I Macabeos, 14

1. El año 172 juntó el rey Demetrio su ejército y partió para Media para procurarse ayuda con que combatir a Trifón.

1. Godine sto sedamdeset i druge skupio je kralj Demetrije svoju vojsku i pošao u Mediju da dobije pomoæ za rat protiv Trifona.

2. Pero al enterarse Arsaces, rey de Persia y Media, de que Demetrio había entrado en su término, mandó a uno de sus generales para capturarle vivo.

2. Kad je perzijski i medijski kralj Arsak èuo da je Demetrije došao na njegovo podruèje, posla jednog od svojih zapovjednika da ga uhvati živa.

3. Partió éste y derrotó al ejército de Demetrio, le hizo prisionero y le llevó ante Arsaces que le puso en prisión.

3. Taj je otišao i porazio Demetrijevu vojsku, a njega uhvatio i doveo Arsaku, koji ga zatvori.

4. El país de Judá gozó de paz durante todos los días de Simón. El procuró el bien a su nación, les fue grato su gobierno y su gloria en todo tiempo.

4. Zemlja je bila mirna za sve Šimunove vlade. Radio je na dobro svog naroda, i njegovu su vlast voljeli i njegovu slavu za sveg mu života.

5. Además de toda su gloria, tomó a Joppe como puerto y se abrió paso a las islas del mar.

5. Uz ostala slavna djela zauze Jopu, od nje uèini svoju luku i sebi otvori pristup k morskim otocima.

6. Ensanchó las fronteras de su nación, se hizo dueño del país,

6. Razmakao je meðe svog naroda, zadržao zemlju u ruci

7. y repatrió numerosos cautivos. Tomó Gázara, Bet Sur y la Ciudadela, la limpió de sus impurezas y no hubo quien le resistiera.

7. i skupio mnoštvo zarobljenika. Zagospodario je Gezerom, Betsurom i Tvrðom, odande je uklonio poganštinu i nitko se nije našao da mu odoli.

8. Cultivaban en paz sus tierras; la tierra daba sus cosechas y los árboles del llano sus frutos.

8. Ljudi su mirno obraðivali zemlju, zemlja je davala svoj prirod, a drveæe u ravnici plodove.

9. Los ancianos se sentaban en las plazas, todos conversaban sobre el bienestar y los jóvenes vestían galas y armadura.

9. Starci su na trgovima sjedili, svi su razgovarali o blagostanju, mladiæi su nosili raskošnu odoru i oklop.

10. Procuró bastimentos a las ciudades, las protegió con fortificaciones hasta llegar la fama de su gloria a los confines de la tierra.

10. Gradove je opskrbio živežem, opremio ih utvrdama, slava mu se pronijela do nakraj svijeta.

11. Estableció la paz en el país y gozó Israel de gran alegría.

11. Smirio je zemlju te Izrael doživje veliku radost.

12. Se sentaba cada cual bajo su parra y su higuera y no había nadie que les inquietara.

12. Svatko je sjedio pod svojom lozom i smokvom i nitko ga nije uznemirivao.

13. No quedó en el país quien les combatiera y fueron derrotados los reyes en aquellos días.

13. Nestali su svi što su ga u zemlji napadali, i tih su dana kraljevi bili poraženi.

14. Dio apoyo a los humildes de su pueblo hizo desaparecer a todo impío y malvado. Observó fielmente la Ley,

14. Pridizao je ponizne u svom narodu i suzbijao sve bezbožnike i zlikovce. Obdržavao je Zakon,

15. dio gloria al Lugar Santo y multiplicó su ajuar.

15. vratio slavu Svetištu i obogatio ga mnogim posuðem.

16. Cuando llegó a Roma y hasta Esparta la noticia de la muerte de Jonatán, lo sintieron mucho;

16. Kad se u Rimu i do same Sparte saznalo da je Jonatan umro, nastade velika žalost.

17. pero cuando supieron que su hermano Simón le había sucedido en el sumo sacerdocio y había tomado el mando del país y sus ciudades,

17. Ali su èuli da ga je kao vrhovni sveæenik naslijedio njegov brat Šimun, da je zavladao zemljom i gradovima u njoj

18. le escribieron en planchas de bronce para renovar con él la amistad y la alianza que habían establecido con sus hermanos Judas y Jonatán.

18. i zato su mu pisali na bronèanim ploèicama da s njim obnove prijateljstvo i savezništvo koje su veæ uglavili s njegovim bratom Judom i Jonatanom.

19. Se leyeron en Jerusalén ante la asamblea.

19. To se proèitalo pred skupštinom u Jeruzalemu.

20. Esta es la copia de la carta enviada por los espartanos: «Los magistrados y la ciudad de los espartanos saludan al sumo sacerdote Simón, a los ancianos, a los sacerdotes y al resto del pueblo de los judíos, nuestros hermanos.

20. Evo prijepisa pisma što su ga poslali Spartanci: "Glavari i grad Spartanaca pozdravljaju velikog sveæenika Šimuna, starješine, sveæenike i sav ostali židovski narod, svoju braæu.

