I Macabeus, 1
1. Ora, aconteceu que, já senhor da Grécia, Alexandre, filho de Filipe da Macedônia, oriundo da terra de Cetim, derrotou Dario, rei dos persas e dos medos, e reinou em seu lugar.
1. Aleksander, syn Filipa Macedońskiego, wyruszył z kraju Kittim i po zwycięskich walkach pokonał Dariusza, króla Persów i Medów, i w jego miejsce objął panowanie najpierw nad Helladą.
2. Empreendeu inúmeras guerras, apoderou-se de muitas cidades e matou vários reis da região.
2. Prowadził on wiele wojen: zdobył wiele umocnionych miejscowości i wytracił królów rządzących na swych ziemiach.
3. Avançou até os confins da terra e apoderou-se dos despojos de uma multidão de nações. A terra calou-se diante dele. Tornando-se altivo, seu coração ensoberbeceu-se.
3. Przeszedł on aż na krańce świata, a nabrał łupów od wielu narodów. Cała ziemia przed nim zamilkła, jego zaś serce wbiło się w pychę.
4. Reuniu um imenso exército,
4. Zebrał bowiem bardzo liczne wojsko i rządził państwami, narodami i ich władcami tak, że płacili mu daniny.
5. impôs seu poderio aos países, às nações e reis, e todos se tornaram seus tributários.
5. Potem jednak padł na łoże i uświadomił sobie, że będzie musiał umrzeć.
6. Mas, em seguida, adoeceu e viu que a morte se aproximava.
6. Przywołał więc najdostojniejszych swoich wodzów, tych, którzy od młodości z nim razem byli wychowani, i jeszcze za życia rozdzielił swoje królestwo pomiędzy nich.
7. Convocou então os mais considerados dentre os seus cortesãos, companheiros desde sua juventude, e, ainda em vida, repartiu entre eles o império.
7. Aleksander zmarł po dwunastoletnim panowaniu,
8. Alexandre reinou durante doze anos, e morreu.
8. a jego wodzowie objęli władzę, każdy nad swoim działem.
9. Seus oficiais exerceram o poder, cada qual em seu próprio reino.
9. Po jego śmierci wszyscy włożyli sobie na głowy diademy królewskie - po nich zaś ich synowie przez wiele lat - i dokonali wiele złego na ziemi.
10. Puseram todos o diadema depois de sua morte e, após eles, seus filhos durante muitos anos. E males em quantidade multiplicaram-se sobre a terra.
10. Spomiędzy nich wyszedł korzeń wszelkiego grzechu - Antioch Epifanes, syn króla Antiocha. Przebywał on w Rzymie jako zakładnik, zaczął panować w sto trzydziestym siódmym roku panowania greckiego.
11. Desses reis originou-se uma raiz de pecado: Antíoco Epífanes, filho do rei Antíoco, que havia estado em Roma como refém e que reinou no ano cento e trinta e sete do reino dos gregos.*
11. W tym to czasie wystąpili spośród Izraela synowie wiarołomni, którzy podburzyli wielu ludzi, mówiąc: Pójdźmy zawrzeć przymierze z narodami, które mieszkają wokoło nas. Wiele złego bowiem spotkało nas od tego czasu, kiedyśmy się od nich oddalili.
12. Nessa época, saíram também de Israel uns filhos perversos que seduziram a muitos outros, dizendo: “Vamos e façamos uma aliança com os povos que nos cercam, porque, desde que nos separamos deles, caímos em infortúnios sem conta”.
12. Słowa te w ich mniemaniu uchodziły za dobre.
13. Semelhante linguagem pareceu-lhes boa
13. Niektórzy zaś spomiędzy ludu zapalili się do tej sprawy i udali się do króla, a on dał im władzę, żeby wprowadzili pogańskie obyczaje.
14. e houve entre o povo quem se apressasse a ir ter com o rei, o qual concedeu a licença de adotarem os costumes pagãos.
14. W Jerozolimie więc wybudowali gimnazjum według pogańskich zwyczajów.
15. Edificaram em Jerusalém um ginásio, como os gentios. Dissimularam os sinais da circuncisão e afastaram-se da aliança com Deus para se unirem aos gentios. E se venderam para praticar o mal.
15. Pozbyli się też znaku obrzezania i odpadli od świętego przymierza. Sprzęgli się też z poganami i zaprzedali się im, aby robić to, co złe.
