Provérbios, 17

1. Mais vale um bocado de pão seco, com a paz, do que uma casa cheia de carnes, com a discórdia.

1. Lepszy jest suchy kęs chleba w spokoju niż dom pełen biesiad kłótliwych.

2. Um escravo prudente vale mais que um filho desonroso, e partilhará da herança entre os irmãos.

2. Sługa rozumny weźmie górę nad bezecnym synem i z braćmi posiądzie dziedzictwo.

3. Um crisol para a prata, um forno para o ouro; é o Senhor, porém, quem prova os corações.

3. Dla srebra - tygiel, dla złota - piec, a dla serc probierzem jest Pan.

4. O mau dá ouvidos aos lábios iníquos; o mentiroso presta atenção à língua perniciosa.

4. Nikczemnik zważa na wargi nieprawe, oszust słucha języka przewrotnych.

5. Aquele que zomba do pobre insulta seu Criador; quem ri de um infeliz não ficará impune.

5. Kto drwi z ubogiego, znieważa jego Stwórcę, kto cieszy się z klęski, nie ujdzie karania.

6. Os filhos dos filhos são a coroa dos velhos, e a glória dos filhos são os pais.

6. Koroną starców - synowie synów, a chlubą synów - ojcowie.

7. Uma linguagem elevada não convém ao néscio, quanto mais, a um nobre, palavras mentirosas.

7. Nie przystoi głupcowi mowa wytworna, tym mniej możnemu - warga kłamliwa.

8. Um presente parece uma gema preciosa a seu possuidor; para qualquer lado que ele se volte, logra êxito.*

8. Dla dającego - dar kamieniem szczęścia: gdziekolwiek się zwróci, ma powodzenie.

9. Aquele que dissimula faltas promove amizade; quem as divulga, divide amigos.

9. Kto szuka miłości, cudzy błąd tai; kto sprawę rozgłasza, poróżnia przyjaciół.

10. Uma repreensão causa mais efeito num homem prudente do que cem golpes num tolo.

10. Nagana głębiej działa na mądrego niżeli na głupiego sto batów.

11. O perverso só busca a rebeldia, mas será enviado contra ele um mensageiro cruel.

11. Zły szuka jedynie buntu, lecz zwiastun nieszczęścia będzie mu posłany.

12. Antes encontrar uma ursa privada de seus filhotes do que um tolo em crise de loucura.

12. Raczej spotkać niedźwiedzicę, co straciła małe, niżeli głupiego z jego głupotą.

13. A desgraça não deixará a casa daquele que retribui o mal pelo bem.

13. Kto złem za dobre odpłaca, temu zło nie ustąpi z domu.

14. Começar uma questão é como soltar as águas; desiste, antes que se exaspere a disputa.*

14. Kłótnię zaczynać to dać upust wodzie, nim spór wybuchnie - uciekaj!

15. Quem declara justo o ímpio e perverso o justo, ambos desagradam ao Senhor.

15. Kto uwalnia łotra i kto skazuje niewinnych: Pan do obu czuje odrazę.

16. Para que serve o dinheiro na mão do insensato? Para comprar a sabedoria? Ele não tem critério.

16. Po cóż pieniądze w ręku głupiego? Brak mu rozumu, by nabyć mądrości.

17. O amigo ama em todo o tempo: na desgraça, ele se torna um irmão.

17. Przyjaciel kocha w każdym czasie, a bratem się staje w nieszczęściu.

18. É destituído de senso o que aceita compromissos e que fica fiador para seu próximo.

18. Niemądry jest ten, kto daje porękę i kto przysięgą ręczy za bliźniego.

19. O que ama as disputas ama o pecado; quem ergue sua porta busca a ruína.*

19. Kto lubi kłótnie, grzech lubi, kto podwyższa bramę, szuka zagłady.

20. O homem de coração falso não encontra a felicidade; o de língua tortuosa cai na desgraça.

20. Szczęścia nie zazna serce przewrotne, w zło wpada - kto przewrotny w języku.

21. Quem gera um tolo terá desventura; nem alegria terá o pai de um imbecil.

21. Kto zrodził głupca, wiele ma zmartwień, nie cieszy się ojciec nicponia.

22. Coração alegre, bom remédio; um espírito abatido seca os ossos.

22. Radość serca wychodzi na zdrowie, duch przygnębiony wysusza kości.

23. O ímpio aceita um presente ocultamente para desviar a língua da justiça.

23. Niegodziwiec dar bierze z zanadrza, by ścieżki prawa naginać.

24. Ante o homem prudente está a sabedoria; os olhos do insensato vagueiam até o fim do mundo.*

24. Przed rozumnego obliczem jest mądrość, lecz oczy głupiego na krańcach ziemi.

25. Um filho néscio é o pesar de seu pai e a amargura de quem o deu à luz.

25. Zmartwieniem ojca syn niemądry, goryczą - swej rodzicielki.

26. Não convém chamar a atenção do justo e ferir os homens honestos por causa de sua retidão.

26. Dla sprawiedliwego i kara grzywny niedobra, zbić rózgą zacnego to przeciw prawości.

27. O que mede suas palavras possui a ciência; o calmo de espírito é um homem inteligente.

27. Rozsądek posiadł, kto w słowach oszczędny, kto spokojnego ducha - roztropny.

28. Mesmo o insensato passa por sábio, quando se cala; por prudente, quando fecha sua boca.

28. I głupi, gdy milczy, wydaje się mądrym, kto wargi zamyka - bezpieczny.