21. Los embajadores enviados a nuestro pueblo nos han informado de vuestra gloria y honor y nos hemos alegrado con su venida.

21. Poslanici koje ste poslali našem narodu kazivali su nam o vašoj slavi i èasti i obradovali smo se njihovu dolasku.

22. Hemos registrado sus declaraciones entre las decisiones del pueblo en estos términos: Numenio, hijo de Antíoco, y Antípatros, hijo de Jasón, embajadores de los judíos, se nos han presentado para renovar la amistad con nosotros.

22. Mi smo njihov izvještaj zapisali u narodnom vijeæu ovako: židovski poslanici, Antiohov sin Numenije i Jasonov sin Antipater, došli su da s nama obnove prijateljstvo.

23. Ha sido del agrado del pueblo recibir con honor a estos personajes y depositar la copia de sus discursos en los archivos públicos para que el pueblo espartano conserve su recuerdo. Se ha sacado una copia de esto para el sumo sacerdote Simón.»

23. I narod je odluèio da ljude primi s poèastima i da se prijepis njihova izvješæa stavi meðu javne spise, da spartanski narod na to saèuva uspomenu. Osim toga, jedan je prijepis naèinjen za vrhovnog sveæenika Šimuna."

24. Después, envió Simón a Roma a Numenio con un gran escudo de oro de mil minas de peso para confirmar la alianza con ellos.

24. Poslije toga Šimun je poslao Numenija u Rim s velikim zlatnim štitom, teškim tisuæu mina, da s Rimljanima utvrdi savez.

25. Cuando estos hechos llegaron a conocimiento del pueblo, dijeron: «¿Cómo mostraremos nuestro reconocimiento a Simón y a sus hijos?

25. Kad je narod saznao za te dogaðaje, reèe: "Kako da zahvalimo Šimunu i njegovim sinovima?

26. Porque se ha mostrado valiente, tanto él como sus hermanos y la casa de su padre, ha combatido y rechazado a los enemigos de Israel y le ha conseguido su libertad.» Grabaron una inscripción en planchas de bronce y las fijaron en estelas en el monte Sión.

26. Jer on se pokazao èvrst, kao i njegova braæa i kuæa njegova oca. U bojevima je junaèki odbio izraelske neprijatelje i izvojštio slobodu." I ispisaše bronèane ploèice, koje su postavili na stupove na gori Sionu.

27. Esta es la copia de la inscripción: «El dieciocho de Elul del año 172, año tercero del gran sumo sacerdote Simón, en Asaramel,

27. A evo, u prijepisu, što su napisali: "Osamnaestog dana mjeseca Elula godine sto sedamdeset i druge, a to je treæa godina velikog sveæenika Šimuna, u Asaramelu,

28. en la gran asamblea de los sacerdotes, del pueblo, de los príncipes de la nación y de los ancianos del país, se nos hizo saber lo siguiente:

28. na velikoj skupštini sveæenika, naroda, narodnih knezova i zemaljskih starješina objavilo se slijedeæe:

29. «En los muchos combates que se dieron en nuestra región, Simón hijo de Matatías, sacerdote descendiente de los hijos de Yehoyarib, y sus hermanos se expusieron al peligro, hicieron frente a los enemigos de su nación para mantener en pie su Lugar Santo y la Ley y alcanzaron inmensa gloria para su nación.

29. Dok su se èesti ratovi vodili u zemlji, Matatijin sin Šimun, potomak Joaribovih sinova, i njegova braæa izlagali su se opasnosti i opirali se protivnicima svog naroda da održe svoje Svetište i Zakon i uvelike su proslavili narod.

30. Jonatán realizó la unidad de la nación y llegó a ser sumo sacerdote suyo hasta que fue a reunirse con su pueblo.

30. Jonatan je okupio narod i postao veliki sveæenik, a zatim se pridružio svom narodu.

31. Quisieron los enemigos de los judíos invadir el país para devastarlo y llevar su mano contra el Lugar Santo.

31. Neprijatelji Židova naumili su osvojiti njihovu zemlju da opustoše njihovo podruèje i dignu ruke na Svetište.

32. Pero entonces se levantó Simón para combatir por su nación y gastó mucha hacienda propia en armar las tropas de su nación y pagarles la soldada.

32. Tada je ustao Šimun i poèeo vojevati za narod. Dao je mnogo svoga blaga, opremao oružjem hrabre ljude svog naroda i davao im plaæu.

33. Fortificó las ciudades de Judea y Bet Sur, ciudad fronteriza de Judea, donde se encontraban antes las armas de los enemigos, y puso en ella una guarnición de guerreros judíos.

33. Utvrdio je židovske gradove i Betsur na židovskoj meði, gdje se prije nalazilo neprijateljsko oružje, i ondje je smjestio posadu židovskih ratnika.

34. Fortificó Joppe, situada junto al mar, y Gázara, en los límites de Azoto, donde habitaban anteriormente los enemigos, y estableció en ella una población judía a la que proveyó de todo lo necesario para su sustento.

