Santo. Destruía con ello la obra de los profetas. Había comenzado la demolición,

54. Godine stotinu pedeset i treæe, drugoga mjeseca, zapovjedio je Alkim da sruše zid unutarnjeg dvorišta Svetišta. Tako je uništio djela proroka i poèeo razaranje.

55. cuando en aquel tiempo sufrió Alcimo un ataque y su obra quedó parada. Se le obstruyó la boca y se le quedó paralizada, de suerte que no le fue posible ya pronunciar palabra ni dar disposiciones en la tocante a su casa.

55. U to je vrijeme Alkima udarila kap i sprijeèila njegove pothvate. Usta mu zamuknuše: onako uzet, nije više mogao istisnuti ni rijeèi niti je mogao svojoj kuæi davati naloge.

56. Alcimo murió entonces en medio de grandes sufrimientos.

56. I Alkim tako umrije u živim mukama.

57. Cuando Báquides vio que había muerto Alcimo, se volvió adonde el rey y hubo tranquilidad en el país de Judá por espacio de dos años.

57. Kad je Bakid vidio da je Alkim umro, vratio se kralju i judejska je zemlja poèinula dvije godine.

58. Todos los sin ley se confabularon diciendo: «Jonatán y los suyos viven tranquilos y confiados. Hagamos, pues, venir ahora a Báquides y los prenderá a todos ellos en una sola noche.»

58. Svi su se bezakonici savjetovali ovim rijeèima: "Gle, Jonatan i njegovi žive mirno i bezbrižno. Hajde da sad dovedemo Bakida neka ih u jednoj noæi pohvata sve."

59. Fueron a comunicar el plan con él,

59. Potom su otišli i posavjetovali se s njim.

60. y Báquides se puso en marcha con un fuerte ejército. Envió cartas secretas a sus alidados de Judea ordenándoles prender a Jonatán y a los suyos. Pero no pudieron, porque fueron conocidas sus intenciones,

60. Bakid se podigao s velikom vojskom i tajno pisao svim svojim pristalicama u Judeji da pohvataju Jonatana i njegove ljude. Ali ne mogoše tako, jer su oni doznali za njihovu namjeru.

61. antes bien ellos prendieron a unos cincuenta hombres de la región, cabecillas de esta maldad, y les dieron muerte.

61. Štoviše, uhvatili su pedesetak ljudi u zemlji, poèinitelje te opaèine, pa su ih pogubili.

62. A continuación, Jonatán, Simón y los suyos se retiraron a Bet Basí, en el desierto, repararon lo que en aquella plaza estaba derruido y la fortificaron.

62. Potom se Jonatan i Šimun sa svojim ljudima skloniše u Betbasi u pustinji. Tu su popravili ono što je ondje bilo opustošeno i mjesto utvrdiše.

63. En sabiéndolo Báquides, juntó a toda su gente y convocó a sus partidarios de Judea.

63. Kad je za to doznao Bakid, skupio je sve svoje ljude i pozvao svoje pristaše u Judeji.

64. Llegó y puso cerco a Bet Basí, la atacó durante muchos días y construyó ingenios de guerra.

64. Otišao se utaboriti kod Betbasija, opsjedao ga više dana i izradio bojne naprave.

65. Jonatán, dejando a su hermano Simón en la ciudad, salió por la región y fue con una pequeña tropa,

65. Jonatan je u gradu ostavio svoga brata Šimuna, a sam je sa šakom ljudi izišao na obilazak po okolini.

66. con la que derrotó en su campamento a Odomerá y a sus hermanos, así como a los hijos de Fasirón. Estos empezaron a herir y a subir con las tropas.

66. Tukao je Odomeru i njegovu braæu i Fasironove sinove u njihovu taborištu. Poèeli su vojevati i uzlažahu s vojskom.

67. Simón y sus hombres, por su parte, salieron de la ciudad y dieron fuego a los ingenios.

67. Šimun je sa svojim ljudima provalio iz grada i spalio bojne naprave.

68. Trabaron combate con Báquides, le derrotaron y le dejaron sumido en profunda amargura, porque habían fracasado su plan y su ataque.

68. Udarivši na Bakida, razbiše ga i teško ga ojadiše, pomrsiše mu namjeru i vojni pohod.

69. Montó en cólera contra los hombres sin ley que le habían aconsejado venir a la región, mató a muchos de ellos y decidió volverse a su tierra.

69. Razgnjevi se on protiv odmetnika koji su mu savjetovali da doðe u tu zemlju, pobi mnoge te sa svojim ljudima odluèi da se vrati kuæi.

70. Al saberlo, le envió Jonatán legados para concertar con él la paz y conseguir que les devolviera los prisioneros.

70. Na tu vijest posla Jonatan k njemu poslanike da s njim uglave mir i povratak zarobljenika.

71. Báquides aceptó y accedió a las peticiones de Jonatán. Se comprometió con juramento a no hacerle mal en todos los días de su vida,

71. On na to pristade i ostade vjeran svojim obvezama. Zakle mu se da više nikad, dok god živi, neæe protiv njega ništa poduzimati.

72. y le devolvió los prisioneros que anteriormente había capturado en el país de Judá. Partió luego para su tierra y no volvió más a territorio judío.

72. Pošto mu je predao roblje što ga je prije u judejskoj zemlji zarobio, Bakid se vratio u svoju zemlju i više nije dolazio na židovsko podruèje.

73. Así descansó la espada en Israel. Jonatán se estableció en Mikmas, comenzó a juzgar al pueblo e hizo desaparecer de Israel a los impíos.

73. Maè je otpoèinuo u Izraelu. Jonatan se nastani u Mikmasu, gdje je poèeo suditi narodu. Iz Izraela je istrijebio bezbožnike.