16. Quando seu reino lhe pareceu bem consolidado, concebeu Antíoco o desejo de conquistar também o Egito, a fim de reinar sobre dois reinos.
16. Kiedy Antioch opanował królestwo, uznał, że może rozciągnąć swoją władzę na ziemię egipską i że w ten sposób będzie królem nad dwoma państwami.
17. Invadiu, pois, o Egito com um poderoso exército, com carros, elefantes, cavaleiros e uma numerosa esquadra.
17. Wkroczył więc do Egiptu z wielkim wojskiem i rydwanami, słoniami, konnicą i silną flotą
18. Investiu contra Ptolomeu, rei do Egito, o qual, tomado de pânico, fugiu. Foram muitos os que sucumbiram sob seus golpes.
18. i prowadził wojnę przeciwko Ptolemeuszowi, królowi Egiptu. Ptolemeusz wycofał się przed nim i uciekł, a padło wielu zabitych.
19. Tornou-se ele senhor das fortalezas do Egito e apoderou-se das riquezas do país.
19. W Egipcie zdobyli obronne miasta, i zabrał Antioch łupy zdobyte w ziemi egipskiej.
20. Após ter derrotado o Egito, pelo ano cento e quarenta e três, regressou Antíoco e atacou Israel, subindo a Jerusalém com um enorme exército.
20. Po zwycięstwie nad Egiptem w sto czterdziestym trzecim roku Antioch wycofał się i z wielkim wojskiem wyruszył przeciw Izraelowi i przeciwko Jerozolimie.
21. Entrou com arrogância no santuário, tomou o altar de ouro, o candelabro da luz com todos os seus acessórios,
21. W swojej pysze wtargnął do świątyni i zabrał złoty ołtarz i świecznik razem z tym wszystkim, co do niego należało,
22. a mesa da proposição, os vasos, as alfaias, os turíbulos de ouro, o véu, as coroas, os ornamentos de ouro da fachada e arrancou todo o revestimento.
22. stół pokładny, naczynia do ofiar płynnych, czasze, złote kadzielnice, zasłonę, wieńce, złote ozdoby świątynnej fasady - i wszystko połamał.
23. Tomou a prata, o ouro, os vasos preciosos e os tesouros ocultos que encontrou.
23. Zabrał srebro, złoto i kosztowne naczynia; zabrał też ukryte skarby, które odnalazł.
24. Arrebatando tudo consigo, regressou à sua terra, após massacrar muitos judeus e pronunciar palavras injuriosas.
24. Zabrawszy to wszystko, odszedł do swojego kraju, a w Jerozolimie uczynił rzeź i przemawiał z ogromną pychą.
25. Foi isso um motivo de desolação em extremo para todo o Israel.
25. Na Izraela zaś spadła głęboka żałoba po wszystkich ich siedzibach;
26. Príncipes e anciãos gemeram, jovens e moças perderam sua alegria e murchou a beleza das mulheres.
26. narzekali przełożeni i starsi, dziewczęta i młodzieńcy opadli z sił, a piękność niewiast zniknęła.
27. O recém-casado lamentava-se e a esposa chorava no leito nupcial.
27. Każdy małżonek począł lamentować, i płakała ta, która siedziała na małżeńskim łożu.
28. A própria terra tremia por todos os seus habitantes e a casa de Jacó cobriu-se de vergonha.
28. Ziemia wzruszyła się nad tymi, którzy na niej mieszkali, a cały dom Jakuba okrył się wstydem.
29. Dois anos após, Antíoco enviou um oficial a cobrar o tributo nas cidades de Judá. Chegou ele a Jerusalém com uma numerosa tropa.*
29. Po dwóch latach król posłał do miast judzkich przełożonego nad Mizyjczykami, a on przybył do Jerozolimy w otoczeniu licznego wojska.
30. Dirigiu-se aos habitantes com palavras pacíficas, mas astuciosas, nas quais acreditaram. Em seguida, lançou-se de improviso sobre a cidade, pilhou-a seriamente e matou muita gente de Israel.
30. W zdradliwy sposób zapewniał ich o pokoju, a oni mu uwierzyli. Wtedy nagle napadł na miasto, zadał im wielką klęskę i spomiędzy Izraela zginęło wielu ludzi.