34. Utvrdio je i Jopu na moru i Gezer u azotskom kraju, gdje su prije bili neprijatelji. Ondje je naselio Židove i ostavio im sve što im je trebalo za uzdržavanje.

35. Viendo el pueblo la fidelidad de Simón y la gloria que procuraba alcanzar para su nación, le nombró su hegumeno y sumo sacerdote por todos los servicios que había prestado, por la justicia y fidelidad que había guardado a su nación y por sus esfuerzos de toda clase por exaltar a su pueblo.

35. Narod je upoznao Šimunovu vjernost i slavu kojom je on nakanio ovjenèati svoj narod. Zbog svih njegovih zasluga, zbog pravde i vjernosti narodu i jer je svime nastojao da podigne narod, postaviše ga za svoga voðu i velikog sveæenika.

36. En sus días se consiguió felizmente por su medio exterminar a los gentiles de su país y a los que se encontraban en la Ciudad de David, en Jerusalén, donde se habían hecho una Ciudadela desde la que hacían salidas y mancillaban los alrededores del Lugar Santo causando graves ultrajes a su santidad.

36. Onih dana on je uspio odstraniti pogane iz zemlje koju su zaposjeli i one iz Davidova grada u Jeruzalemu, gdje su se utvrdili i odakle su provaljivali i oneèišæivali okolicu Svetišta i tako teško obešèašæivali njegovu svetost.

37. Estableció en ella guerreros judíos, la fortificó para defensa de la región y de la ciudad y dio mayor altura a las murallas de Jerusalén.

37. Smjestio je ondje židovske ratnike i utvrdio Tvrðu da zemlja i grad budu sigurni. Podigao je i jeruzalemske zidove.

38. En consecuencia, el rey Demetrio le concedió el sumo sacerdocio,

38. Zato mu je kralj Demetrije potvrdio vrhovno sveæeništvo,

39. le contó en el número de sus amigos y le colmó de honores,

39. podigao ga u red svojih prijatelja i okružio ga velikim sjajem.

40. pues había sabido que los romanos llamaban a los judíos amigos, aliados y hermanos, que habían recibido con honor a los embajadores de Simón

40. Jer je kralj èuo kako Rimljani Židove nazivaju svojim prijateljima, saveznicima i braæom i kako su Šimunove poslanike poèastili,

41. y que a los judíos y a los sacerdotes les había parecido bien que fuese Simón su hegumeno y sumo sacerdote para siempre hasta que apareciera un profeta digno de fe,

41. a Židovi i sveæenici zakljuèili neka im Šimun bude voða i veliki sveæenik dovijeka, dok ne ustane vjerodostojan prorok.

42. y también que fuese su estratega, que estuviese a su cuidado designar los encargados de las obras del Lugar Santo, de la administración del país, de los armamentos y de las plazas fuertes

42. Neka im bude upravitelj te odreðuje one koji æe se brinuti za dobro Svetišta, za upravu zemljom, za oružje i utvrde.

43. (que estuviese a su cuidado el Lugar Santo), que todos le obedeciesen, que se redactasen en su nombre todos los documentos en el país, que vistiese de púrpura y llevase adornos de oro.

43. Neka se brine za Svetište. Njega neka svi slušaju, sve isprave u zemlji neka se pišu u njegovo ime, a on da se oblaèi u grimiz i nosi zlatan nakit.

44. A nadie del pueblo ni de los sacerdotes le estará permitido rechazar ninguna de estas disposiciones, ni contradecir sus órdenes, ni convocar en el país asambleas sin contar con él, ni vestir de púrpura, ni llevar fíbula de oro.

44. Da se ne usudi nitko, ni od naroda ni od sveæenika, da štogod osujeæuje ili se protivi onome što je on zapovjedio, niti da mimo njega u zemlji saziva skupštine, niti da se oblaèi grimizom ili nosi zlatnu kopèu.

45. Todo aquel que obre contrariamente a estas decisiones o anule alguna de ellas, será reo.

45. Tko se god o to ogriješi ili štogod od toga osujeti bit æe krivac.

46. El pueblo entero estuvo de acuerdo en conceder a Simón el derecho de obrar conforme a estas disposiciones,

46. Sav je narod odobrio da se Šimun ovlasti da radi prema svom nahoðenju.

47. y Simón aceptó y le pareció bien ejercer el sumo sacerdocio, ser estratega y etnarca de los judíos y sacerdotes y estar al frente de todos.»

47. Šimun je prihvatio i pristao da bude vrhovni sveæenik, vojskovoða i knez Židova i sveæenika, da bude na èelu svima."

48. Decretaron que este documento se grabase en planchas de bronce, que se fijasen estas en el recinto del Lugar Santo, en lugar visible,

48. Odredili su da se ta isprava ureže u bronèane ploèe i da se one izlože u predvorju Svetišta na vidljivu mjestu,

49. y que se archivasen copias en el Tesoro a disposición de Simón y de sus hijos.

49. a da se njezini prijepisi pohrane u riznici tako da njima raspolažu Šimun i njegovi sinovi.