31. Saqueou-a, incendiou-a, destruiu as casas e os muros em derredor.
31. Zabrał łupy zdobyte w mieście, potem zaś miasto spalił, a domy jego i otaczające je mury porozwalał.
32. Seus soldados conduziram ao cativeiro as mulheres e as crianças e apoderaram-se do gado.
32. Kobiety i dzieci wzięli do niewoli, bydło zaś sobie przywłaszczyli.
33. Cercaram a Cidade de Davi com uma extensa e sólida muralha, com possantes torres, tornando-a sua fortaleza.*
33. Miasto Dawidowe otoczyli wysokim i mocnym murem i obronnymi wieżami, tak że stało się ono dla nich warownią.
34. Instalaram ali uma guarnição brutal de gente sem leis, e se fortificaram.
34. Tam osadzili grzeszny naród, ludzi wiarołomnych, a ci się tam obwarowali.
35. Ajuntaram armas e provisões. Reunindo todos os espólios do saque de Jerusalém, ali os acumularam. Constituíram-se desse modo em grande ameaça.
35. I nagromadzili sobie broni i żywności, i złożyli tam łupy zdobyte w Jerozolimie, i stali się groźną matnią.
36. Serviram de cilada para o templo, um inimigo constantemente incitado contra o povo de Israel,
36. Zamek stał się dla świątyni zasadzką i złośliwym przeciwnikiem Izraela - bez przerwy.
37. derramando sangue inocente ao redor do templo e profanando o santuário.
37. Wokoło świątyni wylali krew niewinną i samą świątynię zbezcześcili.
38. Por causa deles, os habitantes de Jerusalém fugiram, e só ficaram lá os estrangeiros. Jerusalém tornou-se estranha a seus próprios filhos e estes a abandonaram.
38. To przez nich pouciekali mieszkańcy Jeruzalem i stało się ono siedzibą cudzoziemców, dla własnych obywateli stało się obcym miastem i własne dzieci musiały je opuścić.
39. Seu templo ficou desolado como um deserto, seus dias de festa se transformaram em dias de luto, seus sábados, em dias de vergonha e sua glória em desonra.
39. Świątynia spustoszona, jak gdyby pustynia, uroczystości przemieniły się w płacz, szabaty jej stały się pośmiewiskiem, a cześć jej wniwecz się obróciła.
40. Quanto fora ela honrada, agora foi desprezada e sua exaltação converteu-se em tormento.
40. Jak wielka chwała kiedyś, tak wielkie teraz stało się jej upokorzenie: wielkość jej w żałobę się przemieniła.
41. Então, o rei Antíoco publicou para todo o reino um edito, prescrevendo que todos os povos formassem um único povo.
41. Król wydał dekret dla całego państwa: Wszyscy mają być jednym narodem
42. Cada um devia renunciar a seus costumes particulares. Todos os gentios se conformaram a essa ordem do rei, e
42. i niech każdy zarzuci swoje obyczaje. Wszystkie narody przyjęły ten rozkaz królewski,
43. muitos de Israel adotaram a sua religião, sacrificando aos ídolos e violando o sábado.
43. a nawet wielu Izraelitom spodobał się ten kult przez niego nakazany. Składali więc ofiary bożkom i znieważali szabat.
44. Por intermédio de mensageiros, o rei enviou, a Jerusalém e às cidades de Judá, cartas prescrevendo que aceitassem os costumes dos outros povos da terra.
44. Król posłał swoich wysłańców do Jerozolimy i do miast judzkich z pisemnym poleceniem, żeby postępowały według obyczajów, które dla kraju były obce;
45. Deviam suprimir holocaustos, sacrifícios e libações no templo; violar os sábados e as festas;
45. żeby w świątyni zaprzestano składać całopalenia, ofiary krwawe, a także ofiary płynne; żeby znieważano szabat i święta
46. profanar o santuário e os santos;
46. i żeby zbezczeszczono świątynię i świętych,
47. erigir altares, templos e ídolos; sacrificar porcos e outros animais impuros.
47. żeby natomiast sporządzono ołtarze, święte gaje i posągi bożków oraz składano na ofiarę mięso świń i innych nieczystych zwierząt;
48. Deviam também deixar seus filhos incircuncidados e macular suas almas com toda sorte de impurezas e abominações, de maneira
48. żeby synów swoich pozostawiali bez obrzezania i żeby dusze swoje brukali wszystkim, co jest nieczyste i światowe.
49. a obrigarem-nos a esquecer a Lei e a transgredir as prescrições.
49. W ten sposób mieli zapomnieć o Prawie i zarzucić wszystkie jego nakazy.
50. Todo aquele que não obedecesse à ordem do rei seria morto.
50. Kto by zaś nie postąpił zgodnie z królewskim rozporządzeniem, miał być ukarany śmiercią.
51. Foi nesse teor que o rei escreveu a todo o seu reino e nomeou comissários para vigiar o cumprimento de sua vontade pelo povo. Ordenou às cidades de Judá que oferecessem sacrifícios, cada uma por sua vez.
51. Podobne do tego rozkazu pismo wystosował do całego swego królestwa, a nadto nad całym narodem ustanowił nadzorców. Miastom zaś judzkim polecił, aby jedno po drugim składało ofiary bogom.
52. Houve muitos dentre o povo que colaboraram com eles e abandonaram a Lei. Fizeram muito mal no país e
52. Spomiędzy narodu wielu przyłączyło się do nich - mianowicie ci wszyscy, którzy odpadli od Prawa. Oni to wiele złego dokonali w kraju
53. constrangeram os israelitas a se refugiarem em asilos e refúgios ocultos.
53. i byli powodem tego, że Izraelici musieli się kryć i chować w miejscach dostępnych tylko dla zbiegów.
54. No dia quinze do mês de Casleu, no ano cento e quarenta e cinco, Antíoco fez erigir a Abominação da desolação sobre o altar. Também construíram altares em todas as cidades vizinhas de Judá.*
54. W dniu piętnastym miesiąca Kislew sto czterdziestego piątego roku na ołtarzu całopalenia wybudowano "ohydę spustoszenia", a w okolicznych miastach judzkich pobudowano także ołtarze -
55. Ofereciam sacrifícios diante das portas das casas e nas praças públicas.
55. ofiary kadzielne składano nawet przed drzwiami domów i na ulicach.
56. Rasgavam e queimavam todos os livros da Lei que achavam.
56. Księgi Prawa, które znaleziono, darto w strzępy i palono ogniem.
57. Em toda parte, todo aquele em poder do qual fosse encontrado um livro do testamento, ou todo aquele que mostrasse gosto pela Lei, morreria por ordem do rei.
57. Wyrok królewski pozbawiał życia tego, u kogo gdziekolwiek znalazła się Księga Przymierza albo jeżeli ktoś postępował zgodnie z nakazami Prawa.
58. Com esse poder que tinham, tratavam assim, cada mês, os judeus que eles encontravam nas cidades.
58. Tak z miesiąca na miesiąc stosowano przemoc przeciw Izraelowi, przeciwko każdemu, kogokolwiek udało im się pochwycić w miastach.
59. No dia vinte e cinco de cada mês, sacrificavam no altar, que sobressaía ao altar do templo.
59. Dnia dwunastego piątego miesiąca Kislew składano ofiary na ołtarzu, który wzniesiono na ołtarzu całopalenia.
60. As mulheres, que levavam seus filhos a circuncidar eram mortas conforme a ordem do rei,
60. Wtedy to na mocy królewskiego dekretu wymordowano kobiety, które obrzezały swoje dzieci.
61. com os filhos suspensos ao pescoço. Massacravam-se também seus próximos e os que tinham feito a circuncisão.
61. I powieszono im niemowlęta na szyjach. A także zabito domowników i tych, którzy dokonywali na nich obrzezania.
62. Numerosos foram os israelitas que tomaram a firme resolução de não comer nada que fosse impuro. Preferiram a morte antes que se manchar com alimentos impuros;
62. Wielu jednak spomiędzy Izraelitów postanowiło sobie i mocno trzymało się swego postanowienia, że nie będą jeść nieczystych pokarmów.
63. não quiseram violar a santa lei e foram trucidados.
63. Woleli raczej umrzeć, aniżeli skalać się pokarmem i zbezcześcić święte przymierze. Oddali też swoje życie.
64. Caiu assim sobre Israel uma imensa cólera.
64. Wielki gniew Boży strasznie zaciążył nad Izraelem.
Bíblia Ave Maria - All rights reserved.
